HUYNH ĐOÀN GIÁO DÂN ĐA MINH Cầu nguyện – hiệp thông – học hành – sứ vụ
Một công dân Việt Nam nằm trong số 35 người thiệt mạng sau trận động đất mạnh 7,1 độ Richter xảy ra hôm 28/7 tại tỉnh Kumamoto, Nhật Bản. Bên cạnh mất mát đau thương ấy, câu chuyện năm lao động Việt Nam dũng cảm cứu sống một cụ bà gần 90 tuổi khỏi đống đổ nát đã gây xúc động mạnh tại Nhật Bản.
Nạn nhân tử vong là anh Trần Văn Sơn, sang Nhật vào tháng 1/2026 theo chương trình Thực tập sinh kỹ năng của chính phủ Nhật Bản. Trong trận động đất, một cần cẩu tại nhà máy nơi anh làm việc bị đổ sập, khiến anh thiệt mạng. Bảy lao động Việt Nam khác làm việc cùng nhà máy đã kịp thời thoát nạn.
Tại cùng tỉnh Kumamoto, một phụ nữ Việt Nam bị thương, trong khi nhiều lao động Việt khác bị hư hại nhà cửa và phải tạm trú tại các trung tâm sơ tán do chính quyền Nhật Bản thiết lập.
Giữa thảm họa, hành động quả cảm của năm lao động Việt Nam đã được truyền thông Nhật Bản ca ngợi. Sau khi trận động đất xảy ra, khi trở về khu dân cư, họ phát hiện ngôi nhà của một cụ bà gần 90 tuổi sống một mình đã gần như sụp đổ.
Biết cụ bà bị mắc kẹt bên trong, năm lao động Việt cùng một số người dân địa phương đã dùng tay không dọn gạch đá, mái ngói và các thanh gỗ để tìm kiếm. Sau đó, họ sử dụng cưa và các dụng cụ khác để tiếp tục đào bới, bất chấp những dư chấn vẫn liên tục xảy ra, và cuối cùng đã đưa được cụ bà ra ngoài trong tình trạng còn sống.
Anh Lê Huy Tuấn, một trong năm người tham gia cứu hộ, chia sẻ: “Chúng tôi chỉ nghĩ đến việc phải đưa bà ra ngoài càng nhanh càng tốt.”
Sau trận động đất, Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại Fukuoka đã nhanh chóng phối hợp với các hội đoàn người Việt và các nhóm thiện nguyện phân phát nước uống, thực phẩm và nhu yếu phẩm tại các trung tâm sơ tán dành cho lao động nước ngoài. Hoạt động hỗ trợ cũng được mở rộng tới các lao động đến từ Indonesia và Campuchia, nhiều người trong số họ làm việc tại cùng các nhà máy trong khu vực.
Theo Cơ quan Quản lý Xuất nhập cảnh Nhật Bản, hiện có hơn 630.000 người Việt Nam sinh sống tại Nhật Bản, trở thành cộng đồng người nước ngoài lớn thứ hai sau người Trung Quốc và đông nhất trong các cộng đồng đến từ Đông Nam Á. Trong số đó, khoảng 480.000 người đang có việc làm.
Trong những năm gần đây, số lượng lao động Việt Nam tại Nhật Bản tăng nhanh nhằm đáp ứng tình trạng thiếu hụt lao động nghiêm trọng do dân số già hóa. Chỉ trong 6 tháng đầu năm 2026, đã có 28.488 lao động Việt Nam mới đến Nhật Bản làm việc.
Phần lớn lao động Việt từng tham gia Chương trình Thực tập sinh kỹ năng, vốn được thiết kế để đào tạo nghề cho lao động từ các nước đang phát triển. Tuy nhiên, chương trình này nhiều năm qua bị các tổ chức nhân quyền chỉ trích vì mức lương thấp, thời gian làm việc kéo dài và những hạn chế trong việc chuyển đổi nơi làm việc.
Nhằm khắc phục những bất cập đó, Nhật Bản đang từng bước chuyển sang chương trình Lao động có kỹ năng đặc định (Specified Skilled Workers), với nhiều quyền lợi và cơ chế bảo vệ tốt hơn cho người lao động, đồng thời tiếp tục thu hút nhân lực nước ngoài trong các lĩnh vực đang thiếu lao động như xây dựng, sản xuất, nông nghiệp, chăm sóc người cao tuổi, nhà hàng và chế biến thực phẩm.
Tỉnh Kumamoto là một trong những địa phương có số lượng lao động Việt Nam tăng nhanh nhất, nhờ sự phát triển mạnh của các ngành công nghiệp, đặc biệt là sản xuất chất bán dẫn, cơ khí và xây dựng. Nền kinh tế địa phương ngày càng phụ thuộc vào lực lượng lao động nhập cư, trong khi xã hội Nhật Bản vẫn còn tồn tại những lo ngại và định kiến nhất định đối với người nước ngoài.
Giữa những mất mát do thiên tai gây ra, hình ảnh những lao động Việt Nam sẵn sàng quên mình cứu người đã trở thành một chứng tá đẹp về tinh thần nhân ái, trách nhiệm và tình liên đới, góp phần để lại ấn tượng tốt đẹp về cộng đồng người Việt Nam trên đất nước Nhật Bản.
