Vì sao ngày 22 tháng 1 vẫn là ngày cầu nguyện cho việc chấm dứt phá thai? Và Giáo huấn của Thánh Gioan Phaolô II

Dù phán quyết Roe v. Wade đã bị Tối cao Pháp viện Hoa Kỳ đảo ngược vào năm 2022, Hội Thánh Công giáo tại Hoa Kỳ vẫn tiếp tục dành ngày 22 tháng 1 như một Ngày Cầu Nguyện cho Việc Bảo Vệ Pháp Lý các Trẻ Em Chưa Chào Đời. Việc duy trì ngày này không mang tính hoài niệm lịch sử, nhưng phát xuất từ xác tín thần học và luân lý rằng quyền sống của con người, ngay từ giây phút đầu tiên của sự hiện hữu, vẫn đang bị đe dọa và cần được bảo vệ bằng cầu nguyện, chay tịnh và dấn thân.

1. Chiều kích phụng vụ và mục vụ của ngày 22 tháng 1

Hội đồng Giám mục Hoa Kỳ (USCCB) tiếp tục duy trì ngày phụng vụ đặc biệt này, thường được cử hành vào ngày 22 tháng 1, hoặc dời sang ngày kế tiếp thích hợp nếu trùng vào Chúa Nhật. Trong ngày này, các cộng đoàn tín hữu được mời gọi:

• cử hành Thánh lễ với ý chỉ cầu cho sự sống con người,
• thực hành cầu nguyện và chay tịnh,
• suy niệm về trách nhiệm luân lý của Kitô hữu đối với những người yếu thế nhất.

Song song đó, USCCB vẫn bảo trợ Canh thức Cầu nguyện Toàn quốc cho Sự sống, được tổ chức hằng năm tại Đền thánh Quốc gia Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội ở Washington, D.C. Việc duy trì canh thức này diễn tả xác tín rằng bảo vệ sự sống không chỉ là một vấn đề pháp lý hay xã hội, mà trước hết là một sứ mạng thiêng liêng của Hội Thánh.

2. Phá thai vẫn tồn tại: một thách đố luân lý và văn hóa

Việc đảo ngược Roe v. Wade không đồng nghĩa với việc chấm dứt phá thai tại Hoa Kỳ. Trái lại, nhiều bang đã và đang tìm cách hợp thức hóa phá thai ở mức độ rộng hơn trước. Trước thực trạng ấy, Hội Thánh ý thức rằng:

• cuộc chiến vì sự sống vẫn còn kéo dài,
• cần có sự hoán cải sâu xa nơi lương tâm cá nhân và tập thể,
• cầu nguyện và hy sinh là những khí cụ không thể thiếu để biến đổi văn hóa sự chết thành văn hóa sự sống.

Ngày 22 tháng 1 vì thế tiếp tục được cử hành như một ngày cầu nguyện và chay tịnh, cho đến khi phá thai không còn được coi là điều bình thường trong xã hội, và sự sống con người được nhìn nhận như một hồng ân bất khả xâm phạm.

3. Giáo huấn của Thánh Gioan Phaolô II: Đức tin và khoa học trong việc bảo vệ sự sống

Trong thông điệp Evangelium Vitae, Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II đã trình bày nền tảng giáo huấn của Hội Thánh về sự sống con người, không chỉ dựa trên Mạc khải Tin Mừng, mà còn được khoa học hiện đại soi sáng và xác nhận.

Ngài khẳng định rằng, ngay từ lúc thụ tinh, một sự sống mới đã khởi sự — không phải là sự sống của người cha hay người mẹ, nhưng là sự sống của một con người mới, với chương trình phát triển riêng biệt. Khoa học di truyền hiện đại cho thấy rằng:

• từ giây phút đầu tiên, phôi thai đã mang trọn vẹn bản mã di truyền của một cá vị nhân linh,
• sự phát triển sau đó không làm cho phôi thai “trở thành người”, nhưng chỉ là tiến trình biểu lộ những gì đã hiện hữu ngay từ đầu.

Qua đó, khoa học không đối nghịch với đức tin, nhưng góp phần làm sáng tỏ giáo huấn của Hội Thánh về phẩm giá con người.

4. Nguyên tắc luân lý nền tảng: sự sống phải được tôn trọng vô điều kiện

Thánh Gioan Phaolô II nhấn mạnh rằng, ngay cả khi còn tồn tại những tranh luận khoa học hay triết học về thời điểm chính xác sự sống nhân linh khởi sự, thì chỉ cần có khả thể rằng đó là một con người, cũng đủ để buộc lương tâm phải tuyệt đối tránh mọi hành vi nhằm hủy diệt phôi thai.

Do đó, Hội Thánh luôn và không ngừng dạy rằng:

sự sống con người, ngay từ giây phút đầu tiên của sự hiện hữu, phải được bảo đảm sự tôn trọng vô điều kiện, trong sự toàn vẹn của thân xác và linh hồn.

Lập trường này không phải là một quan điểm ý thức hệ, nhưng là hệ quả trực tiếp của việc nhìn nhận con người như thụ tạo mang hình ảnh Thiên Chúa.

5. Ngày 22 tháng 1: lời mời gọi hoán cải và dấn thân vì sự sống

Ngày 22 tháng 1, vì thế, không chỉ là một ngày tưởng niệm, nhưng là một lời kêu gọi hoán cải liên lỉ, thúc bách các tín hữu:

• cầu nguyện cho việc bảo vệ sự sống con người,
• nâng đỡ các phụ nữ đang ở trong hoàn cảnh mong manh,
• xây dựng một nền văn hóa biết trân trọng, gìn giữ và bảo vệ sự sống.

Trong ánh sáng đức tin và khoa học, Hội Thánh tiếp tục lên tiếng và cầu nguyện, cho đến ngày mà mỗi sự sống con người — dù nhỏ bé nhất trong lòng mẹ — đều được đón nhận như một hồng ân thánh thiêng của Thiên Chúa.

Tổng hợp từ aleteia.org