Vì sao linh mục mặc phẩm phục màu tím trong Mùa Chay?

Màu tím có liên hệ với chiếc áo choàng mà Chúa Giêsu đã mặc trước khi chịu đóng đinh.

Trong mùa thống hối Mùa Chay, các linh mục thuộc Nghi lễ Rôma mặc phẩm phục màu tím. Đây là một truyền thống được hình thành dần dần, vì thuở ban đầu các linh mục chủ yếu mặc màu trắng.

Theo thời gian, việc sử dụng màu sắc trong phụng vụ được quy định rõ ràng và chuẩn hóa trong Nghi lễ Rôma.

1. Màu của vương quyền

Thời cổ đại, màu tím (tiếng Anh thường gọi là “purple”) gắn liền với vương quyền.

Để tạo ra màu tím, người ta phải chiết xuất thuốc nhuộm từ một loài ốc biển rất hiếm. Quá trình này cực kỳ tốn kém — cần tới hàng trăm ngàn con ốc mới tạo được một lượng nhỏ thuốc nhuộm. Vì thế, màu tím trở thành biểu tượng của giới hoàng gia và tầng lớp quyền quý.

Các hoàng đế Rôma và nhiều vị vua Ba Tư thường chọn màu tím làm màu y phục chính.

1. Liên hệ với cuộc Thương Khó của Chúa Giêsu

Trước khi chịu đóng đinh, quân lính Rôma đã nhạo báng Chúa Giêsu:

“Chúng khoác cho Người một tấm áo điều, và kết một vòng gai làm vương miện đặt lên đầu Người.” (Mc 15,17) [1]

Sau đó, Philatô nói với dân chúng:

“Ta phải xử lý thế nào với người mà các ông gọi là Vua dân Do Thái?” (Mc 15,12)

Từ biến cố đau thương này, màu tím gắn liền với cuộc Thương Khó và cái chết của Chúa Giêsu.

Vì thế, các Kitô hữu nhìn màu tím như:

• Lời nhắc nhớ cuộc khổ nạn của Chúa
• Lời mời gọi sám hối vì tội lỗi
• Dấu chỉ Chúa Giêsu là Vua đích thực

1. Từ vương quyền đến thống hối

Qua nhiều thế kỷ, màu tím dần dần mất đi ý nghĩa vương quyền thuần túy và trở thành biểu tượng của:

• Thống hối
• Ăn năn
• Buồn sầu vì tội lỗi

Do đó, màu tím trở thành màu thích hợp cho Mùa Chay — mùa nhắc nhớ:

• Cuộc Thương Khó của Đức Kitô
• Lời mời gọi hoán cải
• Và chân lý rằng Đức Kitô là “Vua các vua”, Đấng ngự trị trong tâm hồn chúng ta

https://aleteia.org/2019/03/16/why-do-priests-wear-violet-during-lent/

[1] Trong Tin Mừng, có chỗ nói Chúa Giêsu bị khoác “áo điều”, khiến nhiều người Việt nghĩ là màu đỏ. Thực ra nguyên ngữ Hy Lạp dùng từ chỉ màu tím hoàng gia, một sắc đỏ pha tím dành cho vua chúa thời xưa. Vì thuốc nhuộm cổ đại tạo ra màu đỏ tía đậm, nên ranh giới giữa đỏ và tím không rõ như ngày nay. Do đó, “áo điều” không phải đỏ tươi, mà là đỏ tía gần với tím vương quyền. Chính vì ý nghĩa ấy, phụng vụ Mùa Chay sử dụng màu tím để nhắc nhớ cuộc Thương Khó và vương quyền của Đức Kitô.