Một nữ tu được công nhận là “Người Công Chính giữa các Dân tộc”

Sơ Luigia Gazzalla, nữ tu thuộc Dòng Nữ tử Bác ái đã được công nhận là “Người Công Chính giữa các Dân tộc” vì đã cứu giúp một gia đình Do Thái trong thời kỳ Holocaust (cuộc diệt chủng do chế độ Đức Quốc xã thực hiện trong Thế chiến II (1939–1945), nhằm tiêu diệt người Do Thái tại châu Âu). Trong Thế chiến thứ hai, sơ đã che chở cho những phụ nữ của gia đình này bằng cách cho họ ẩn náu trong một bệnh viện tâm thần tại Carate Brianza, miền bắc nước Ý.

Một câu chuyện cứu giúp trong thời Holocaust

Đằng sau danh hiệu “Người Công Chính giữa các Dân tộc” dành cho Sơ Luigia Gazzalla là một câu chuyện cứu người diễn ra trong thời kỳ Holocaust. Sự kiện tưởng niệm được tổ chức ngày 5 tháng 3 tại Viện Lâm sàng Zucchi ở Carate Brianza, thuộc vùng Lombardia.

Năm 1943, sau khi phục vụ tại nhiều bệnh viện ở Veneto và Lombardia, Sơ Luigia được bổ nhiệm làm bề trên của bệnh viện tại Carate Brianza. Khi ấy, cơ sở này chuyên chăm sóc các phụ nữ mắc bệnh tâm thần.

Chính tại nơi này, bà Serena Milla cùng với mẹ là Lea và bà ngoại của mình đã tìm được nơi trú ẩn. Trước đó, cha của Serena – ông Ugo – cùng anh rể Ferruccio và các dì Laura, Lina và Amelia đã bị Đức Quốc xã bắt và trục xuất sang Đức, và không ai trong số họ còn trở về.

Lời chứng của một nhân chứng sống

Ở tuổi 92, bà Serena Milla đã kể lại ký ức của mình về những ngày tháng ấy. Bà cho biết gia đình mình đến bệnh viện tâm thần này sau khi chạy trốn khỏi thị trấn Verderio, nơi họ từng sơ tán trước cuộc truy lùng của Đức Quốc xã.

“Tôi khi ấy mới 10 tuổi, nhiều ký ức đã trở nên mờ nhạt,” bà Serena kể lại. “Tôi nhớ mình đến nơi này và nhanh chóng kết bạn với những bé gái khác. Tôi mang theo một con búp bê và vài món đồ chơi. Tôi biết đó là những ngày buồn đối với gia đình chúng tôi.”

Bà cho biết khi lớn lên, bà mới hiểu rằng quân Đức đã cướp đi tất cả khỏi gia đình mình.

Bà cũng nhớ rằng mỗi khi có đoàn kiểm tra của Đức Quốc xã đến bệnh viện, Sơ Luigia sẽ lập tức báo động. Các bé gái được giấu dưới giường của các bệnh nhân, còn những phụ nữ bị truy nã thì được lập hồ sơ bệnh án giả, với chẩn đoán mắc những căn bệnh nguy hiểm, nhằm tránh bị phát hiện.

Chứng tá của lòng can đảm và bác ái

Tại buổi lễ tưởng niệm, nhiều nhân vật địa phương và các nhà nghiên cứu lịch sử đã nhắc lại bối cảnh đau thương của thời kỳ ấy.

Ông Luca Veggian, thị trưởng Carate Brianza, và ông Danilo Villa, thị trưởng Verderio, đã nhắc đến gia đình Milla – hiện nay tên của gia đình này được đặt cho một con đường, và tại nơi ngôi nhà cũ từng đứng có năm “viên đá tưởng niệm” (stumbling blocks) ghi nhớ các nạn nhân.

Sơ Mariagrazia Disarò đã nói về cuộc đời của Sơ Luigia Gazzalla – một phụ nữ trẻ đẹp, cởi mở và sẵn sàng đối thoại. Khi mới 20 tuổi, sơ đã khấn lần đầu trong gia đình thiêng liêng của hai thánh Bartolomea Capitanio và Vincenza Gerosa tại Lovere.

“Không phải ngẫu nhiên mà hôm nay chúng ta tưởng nhớ người chị em này, sinh ngày 5 tháng 3 năm 1900,” sơ Disarò nói. “Trong một bối cảnh lịch sử đầy bi kịch, Sơ Luigia đã chứng minh bằng chính đời sống của mình rằng vì điều thiện, con người có thể – và phải – dám liều cả mạng sống.”

Theo sơ, hành động của Sơ Luigia phản ánh linh đạo của dòng: sẵn sàng làm mọi sự, chịu đựng mọi sự, và thậm chí đổ máu vì lợi ích của tha nhân.

Vai trò của Giáo hội Công giáo trong việc cứu người Do Thái

Sơ Grazia Loparco, giáo sư Lịch sử Giáo hội, cũng nhắc lại vai trò của Giáo hội Công giáo vùng Lombardia trong việc cứu giúp người Do Thái trong thời kỳ Holocaust.

Bà đặc biệt nhắc đến Đức Hồng y Ildefonso Schuster, Tổng Giám mục Milano lúc bấy giờ. Qua sự cộng tác của Đức ông Giovanni Barbareschi và Sơ Enrichetta Alfieri, nhiều tu viện, bệnh viện và cơ sở Công giáo đã trở thành nơi trú ẩn cho hàng ngàn người Do Thái đang bị truy bức.

Theo bà Paola Fargion, người chuyên nghiên cứu và phổ biến các câu chuyện liên đới này, hiện có khoảng 30 nữ tu người Ý đã được công nhận trong số những “Người Công Chính giữa các Dân tộc”.

Bà cũng cảm ơn nhà sử học Marco Bartesaghi của Verderio, người đã góp phần làm sáng tỏ câu chuyện đầy ký ức và lòng biết ơn này.

Sự tưởng nhớ và vinh danh

Tại buổi lễ, ông Mario Gazzola – cháu của Sơ Luigia – đã thay mặt gia đình nhận huy chương và văn bằng công nhận danh hiệu “Người Công Chính giữa các Dân tộc”.

Buổi lễ còn có sự hiện diện của bà Daniela Dana, Chủ tịch Hiệp hội Con cháu của Shoah, cùng ông Renato Cerioli, giám đốc Viện Lâm sàng Zucchi.

Kết thúc buổi tưởng niệm, một cây ôliu đã được trồng trong sân của trung tâm phục hồi chức năng hiện đại này như một dấu chỉ của ký ức và hòa bình.

https://www.avvenire.it/chiesa/chiesa-italiana/arriva-il-riconoscimento-per-una-suora-giusta-tra-le-nazioni_105458