Đức Hồng y Pablo Virgilio David cảnh báo Quốc hội trước làn sóng phẫn nộ vì tham nhũng và gia đình trị trong năm 2026

Paterno R. Esmaquel II –  2 tháng 1 năm 2026

MANILA, Philippines –  Đức Hồng y Pablo Virgilio David đã cảnh báo Quốc hội Philippines rằng việc không thông qua các đạo luật chống tham nhũng và chống gia đình trị chính trị có thể châm ngòi cho làn sóng phẫn nộ của công chúng trong năm mới.

“Tôi không nghĩ năm nay sẽ là một năm dễ chịu đối với các nhà lập pháp nếu họ tiếp tục tại vị trong khi niềm tin của người dân không ngừng bị xói mòn,” Hồng y David nói với Crux vào hôm thứ Sáu.

“Khi người dân mất niềm tin vào các thể chế dân chủ, mối nguy không chỉ dừng lại ở các cuộc biểu tình, mà còn nghiêm trọng hơn nhiều: đó là cám dỗ từ bỏ hoàn toàn các tiến trình hiến định, điều có thể đẩy đất nước vào bất ổn và hỗn loạn,” ngài cảnh báo.

Hồng y David, 66 tuổi, là một trong ba Hồng y đang thi hành sứ vụ tại Philippines và giữ chức Giám mục Giáo phận Kalookan từ ngày 2 tháng 1 năm 2016. Ngày thứ Sáu vừa qua cũng đánh dấu 10 năm ngài đảm nhận vai trò mục tử của giáo phận này.

Vị Hồng y được đào tạo trong truyền thống Dòng Tên, từng giữ chức Chủ tịch Hội đồng Giám mục Công giáo Philippines (CBCP) từ năm 2021 đến 2025, đã được biết đến rộng rãi qua những chỉ trích mạnh mẽ đối với chiến dịch “cuộc chiến chống ma túy” của cựu Tổng thống Rodrigo Duterte. Hiện nay, ngài đang ở tuyến đầu của một chiến dịch chống tham nhũng quy mô lớn, do các tổ chức tôn giáo và xã hội dân sự khởi xướng.

Những phát biểu của Hồng y được đưa ra trong bối cảnh Philippines đang đối mặt với vụ bê bối tham nhũng nghiêm trọng nhất trong lịch sử gần đây: hàng tỷ peso bị biển thủ trong các dự án kiểm soát lũ lụt, với sự liên đới của các đồng minh thuộc cả phe Tổng thống Ferdinand Marcos Jr. lẫn Phó Tổng thống Sara Duterte. Cuộc xung đột gay gắt giữa ông Marcos và bà Duterte – vốn từng là đồng minh chính trị – càng khiến tình hình chính trị trở nên bất ổn hơn.

Trao đổi với Crux, Hồng y David cho biết các nhà lập pháp Philippines “sẽ tiếp tục ở trong tâm điểm chỉ trích” chừng nào vụ bê bối kiểm soát lũ lụt này “chưa được điều tra đến nơi đến chốn và những kẻ chịu trách nhiệm chưa bị đưa ra trước công lý.”

“Vì thế, câu hỏi cốt lõi là: liệu các nhà lập pháp của chúng ta có sẵn sàng thể hiện thiện chí hay không – bằng cách thông qua những đạo luật đi ngược lại chính lợi ích bảo trợ của họ, đáp lại tiếng kêu của người dân về việc chấm dứt gia đình trị, và khôi phục uy tín thông qua trách nhiệm giải trình thực sự. Chỉ khi đó, niềm tin của công chúng – và một năm mới đầy hy vọng – mới có thể được tái lập một cách thực tế,” ngài nói.

Trước đó, vào ngày 29 tháng 12 năm 2025, Hồng y David cũng đã đăng một bình luận ngắn trên Facebook, liên quan đến một cuộc khảo sát của Pulse Asia về gia đình trị chính trị và đề xuất thành lập một cơ quan chống tham nhũng. Ngài khẳng định rằng “người dân đã lên tiếng” và kêu gọi các nhà lập pháp “xin hãy lắng nghe tiếng nói ấy, nếu các vị vẫn muốn hướng tới một năm mới hạnh phúc.”

Khảo sát của Pulse Asia cho thấy 54% người dân Philippines mong muốn Quốc hội “lập tức thông qua một đạo luật cấm gia đình trị chính trị.”

Tại Philippines, “gia đình trị chính trị” được hiểu là những gia đình truyền lại quyền lực chính trị từ thế hệ này sang thế hệ khác, hoặc đồng thời nắm giữ nhiều chức vụ công khác nhau.

Một nghiên cứu năm 2022 của Trường Quản trị Ateneo – do Dòng Tên điều hành – cho biết gần 80% thành viên Quốc hội và hơn một nửa các viên chức địa phương được bầu xuất thân từ các gia đình chính trị. Bản thân Tổng thống Marcos và Phó Tổng thống Duterte đều thuộc các dòng họ chính trị và là con của các cựu Tổng thống Philippines.

Nhiều nghiên cứu khác nhau cũng chỉ ra rằng gia đình trị chính trị làm trầm trọng thêm tình trạng nghèo đói và bất bình đẳng tại Philippines. Tuy vậy, mô hình này vẫn tồn tại, bởi các gia tộc chính trị duy trì lá phiếu thông qua hối lộ hoặc hỗ trợ tài chính cho cử tri.

Theo chính Pulse Asia, tỷ lệ 54% ủng hộ luật chống gia đình trị thực chất chỉ là một “đa số mong manh.”

Tuy nhiên, Hồng y David cho rằng con số này vẫn rất đáng kể, “đặc biệt trong một quốc gia mà phần lớn người dân đang bị cuốn vào cuộc mưu sinh hằng ngày.” Ngài nói rằng trong hoàn cảnh như vậy, việc trông đợi “một sự ủng hộ áp đảo cho cải cách chính trị mang tính cấu trúc” là điều không thực tế.

“Gia đình trị chính trị là tàn dư văn hóa của quá khứ phong kiến. Chúng ta không thể mong đợi những người đang lệ thuộc vào hệ thống này để có sự trợ giúp hoặc bảo vệ trước mắt sẽ sẵn sàng ủng hộ việc tháo dỡ nó,” Hồng y David nhận định.

Ngài nhấn mạnh rằng điều đáng chú ý nhất là “sự phẫn nộ luân lý trước nạn tham nhũng vẫn luôn ở mức cao,” ngay cả khi nhiều người dân Philippines chưa nhận thức đầy đủ về những tai hại của gia đình trị chính trị. Ngài thừa nhận cần phải đối thoại và tiếp cận “một nửa còn lại của dân chúng,” nhưng cũng nói rằng “không có công thức nhanh chóng hay dễ dàng.”

“Điều cần thiết là một sự lãnh đạo mang tính biến đổi – từ Giáo hội, xã hội dân sự, cũng như các thể chế chính trị – biết kiên nhẫn hình thành lương tâm, thay đổi não trạng, và trao quyền cho người dân để họ không còn xem mình chỉ là người nhận ân huệ, mà là những chủ thể tham gia vào việc định hình tương lai của đất nước,” vị Hồng y Philippines kết luận.

https://cruxnow.com/church-in-asia/2026/01/filipino-cardinal-warns-congress-of-outrage-over-corruption-dynasties-in-2026