HUYNH ĐOÀN GIÁO DÂN ĐA MINH Cầu nguyện – hiệp thông – học hành – sứ vụ
Đức Giáo hoàng Lêô XIV sẽ triệu tập công nghị đầu tiên trong triều đại giáo hoàng của ngài vào các ngày 7–8 tháng 1, và đây được xem là sự kiện mang tính định hướng lớn đầu tiên của triều đại mới.
Công nghị “ngoại thường” này diễn ra sau một triều đại mà người tiền nhiệm của ngài, Đức Giáo hoàng Phanxicô, phần lớn hạn chế việc tổ chức các cuộc họp quy mô với Hồng y đoàn – điều mà theo nhiều nguồn tin, đã gây không ít than phiền trong các cuộc họp tiền mật nghị năm ngoái.
Vậy công nghị là gì?
Điều gì khiến công nghị này trở thành “ngoại thường”?
Cuộc họp sẽ diễn ra ra sao và sẽ bàn những vấn đề nào?
Tờ The Pillar giải thích.
Công nghị là gì?
Điều 353 §1 của Bộ Giáo luật quy định:
“Các Hồng y đặc biệt trợ giúp Vị Chủ chăn tối cao của Hội Thánh qua hành động mang tính hiệp đoàn trong các công nghị, là những cuộc họp được triệu tập theo lệnh của Đức Giáo hoàng Rôma, người chủ tọa các công nghị ấy. Công nghị có thể là thường lệ hoặc ngoại thường.”
Công nghị thường lệ được triệu tập để tham khảo ý kiến về “những vấn đề quan trọng xảy ra khá thường xuyên” hoặc để thực hiện “những nghi thức rất long trọng”. Trên thực tế, công nghị thường lệ thường được tổ chức để:
- bỏ phiếu tuyên thánh,
- hoặc để phong Hồng y mới.
Mọi Hồng y đều có thể tham dự công nghị thường lệ, nhưng thông thường chỉ những vị đang hiện diện tại Rôma mới tham gia tích cực.
Công nghị thường lệ có thể là công khai, và Đức Giáo hoàng có thể cho phép các giám mục, linh mục hay giáo dân tham dự – chẳng hạn như gia đình của các Hồng y tân cử.
Ngược lại, công nghị ngoại thường được tổ chức kín, “khi những nhu cầu đặc biệt của Hội Thánh hoặc những vấn đề nghiêm trọng hơn đòi hỏi”. Trong công nghị ngoại thường, tất cả các Hồng y đều được mời tham dự, kể cả những vị trên 80 tuổi – dù các ngài không còn quyền bầu Giáo hoàng trong mật nghị.
Công nghị diễn ra trong tuần này là công nghị ngoại thường, vì thế không mở cho công chúng.
Bộ Giáo luật không quy định tần suất cố định cho việc tổ chức công nghị.
- Thánh Gioan Phaolô II đã tổ chức 6 công nghị ngoại thường trong 26 năm triều đại.
- Đức Bênêđictô XVI không tổ chức công nghị ngoại thường nào, mà предпоч thường gặp các Hồng y trong các cuộc gặp không chính thức trước công nghị thường lệ.
- Đức Phanxicô chỉ tổ chức 2 công nghị ngoại thường trong 12 năm.
Vì sao Đức Giáo hoàng triệu tập công nghị này?
Trong các cuộc họp trước mật nghị năm ngoái, đã có nhiều than phiền rằng các Hồng y không được Đức Giáo hoàng Phanxicô tham khảo ý kiến thường xuyên về các vấn đề của Giáo Hội, và thậm chí nhiều vị còn không quen biết nhau.
Đức Giáo hoàng Lêô XIV đã nhắc đến điều này trong bài huấn từ dành cho Hồng y đoàn sau khi được bầu vào tháng 5, khi ngài nói rằng nhiều Hồng y đã xin có những dịp “đối thoại… để được lắng nghe những lời khuyên, gợi ý, đề nghị và các vấn đề cụ thể”.
Trong triều đại Đức Phanxicô, việc họp toàn thể Hồng y đoàn là điều hiếm hoi.
