Trong ngày 15 tháng Mười Một, Đức Thánh Cha Lêô XIV tiếp tục chuyến tông du tại Peru, đến thành phố Cusco thuộc vùng núi Andes và Pucallpa thuộc khu vực Amazon. Tại đây, ngài gặp gỡ hàng trăm ngàn người, cầu nguyện với các tín hữu, trao Tặng phẩm Hoa Hồng Vàng kính Đức Mẹ Bêlem và cử hành Thánh lễ với khoảng 100.000 người tham dự. Đức Thánh Cha đặc biệt lên tiếng bảo vệ các dân tộc bản địa, đồng thời cảnh báo rằng bạo lực chống lại thiên nhiên cũng chính là bạo lực chống lại con người.
Gặp gỡ hàng trăm ngàn tín hữu tại Cusco
Rời Chiclayo trong buổi sáng ngày 15 tháng Mười Một, giữa trời mưa, Đức Thánh Cha Lêô XIV gửi lời cảm ơn những người đã đến tiễn ngài. Ngài cầu chúc giáo phận Chiclayo luôn là “thủ đô của tình thân hữu”, đồng thời trở thành vùng đất của đức tin, lòng đạo đức và sự trung thành.
Sau đó, Đức Thánh Cha đến Cusco, nơi khoảng 100.000 người tập trung tại Công viên Khảo cổ Quốc gia Saqsaywaman để đón tiếp ngài. Theo Văn phòng Báo chí Tòa Thánh, khoảng 500.000 người đã đứng dọc các tuyến đường để chào đón Đức Thánh Cha.
Mở đầu cuộc gặp gỡ, ngài cầu nguyện cho Đức Tổng Giám mục Richard Daniel Alarcón Urrutia, vị mục tử đã qua đời ngày 30 tháng Mười, sau khi dành nhiều tâm huyết chuẩn bị cho chuyến viếng thăm của ngài.
Đức Thánh Cha nhấn mạnh rằng lòng đạo đức bình dân không đơn thuần là một nét văn hóa hay truyền thống địa phương. Đằng sau mỗi ảnh tượng, bài hát, lời khấn nguyện và dấu chỉ tôn giáo là một cộng đoàn đang tìm kiếm Thiên Chúa, mong được lắng nghe tiếng nói thân tình từ trời cao và cảm nhận sự hiện diện gần gũi của Người.
Trao Tặng phẩm Hoa Hồng Vàng kính Đức Mẹ Bêlem
Kết thúc cuộc gặp gỡ tại Saqsaywaman, Đức Thánh Cha trao Tặng phẩm Hoa Hồng Vàng cho ảnh tượng Đức Mẹ Bêlem, còn được người dân địa phương gọi cách thân thương là Mamacha Belén, Đấng bảo trợ thành phố Cusco.
Ngài cầu xin Đức Mẹ ban bình an cho vùng đất này, nâng đỡ những người đau khổ và giúp mọi người biết cùng nhau bước đi trong tình yêu của Chúa Giêsu.
Sau đó, Đức Thánh Cha đến nhà thờ chính tòa Đức Mẹ Hồn Xác Lên Trời tại Cusco, kính viếng phần mộ Đức Tổng Giám mục Alarcón và chào đón vị Tổng Giám mục mới là Đức cha Lizardo Estrada Herrera.
Trong giờ đọc kinh Truyền Tin tại quảng trường Plaza de Armas, ngài cũng trao tặng một tấm khăn phủ cho ảnh tượng Chúa Tể Những Trận Động Đất, được người dân địa phương gọi thân thương là Taytacha và tôn kính như Đấng bảo trợ thành phố.
Đức Thánh Cha giải thích món quà này như “cái vuốt ve của Đức Giáo hoàng dành cho một dân tộc biết chịu đựng đau khổ với phẩm giá và niềm hy vọng Kitô giáo”.
Lên tiếng bảo vệ các dân tộc bản địa tại vùng Amazon
Rời Cusco, Đức Thánh Cha tiếp tục đến Pucallpa, thành phố nằm bên sông Ucayali thuộc vùng Amazon của Peru. Khoảng 20.000 người đã xuống đường chào đón ngài. Tại khu vực Malecón Puerto Callao, khoảng 5.000 người tham dự cuộc gặp gỡ giữa Đức Thánh Cha với các nhà truyền giáo và đại diện cộng đồng Amazon.
Trong cuộc gặp gỡ, Đức Thánh Cha đề cập đến những vết thương vẫn chưa được chữa lành tại khu vực này, thậm chí có những vấn đề còn trở nên nghiêm trọng hơn. Ngài đặc biệt nhắc đến nhiều thủ lĩnh người bản địa đã bị sát hại vì đứng lên bảo vệ lãnh thổ và cộng đồng của họ.
Ngài nói rằng máu của những thủ lĩnh bản địa bị sát hại đang “kêu thấu tới Thiên Chúa”. Đức Thánh Cha cũng lưu ý rằng địa hạt truyền giáo tại đây có diện tích rộng lớn như cả một quốc gia, nhưng chỉ có 25 linh mục phục vụ.
Thánh lễ với khoảng 100.000 người tại Pucallpa
Khép lại ngày hoạt động tại vùng Amazon, Đức Thánh Cha Lêô XIV cử hành Thánh lễ tại Khu liên hợp Thể thao Vùng Ucayali ở Pucallpa. Theo chính quyền địa phương, khoảng 100.000 người đã tham dự Thánh lễ.
Trong bài giảng dựa trên dụ ngôn những nén bạc, Đức Thánh Cha tiếp nối những lời cảnh báo mà các vị tiền nhiệm là Đức Giáo hoàng Bênêđictô XVI và Đức Giáo hoàng Phanxicô từng đưa ra về tình trạng tàn phá môi trường Amazon và những đe dọa đối với phẩm giá của các dân tộc sinh sống tại đây.
Ngài nhận định rằng những nỗ lực bảo vệ thiên nhiên vẫn còn quá ít và diễn ra quá chậm, trong khi các phương tiện khai thác và gây ô nhiễm môi trường ngày càng phát triển nhanh chóng.
Đức Thánh Cha nhấn mạnh mối liên hệ chặt chẽ giữa hòa bình xã hội và sự cân bằng sinh thái: “Bạo lực chống lại con người cũng là bạo lực chống lại đất đai, và bạo lực chống lại đất đai cũng là bạo lực chống lại con người.”
Qua đó, ngài nhắc nhở rằng việc bảo vệ thiên nhiên không thể tách rời việc bảo vệ phẩm giá con người, đặc biệt là những cộng đồng nghèo khó và các dân tộc bản địa đang phải chịu nhiều bất công.
Sau Thánh lễ, Đức Thánh Cha lên đường trở về Lima, tiếp tục ngày cuối cùng trong chuyến tông du Nam Mỹ kéo dài 12 ngày, qua Uruguay, Argentina và Peru.
Chuyến viếng thăm Peru mang ý nghĩa đặc biệt đối với Đức Thánh Cha, bởi đây là nơi ngài từng phục vụ trong nhiều năm với tư cách nhà truyền giáo và Giám mục giáo phận Chiclayo. Qua những cuộc gặp gỡ và các cử hành phụng vụ, ngài một lần nữa khẳng định sự gần gũi của Giáo hội với người nghèo, các dân tộc bản địa và những người đang đấu tranh bảo vệ phẩm giá con người cũng như công trình sáng tạo của Thiên Chúa.