Mùa Chay: hãy chấm dứt những lời dối trá của Satan

Tom Hoopes – Ngày 12 tháng 02 năm 2024

Một cách để hiểu về Mùa Chay – và đời sống Kitô hữu nói chung – là nhìn nó như một cuộc đối đầu lớn giữa con người và kẻ luôn tìm cách bóp méo sự thật để thao túng chúng ta: Satan.

Khi quyết định phải làm gì cho đời sống thiêng liêng của mình, người tín hữu có thể xem đó như một tiến trình đứng lên chống lại những lời dối trá đã âm thầm chi phối tâm hồn bấy lâu.

Trong ngôn ngữ tâm lý học phổ biến ngày nay, người ta gọi kiểu thao túng đó là “gaslighting”, tức là khi một người tìm cách làm sai lệch thực tại để kiểm soát người khác. Điều này có thể xảy ra khi một người luôn đóng vai nạn nhân để đạt được điều mình muốn, hoặc khi ai đó thuyết phục bạn rằng điều bạn đang theo đuổi thực ra không đáng giá.

Tuy thuật ngữ này thuộc về văn hóa tâm lý hiện đại, nhưng Kinh Thánh đã mô tả rất rõ những chiến thuật tương tự của kẻ thao túng nguyên thủy: Satan.

Câu chuyện sa ngã của ông Ađam và bà Evà trong sách Sáng Thế là một ví dụ điển hình. Con rắn hỏi: “Có thật Thiên Chúa đã bảo các ngươi không được ăn trái của bất cứ cây nào trong vườn không?” Câu hỏi ấy ngụ ý rằng Thiên Chúa là một vị bạo chúa muốn tước đoạt niềm vui của con người.

Bà Evà trả lời rằng chỉ có một cây bị cấm, nhưng rồi bà lại bị dẫn dắt theo cách suy nghĩ của con rắn khi nói rằng nếu chạm vào trái đó thì cũng sẽ phải chết.

Satan sử dụng những thủ đoạn tương tự khi cám dỗ Chúa Giêsu trong sa mạc. Nó gợi ý rằng một Thiên Chúa tốt lành lẽ ra phải cho phép Người biến đá thành bánh, tránh đau khổ và nắm lấy quyền lực mà không cần vâng phục Thiên Chúa.

Chúa Giêsu đã không rơi vào những cạm bẫy đó, và Hội Thánh ban cho chúng ta Mùa Chay để noi theo gương Người.

Satan thường nói rằng con người xứng đáng hưởng những khoái lạc mà Thiên Chúa muốn giữ lại. Mùa Chay giúp chúng ta nhìn lại thực tại. Thực ra chúng ta không cần phải tưởng tượng Satan thì thầm bên tai mới hiểu điều này, bởi chính những dục vọng của bản tính sa ngã trong chúng ta đã làm điều đó.

Chúng ta nhìn thấy những thứ hấp dẫn nhưng vô bổ và muốn tiêu thụ chúng. Chúng ta thấy điều quyến rũ và lập tức khao khát nó. Chúng ta gặp những điều làm mất thời gian và sẵn sàng sa vào đó.

Rồi Satan lại tiếp tục đánh lừa chúng ta bằng cách nói: Thiên Chúa là kẻ độc đoán không muốn bạn tận hưởng cuộc sống, vì thế hãy phớt lờ Người và nắm lấy những gì bạn có thể.

Nhưng thực tế hoàn toàn ngược lại. Thiên Chúa đã tạo dựng mọi niềm vui trong cuộc sống, và việc sống theo luật của Người không làm giảm niềm vui mà còn giúp chúng ta hưởng nếm niềm vui ấy cách trọn vẹn hơn về lâu dài.

Việc ăn chay trong Mùa Chay giúp con người thiết lập lại cái nhìn đúng đắn về thế giới. Nó nói với Satan – và với chính chúng ta – rằng các thú vui chỉ là một phần của đời sống, chứ không phải mục đích của đời sống. Con người sống vì Thiên Chúa chứ không phải vì khoái lạc.

Satan cũng tìm cách thuyết phục chúng ta rằng tiền bạc là cứu tinh của mình. Mùa Chay lại dạy chúng ta biết cho đi.

Con người thường bị dẫn dắt đến chỗ nghĩ rằng mình không thể sống nếu thiếu tiền bạc. Chúng ta luôn tin rằng mình cần nhiều hơn nữa. Chúng ta làm việc không ngừng để kiếm tiền, trả những khoản nợ không dứt, rồi lại mua sắm thêm khiến mình càng mắc nợ sâu hơn.

Tiền bạc chiếm đầy tâm trí ban ngày và làm chúng ta lo lắng cả trong đêm. Chúng ta không bao giờ thấy đủ và luôn sợ mất nó. Chúng ta đặt niềm tin nơi tiền bạc nhưng nó luôn phản bội niềm tin ấy.

Việc bố thí trong Mùa Chay đánh vào chính lời dối trá ấy. Khi cho đi, chúng ta phá bỏ ngẫu tượng tiền bạc và dùng của cải để phục vụ hình ảnh đích thực của Thiên Chúa là những con người đang cần được giúp đỡ.

Satan cũng thao túng con người theo cách giống như khi nó kích động trẻ nhỏ. Khi trẻ không được điều mình muốn, chúng có thể nổi cơn giận dữ. Người lớn thường thấy điều đó thật vô lý, nhưng nhiều khi chính chúng ta cũng phản ứng như vậy.

Chúng ta nghĩ rằng việc ý muốn của mình bị từ chối là sự xúc phạm đến phẩm giá của mình. Từ đó, chúng ta bắt đầu tìm cách thao túng người khác để đạt được điều mình muốn: khiến gia đình làm theo ý mình, sắp xếp công việc để nhận công trạng nhiều nhất và tránh trách nhiệm, hoặc biến mọi cuộc trò chuyện thành nơi nói về bản thân.

Việc cầu nguyện trong Mùa Chay giúp đặt Đức Giêsu Kitô trở lại trung tâm của đời sống. Khi dành thời gian nói chuyện với Người, chúng ta khơi lại tình bạn với Chúa và uốn nắn ý riêng ích kỷ của mình theo thánh ý đầy yêu thương của Người.

Vì thế, Mùa Chay là thời gian để đứng lên chống lại những lời dối trá của Satan.

Satan nói dối. Thiên Chúa đã tạo dựng con người để được hạnh phúc, đã chuẩn bị thế giới này cho chúng ta, và các điều răn của Người chỉ ra con đường giúp chúng ta sống trọn vẹn niềm hạnh phúc ấy.

Mùa Chay giúp chúng ta kháng cự những lời dối trá đó, để đến lễ Phục Sinh, chúng ta có thể bắt đầu một đời sống mới với Thiên Chúa.

https://wp.en.aleteia.org/