Công nghị thường lệ đầu tiên của Đức Phanxicô diễn ra trước Thượng Hội đồng về Gia đình năm 2014. Khi ấy, Hồng y Walter Kasper đã có một bài tham luận dài, trong đó gợi ý rằng những người ly dị và tái hôn có thể được rước lễ.
Bài phát biểu này đã gây ra làn sóng phản ứng mạnh mẽ. Hồng y Gerhard Müller, lúc đó là Tổng trưởng Bộ Giáo lý Đức tin, đã công khai tuyên bố:
“Tín điều của Giáo Hội không phải là một học thuyết do một vài thần học gia nghĩ ra, mà là giáo huấn của chính Hội Thánh – không gì khác hơn là lời của Chúa Giêsu Kitô, vốn rất rõ ràng.”
Sau biến cố đó, Đức Phanxicô ưa chuộng việc làm việc với nhóm ‘C-9’ (chín Hồng y cố vấn do ngài chọn), hoặc gặp gỡ từng Hồng y riêng lẻ hay theo nhóm nhỏ, thay vì họp toàn thể Hồng y đoàn.
Cuộc họp duy nhất khác của toàn Hồng y đoàn dưới triều Đức Phanxicô diễn ra năm 2022, để thảo luận về Praedicate evangelium, Tông hiến cải tổ Giáo triều Rôma. Tuy nhiên, Phòng Báo chí Tòa Thánh khi ấy không gọi cuộc họp này là “công nghị”, và nhiều Hồng y phàn nàn rằng họ chỉ được mời họp sau khi văn kiện đã được ban hành, chứ không được tham khảo ý kiến trước.
Công nghị lần này được kỳ vọng sẽ là cuộc họp mang tính định hướng đầu tiên của Đức Giáo hoàng Lêô XIV, diễn ra chỉ một ngày sau khi Năm Thánh kết thúc.
Theo bức thư Đức Giáo hoàng gửi Hồng y đoàn – được nhiều hãng truyền thông đăng tải – ngài đề nghị các Hồng y đọc lại:
- Evangelii gaudium (Niềm vui Tin Mừng), Tông huấn đầu tiên của Đức Phanxicô,
- và Praedicate evangelium.
Ngài cũng cho biết tính hiệp hành và phụng vụ sẽ là hai chủ đề được bàn thảo.
Dù có nhắc đến phụng vụ, bức thư không đề cập trực tiếp đến Thánh lễ theo Nghi thức Latinh Truyền thống, cho thấy thảo luận về phụng vụ có thể mang tính tổng quát hơn.
Công nghị sẽ được tiến hành như thế nào?
Theo thông cáo của Phòng Báo chí Vatican, công nghị sẽ bao gồm:
“Những khoảnh khắc hiệp thông và huynh đệ, cùng với những thời gian dành cho suy tư, chia sẻ và cầu nguyện.”
Những thời khắc này nhằm:
“thúc đẩy sự phân định chung và nâng đỡ, cố vấn cho Đức Thánh Cha trong việc thi hành trách nhiệm cao cả và đầy thách đố là điều hành Hội Thánh hoàn vũ.”
Theo các nguồn tin truyền thông, công nghị sẽ bắt đầu lúc 15g00 chiều ngày 7.1, với hình thức làm việc theo các nhóm nhỏ, thay vì họp toàn thể – giống mô hình đã được sử dụng năm 2022 khi bàn về cải tổ Giáo triều. Phiên họp đầu tiên sẽ kết thúc lúc 18g45, sau đó Đức Giáo hoàng sẽ phát biểu trước toàn thể Hồng y đoàn.
Ngày thứ hai sẽ bắt đầu bằng Thánh lễ tại Đền thờ Thánh Phêrô, sau đó là phiên họp thứ hai. Các nhóm làm việc sẽ trình bày báo cáo, và đến trưa, các Hồng y có thể phát biểu tự do trước giờ ăn trưa.
Sau bữa trưa chung với Đức Giáo hoàng, phiên họp thứ ba và cũng là phiên cuối cùng sẽ bắt đầu lúc 15g15, dự kiến kết thúc lúc 18g45 với bài huấn từ của Đức Thánh Cha và kinh Te Deum tạ ơn.
https://www.pillarcatholic.com/p/whats-a-consistory-and-what-makes
CHIA SẺ / SHARES:
