Đức Thánh Cha Lêô XIV: Đừng dừng lại giữa tro tàn của thế giới, nhưng hãy hoán cải và tái thiết

Tại Thánh lễ ở Vương cung Thánh đường Thánh nữ Sabina khai mạc hành trình Mùa Chay, Đức Thánh Cha Lêô XIV khẳng định rằng Giáo hội “là lời ngôn sứ của những cộng đoàn biết nhìn nhận tội lỗi mình”. Qua thời gian sám hối này, trong Tam Nhật Vượt Qua, chúng ta sẽ cử hành cuộc vượt qua từ tình trạng bất lực – kể cả trước “đống tro của luật pháp quốc tế và công lý giữa các dân tộc” – đến những khả thể của Thiên Chúa.

Alessandro Di Bussolo – Vatican

Nhìn nhận tội lỗi để hoán cải đã là dấu chỉ và chứng tá của sự phục sinh: điều đó có nghĩa là không dừng lại giữa tro tàn, nhưng đứng dậy và xây dựng lại. Khi ấy, Tam Nhật Thánh – cao điểm của hành trình Mùa Chay – sẽ bừng sáng tất cả vẻ đẹp và ý nghĩa của mình.

Theo Đức Lêô XIV, lịch sử và lương tâm Kitô hữu đòi hỏi chúng ta phải gọi tên sự chết, mang lấy dấu tích của nó như tro bụi, “nhưng làm chứng cho sự phục sinh”. Ngài nhấn mạnh điều này trong bài giảng Thánh lễ đầu tiên với nghi thức xức tro trên cương vị Giáo hoàng, chiều 18/2, tại Đền thờ Thánh Sabina trên đồi Aventinô (Rôma).

Lời tiên tri của Thánh Giáo hoàng Phaolô VI và tro bụi thời đại

Mở đầu hành trình Mùa Chay của Giáo hội, Đức Thánh Cha nhắc lại lời tiên tri mạnh mẽ của Paolo VI trong một nghi thức Thứ Tư Lễ Tro năm 1966, khi ngài cảnh báo về sự “tự thôi miên” của con người hiện đại và “lời biện hộ cho tro bụi” trong một nền văn hóa bị chi phối bởi “siêu hình học của phi lý và hư vô”.

Ngày nay, chúng ta cảm nhận sức nặng của lời ấy qua tro bụi của một thế giới đang cháy: những thành phố bị chiến tranh tàn phá; tro tàn của luật pháp quốc tế và công lý giữa các dân tộc; tro của các hệ sinh thái và sự hòa hợp giữa con người; tro của tư duy phê phán và những truyền thống khôn ngoan lâu đời; tro của cảm thức linh thiêng nơi mọi thụ tạo.

Khởi đầu tại Đan viện Thánh Anselmô và đoàn rước sám hối

Phụng vụ khởi đầu tại Đan viện Thánh Anselmô trên đồi Aventinô với lời nguyện của Đức Thánh Cha: xin Thiên Chúa đồng hành trong những bước đầu của hành trình sám hối để việc giữ luật bên ngoài tương xứng với sự đổi mới nội tâm. Sau đó là cuộc rước sám hối tiến về Đền thờ Thánh Sabina, với kinh cầu các thánh, có sự tham dự của các đan sĩ Biển Đức, các tu sĩ Đa Minh, giám mục, hồng y và đông đảo tín hữu.

Dân Chúa nhìn nhận tội lỗi mình

Dựa trên lời kêu gọi của ngôn sứ Giôen: “Hãy rúc tù và tại Xi-on, ra lệnh giữ chay thánh,công bố mở cuộc họp long trọng” (Ge 2,15), Đức Thánh Cha nhấn mạnh Mùa Chay là “thời gian mạnh mẽ của cộng đoàn”.

Ngày nay, việc quy tụ và cảm nhận mình là dân Chúa ngày càng khó khăn. Tuy nhiên, nơi đây hình thành một dân biết nhìn nhận tội lỗi mình, nhận ra rằng sự dữ không chỉ đến từ “kẻ thù” giả định, nhưng đã chạm đến chính lòng mình và cần được đối diện với tinh thần trách nhiệm.

Tội là cá nhân, nhưng cũng mang tính cơ cấu, hiện diện trong các môi trường thực và ảo, thậm chí trong các “cơ cấu tội lỗi” kinh tế, văn hóa, chính trị và cả tôn giáo.

Người trẻ và khát vọng sống công chính

Đức Thánh Cha nhận thấy người trẻ, kể cả trong xã hội tục hóa, cảm nhận sâu sắc lời mời gọi của Thứ Tư Lễ Tro. Họ ý thức rằng một cách sống công chính hơn là điều có thể, và rằng có trách nhiệm đối với những điều chưa ổn trong Giáo hội và thế giới. Vì thế, cần bắt đầu từ nơi mình có thể và với những ai sẵn sàng.

Chiều kích truyền giáo của Mùa Chay

Đức Lêô XIV mời gọi cảm nhận “tầm mức truyền giáo của Mùa Chay”: công việc hoán cải bản thân phải mở ra cho những người thiện chí đang tìm kiếm con đường đổi mới đích thực trong chân trời Nước Thiên Chúa và công lý của Người.

Qua việc sám hối này, trong Tam Nhật Vượt Qua, chúng ta sẽ được cuốn vào cuộc vượt qua “từ sự chết đến sự sống, từ bất lực đến những khả thể của Thiên Chúa”.

Truyền thống “trạm dừng” Mùa Chay và chứng tá các vị tử đạo

Đức Thánh Cha nhắc đến truyền thống cổ xưa của các “trạm dừng” Mùa Chay tại Rôma – với Vương cung thánh đường Thánh nữ Sabina là trạm đầu tiên – như hành trình hành hương và dừng lại bên “ký ức” các vị tử đạo, những hạt giống đã chuẩn bị cho mùa gặt phong phú hôm nay.

Sau bài giảng, Đức Thánh Cha lãnh nhận tro từ tay Đức Hồng y Angelo De Donatis, Chánh Ân giải Tòa Thánh, rồi trao tro cho các tín hữu.

Mùa Chay, khi giải thoát chúng ta khỏi khát vọng được người khác nhìn thấy, dạy ta nhận ra điều đang nảy sinh và lớn lên. Ai ăn chay, cầu nguyện và yêu thương trong âm thầm thì hòa nhịp với Thiên Chúa hằng sống. Với sự đơn sơ và niềm vui, chúng ta được mời gọi quy hướng toàn thể con người và trái tim mình về Người.