HUYNH ĐOÀN GIÁO DÂN ĐA MINH Cầu nguyện – hiệp thông – học hành – sứ vụ
Khoảng 600.000 thanh niên Ý bước sang tuổi 18 trong năm nay, thế hệ sinh ra cùng thời với iPhone và mạng xã hội. Họ lớn lên trong thế giới kỹ thuật số, vẫn sống cùng gia đình và nhìn tương lai với cả hy vọng lẫn lo lắng. Các nhà xã hội học cho thấy bức tranh nhiều tương phản: thành thạo công nghệ, nhạy bén với xã hội nhưng cũng đầy bất định khi phải đưa ra những lựa chọn quan trọng cho cuộc đời.
Theo số liệu mới nhất của ISTAT, khoảng 588.000 thanh niên tại Ý vừa tròn 18 tuổi, gần như chia đều giữa nam và nữ. Đây là một thế hệ ngày càng nhỏ trong bối cảnh khủng hoảng dân số của đất nước. Phần lớn các bạn trẻ vẫn sống với gia đình (98%), hơn ba phần tư đang còn đi học (76%), và khoảng một phần ba sống ở miền Bắc nước Ý.
Họ sinh ra vào năm 2008, thời điểm iPhone bắt đầu phổ biến và các mạng xã hội như Facebook, YouTube rồi sau đó là Instagram và TikTok lan rộng. Từ khi còn nhỏ, cuộc sống của họ đã gắn liền với thế giới số. Nhờ đó, họ có khả năng tìm kiếm thông tin, mua sắm trực tuyến hay lên kế hoạch du lịch rất nhanh chóng, đôi khi trở thành “chuyên gia công nghệ” ngay trong gia đình mình.
Lorenzo, một chàng trai 18 tuổi, kể rằng mùa hè vừa qua cậu đã tổ chức chuyến du lịch cho cả gia đình chỉ trong nửa ngày: đặt vé máy bay, khách sạn và lên kế hoạch cho chuyến đi đến châu Phi. “Từ giờ họ bảo tôi luôn là người phụ trách những việc như thế,” cậu nói.
Theo nhà xã hội học Francesco Morace, chủ tịch Viện nghiên cứu quốc tế Future Concept Lab, thế hệ thanh niên 17–19 tuổi ngày nay có thể được gọi là “ExperTeens” – những người trẻ thực tế và thành thạo hơn so với lứa tuổi thiếu niên trước đó. Họ có khả năng tiêu dùng một cách có ý thức và nhìn nhận xã hội với cái nhìn phê phán.
Tuy thành thạo thế giới kỹ thuật số, nhiều người trẻ lại hướng ước mơ của mình về đời sống thực. Họ mong muốn có những mối quan hệ chân thật, một công việc cụ thể mà họ yêu thích và một tương lai ổn định. Một số người, dù không nhiều, muốn sớm có một công việc ổn định ngay khi bước vào tuổi trưởng thành.
Beatrice là một trong số đó. Cô đã bắt đầu làm việc tại tiệm làm tóc của gia đình và hoàn thành khóa thực tập để trở thành thợ làm tóc. “Ngày tôi tròn 18 tuổi không phải là một bước ngoặt lớn, vì tôi đã đi làm từ trước. Cha mẹ dạy tôi tầm quan trọng của sự độc lập, nên bây giờ tôi cảm thấy mình đã trưởng thành hơn rất nhiều,” cô chia sẻ.
Một thế hệ đầy nghịch lý
Theo nhà nhân học Leonardo Menegola, ý nghĩa biểu tượng của tuổi 18 ngày nay đã giảm đi đáng kể. Những nghi thức chuyển tiếp của quá khứ dần biến mất. Việc lấy bằng lái xe, từng là cột mốc quan trọng, nay ở các thành phố lớn thường bị trì hoãn vì hệ thống giao thông công cộng thuận tiện.
Điều đáng chú ý là nhiều cô gái trẻ lại có xu hướng muốn lái xe sớm hơn, vừa vì mong muốn tự lập vừa vì cảm giác an toàn khi di chuyển vào ban đêm.
Theo Menegola, thế hệ trẻ hôm nay mang nhiều mâu thuẫn. Một mặt, họ có khả năng giao tiếp tốt, nhạy cảm với các vấn đề xã hội và đặc biệt quan tâm đến môi trường. Nhưng mặt khác, ông cũng nhận thấy một mức độ thực dụng nhất định.
“Trong các cuộc gặp gỡ với người trẻ, tôi thấy rất rõ mong muốn chọn một nghề nghiệp trước hết phải bảo đảm thu nhập cao và nhiều thời gian rảnh, thậm chí trước cả đam mê,” ông nói.
Theo ông, đây là một thế hệ được thông tin đầy đủ và hiểu rõ thực tại, nhưng lại dễ rơi vào trạng thái do dự khi phải đưa ra quyết định. Sự mong manh này đặt ra một thách thức cho người lớn, vì điều mà người trẻ tìm kiếm không phải là những áp lực hay kỳ vọng, mà là những người hướng dẫn đáng tin cậy.
Thách thức của giáo dục
Nhà giáo dục Ida Pellegrini, người đã làm việc với thanh thiếu niên hơn ba mươi năm, cho rằng rất khó mô tả thế hệ 18 tuổi hôm nay bằng một khuôn mẫu duy nhất.
“Chính các bạn trẻ cũng nói với tôi rằng họ cảm thấy bị giới hạn bởi những nhãn dán gán cho mình. ‘Chúng tôi không phải là một mục tiêu thống kê’, họ thường nói,” bà chia sẻ.
Theo Pellegrini, xây dựng mối tương quan với người trẻ không hề dễ dàng. Người lớn cần thời gian để lắng nghe, chấp nhận sự khác biệt trong suy nghĩ và không nên nghĩ rằng mình luôn hiểu hết họ.
Điều quan trọng, theo bà, là giữ được những giá trị chung làm điểm gặp gỡ. “Nếu người trẻ muốn rời xa, chúng ta phải biết để họ đi. Và khi họ quay trở lại, chúng ta cũng phải sẵn sàng đón nhận. Đó chính là nguyên tắc căn bản của giáo dục.”
https://www.avvenire.it/famiglia/avere-18-anni-oggi-niente-patente-il-sogno-di-un-lavoro-ricco-e-di-tempo-libero_105846
