
DẪN NHẬP: NÊN THÁNH – ƠN GỌI CỦA NGƯỜI GIÁO DÂN
Trong linh đạo Đa Minh, chân lý không phải là một ý niệm trừu tượng, nhưng là Ngôi Vị: chính Đức Kitô, Đấng được chiêm niệm và được loan báo bằng cả đời sống. Vì thế, việc nên thánh không chỉ hệ tại ở lời nói hay hoạt động, nhưng bắt nguồn từ đời sống được quy hướng về chân lý của Tin Mừng.
Thánh Phanxicô Sales, tuy không thuộc Dòng Đa Minh, nhưng lại gặp gỡ linh đạo Đa Minh ở một điểm cốt yếu: ơn gọi nên thánh phổ quát, được thực hiện trong đời sống cụ thể, qua việc phân định, cầu nguyện và trung thành với bổn phận hằng ngày.
Đối với Huynh đoàn giáo dân, giáo huấn của ngài đặc biệt mang tính thời sự. Bởi lẽ, người giáo dân không sống tách biệt khỏi thế gian, nhưng được sai vào giữa đời để sống Tin Mừng cách chân thật, sáng suốt và kiên trì.
Trong ánh sáng đó, ta có thể đọc lại linh đạo của Thánh Phanxicô Sales qua ba chiều kích liên kết chặt chẽ:
- Nên thánh trong đời sống thường ngày – nơi chân lý được sống,
- Xét mình mỗi ngày – hành vi phân định không thể thiếu,
- Đón nhận nghèo khó và giới hạn – con đường thanh luyện lòng yêu mến.
- ĐỜI SỐNG THƯỜNG NGÀY: NƠI CHÂN LÝ ĐƯỢC SỐNG
Một trong những đóng góp quan trọng nhất của Thánh Phanxicô Sales là việc ngài giải phóng khái niệm “đời sống đạo” khỏi não trạng tách biệt khỏi thế gian. Ngài khẳng định:
Thiên Chúa không muốn người giáo dân trở thành tu sĩ, nhưng muốn họ trở nên thánh trong chính bậc sống của mình.
Quan điểm này rất gần với linh đạo Đa Minh giáo dân: sống giữa đời, nhưng không thuộc về thế gian; làm việc, xây dựng gia đình, tham gia xã hội, nhưng với một tâm hồn được giáo dục bởi Tin Mừng.
Thánh Phanxicô Sales nhấn mạnh rằng:
- Không có hai loại thánh thiện: “cao” cho tu sĩ và “thấp” cho giáo dân.
- Chỉ có một sự thánh thiện duy nhất, được thể hiện qua những hình thức khác nhau, tùy bậc sống.
Đối với người giáo dân Đa Minh, đây là lời mời gọi sống trung thành với chân lý trong những lựa chọn cụ thể:
trong cách làm việc ngay thẳng, trong lời nói không gian dối, trong việc chu toàn bổn phận gia đình, trong cách sử dụng của cải và thời gian.
Chân lý không được loan báo trước hết bằng diễn đàn, nhưng bằng một đời sống nhất quán, nơi lời nói và hành động không mâu thuẫn.
- XÉT MÌNH BUỔI TỐI: THỰC HÀNH PHÂN ĐỊNH TRONG ÁNH SÁNG CHÂN LÝ
Linh đạo Đa Minh luôn đặt nặng việc phân định, bởi con người không tự nhiên nhận ra ý Chúa nếu không học cách lắng nghe và nhìn lại. Trong tinh thần ấy, thực hành xét mình buổi tối mà Thánh Phanxicô Sales đề nghị mang một giá trị đặc biệt.
Xét mình không phải là hành vi đạo đức hình thức, nhưng là:
- một hành vi tìm kiếm chân lý,
- một cuộc đối thoại lương tâm trước mặt Thiên Chúa.
Ngài mời gọi người tín hữu mỗi tối:
- Dừng lại trước nhịp sống hối hả,
- Nhìn lại các tư tưởng, lời nói, hành động trong ngày,
- Phân định đâu là điều phù hợp với Tin Mừng, đâu là điều lệch hướng.
Trong ánh sáng linh đạo Đa Minh, xét mình là lúc người giáo dân học để cho chân lý soi sáng chính mình, thay vì chỉ dùng chân lý để soi người khác.
Việc này giúp huynh đoàn tránh rơi vào hai cám dỗ nguy hiểm:
- Một là đạo đức hình thức, làm nhiều việc nhưng thiếu hoán cải nội tâm.
- Hai là tự mãn thiêng liêng, tưởng mình đúng vì thuộc về Giáo Hội hay huynh đoàn.
Xét mình hằng ngày giữ cho người tín hữu ở trong thái độ khiêm nhường của người học trò Tin Mừng.
III. NGHÈO KHÓ VÀ GIỚI HẠN: CON ĐƯỜNG THANH LUYỆN LÒNG MẾN
Trong đời sống giáo dân, nghèo khó không chỉ là thiếu thốn vật chất, mà còn là:
- giới hạn khả năng,
- những bất công xã hội,
- cảm giác thua kém, bị bỏ lại phía sau.
Thánh Phanxicô Sales không lý tưởng hóa nghèo khó, nhưng ngài đặt nó dưới ánh sáng của chân lý Tin Mừng. Nghèo không tự nó làm con người nên thánh; nhưng thái độ nội tâm trước nghèo khó mới là điều quyết định.
Ngài cảnh báo rằng:
- Oán giận vì nghèo làm cứng lòng và khép kín trước ân sủng.
- Đón nhận nghèo với tình yêu giúp con người tự do hơn đối với của cải và quyền lực.
Đối với huynh đoàn giáo dân Đa Minh, đây là lời mời gọi sống:
- nghèo trong tinh thần,
- tỉnh thức trước sự bám víu vào an toàn vật chất,
- sẵn sàng chia sẻ và liên đới.
Nghèo khó, khi được sống trong ánh sáng chân lý, trở thành một trường học của phó thác, nơi con người học đặt niềm tin không nơi của cải, nhưng nơi Thiên Chúa là nguồn mạch mọi sự.
KẾT LUẬN: SỐNG TIN MỪNG BẰNG ĐỜI SỐNG ĐƯỢC PHÂN ĐỊNH
Qua giáo huấn của Thánh Phanxicô Sales, người giáo dân được mời gọi bước vào một con đường thiêng liêng rất gần với linh đạo Đa Minh:
- Chiêm niệm chân lý trong đời sống thường ngày,
- Phân định mỗi ngày qua xét mình,
- Sống nghèo khó và giới hạn như con đường thanh luyện lòng mến,
- Và từ đó, làm chứng cho Tin Mừng bằng một đời sống nhất quán.
Trong Huynh đoàn, điều này không chỉ mang tính cá nhân, nhưng còn là trách nhiệm cộng đoàn: cùng nhau học hỏi, sửa dạy, nâng đỡ và trung thành với chân lý đã lãnh nhận.
Chân lý không chỉ được giảng dạy, nhưng phải được sống. Và nơi đời sống giáo dân trung thành, chân lý ấy trở nên khả tín giữa lòng thế giới.
Tổng hợp https://aleteia.org/
CHIA SẺ / SHARES: