OAS kêu gọi họp khẩn cấp về tình trạng đàn áp tại Nicaragua

Hội đồng Thường trực của Tổ chức các Quốc gia châu Mỹ (OAS) đã bỏ phiếu triệu tập một cuộc họp khẩn cấp cấp bộ trưởng ngoại giao để thảo luận về tình hình Nicaragua, trong bối cảnh chính quyền Tổng thống Daniel Ortega tiếp tục gia tăng áp lực đối với các lực lượng đối lập và Giáo hội Công giáo.

Nghị quyết mang tên “Triệu tập Hội nghị tham vấn các Bộ trưởng Ngoại giao để xem xét tình hình tại Nicaragua” được thông qua ngày 19 tháng 8 với tỷ lệ 29 phiếu thuận và 1 phiếu chống. Brazil là quốc gia duy nhất bỏ phiếu chống, trong khi Mexico bỏ phiếu trắng. Haiti và Venezuela không tham dự cuộc bỏ phiếu.

Argentina, Panama, Paraguay, Uruguay và Hoa Kỳ là những nước thúc đẩy sáng kiến này sau khi vấn đề được đưa ra tại phiên họp đặc biệt của Hội đồng Thường trực OAS ngày 5 tháng 8. Hoa Kỳ muốn cuộc họp được tổ chức trước ngày 1 tháng 9, thời điểm chính quyền Ortega dự kiến chính thức hóa những cải cách chính sách mới, trong đó có việc đình chỉ các cuộc bầu cử trong tương lai.

Nicaragua đứng trước một cuộc khủng hoảng chính trị nghiêm trọng

Ủy viên Rosa María Payá, Báo cáo viên về Nicaragua của Ủy ban Liên Mỹ về Nhân quyền, phát biểu tại phiên họp của Hội đồng Thường trực Tổ chức các Quốc gia châu Mỹ ở Washington, D.C., ngày 5 tháng 8 năm 2026. | Ảnh: Madalaine Elhabbal/EWTN News

Việc triệu tập hội nghị tham vấn các bộ trưởng ngoại giao là một trong những công cụ ngoại giao ở cấp độ cao của OAS. Quyết định này cho thấy các quốc gia trong khu vực xem những diễn biến tại Nicaragua không còn chỉ là vấn đề nội bộ, nhưng đã trở thành một vấn đề khu vực gắn liền với nhân quyền và nền dân chủ.

Động thái của OAS diễn ra sau khi Tổng thống Daniel Ortega tuyên bố về việc chấm dứt các cuộc bầu cử, trong khi chính quyền tiếp tục thúc đẩy những thay đổi hiến pháp nhằm hạn chế khả năng các lực lượng đối lập tham gia và giành quyền lực.

Đặc biệt, tình trạng đàn áp Giáo hội Công giáo cũng tiếp tục gây quan ngại. Trong những năm gần đây, nhiều giáo sĩ và thành viên Giáo hội tại Nicaragua đã phải đối diện với áp lực từ chính quyền, trong bối cảnh Giáo hội nhiều lần lên tiếng về nhân quyền, tự do tôn giáo và tình hình xã hội của đất nước.

OAS từng lên án đàn áp Giáo hội Công giáo

Đây không phải lần đầu tiên OAS lên tiếng về tình trạng đàn áp Giáo hội tại Nicaragua.

Tháng 10 năm 2023, Hội đồng Thường trực OAS đã nhất trí thông qua nghị quyết lên án các biện pháp đàn áp của chính phủ Nicaragua đối với các cơ sở giáo dục và Giáo hội Công giáo tại quốc gia này.

Một tháng sau, Nicaragua chính thức rút khỏi OAS.

Trong phiên họp ngày 5 tháng 8 vừa qua, Rosa María Payá, báo cáo viên về Nicaragua của Ủy ban Liên Mỹ về Nhân quyền, bày tỏ quan ngại về những vi phạm nhân quyền đang tiếp diễn, trong đó có các vụ bắt giữ tùy tiện và mất tích cưỡng bức.

Bà cho biết tình trạng đàn áp Giáo hội Công giáo và việc hạn chế tự do tôn giáo là một trong những vấn đề đặc biệt đáng lo ngại.

“Tôi hiểu nỗi sợ khi không được sống đức tin”

Phát biểu với EWTN News, bà Payá nói rằng tình hình đàn áp Giáo hội và đức tin tại Nicaragua đang gây quan ngại sâu sắc.

Là một người Công giáo có nguồn gốc Cuba, bà cho biết bản thân hiểu rõ cảm giác sợ hãi khi con người không được tự do nói lên suy nghĩ hoặc thực hành và bày tỏ đức tin của mình.

“Tôi là người Công giáo và tôi cũng đến từ một xã hội từng phải chịu những vi phạm nhân quyền,” bà nói. “Vì thế, tôi hiểu sâu sắc thế nào là sợ hãi khi nói lên suy nghĩ của mình, sợ hãi khi thực hành và bày tỏ đức tin – một trong những quyền căn bản nhất của con người.”

Câu chuyện của chính gia đình bà cũng gắn liền với cuộc đấu tranh cho tự do và dân chủ tại Cuba. Bà là con gái của Oswaldo Payá Sardiñas, một nhà bất đồng chính kiến Công giáo từng sáng lập Phong trào Giải phóng Kitô giáo năm 1988. Phong trào này chủ trương đấu tranh dân chủ cách ôn hòa và được soi sáng bởi giáo huấn xã hội Công giáo. Ông Payá thiệt mạng trong năm 2012.

Lời cảnh báo đối với Giáo hội và tự do tôn giáo

Việc OAS thúc đẩy một cuộc họp cấp bộ trưởng ngoại giao diễn ra trong bối cảnh Nicaragua đang đứng trước những thay đổi chính trị sâu rộng. Những diễn biến mới không chỉ đặt ra câu hỏi về tương lai của các cuộc bầu cử và sự tham gia của phe đối lập, mà còn liên quan trực tiếp đến quyền tự do tôn giáo và khả năng Giáo hội Công giáo tiếp tục thực hiện sứ mạng của mình.

Đối với Giáo hội, tự do tôn giáo không chỉ là quyền được thực hành các nghi lễ, nhưng còn bao gồm quyền của các tín hữu và các cộng đoàn tôn giáo được lên tiếng về phẩm giá con người, công lý và công ích.

Cuộc bỏ phiếu của OAS vì thế trở thành một tín hiệu ngoại giao mạnh mẽ đối với Nicaragua, đồng thời cho thấy tình trạng đàn áp Giáo hội Công giáo và những hạn chế đối với các quyền tự do căn bản đang ngày càng trở thành mối quan tâm của cộng đồng quốc tế tại khu vực châu Mỹ.