![]()
Trong giờ Kinh Truyền Tin Chúa nhật I Mùa Chay, Đức Thánh Cha Lêô XIV nhắc lại cách Đức Giêsu chiến thắng những mưu chước của ma quỷ và nói về việc sám hối như một hành trình không làm nghèo đi nhân tính chúng ta, nhưng làm cho nó phong phú, thanh luyện và củng cố. Ngài mời gọi hãy để tivi, radio, điện thoại thông minh “lắng xuống” đôi chút. Giàu sang, danh vọng và quyền lực – ngài nói thêm – “chỉ là những thứ thay thế hèn mọn cho niềm vui mà chúng ta được dựng nên để hưởng; và rốt cuộc, chúng tất yếu và mãi mãi để lại nơi ta sự bất mãn, xao xuyến và trống rỗng.”
Antonella Palermo – Vatican
Sa mạc, những cơn cám dỗ của ma quỷ, và việc bám chặt vào Chúa Thánh Thần – Đấng không cất khỏi ta những nhọc nhằn của phận người nhưng ban sức mạnh để chống lại lừa dối và hiểm nguy – đó là khung cảnh của bốn mươi ngày thử thách khắc nghiệt mà Đức Giêsu đã trải qua, được phụng vụ Chúa nhật I Mùa Chay thuật lại. Chính từ đó, Đức Thánh Cha Lêô XIV – vừa trở về Vatican sau chuyến viếng thăm mục vụ tại giáo xứ Thánh Tâm Chúa Giêsu ở Rôma, gần ga Termini – khai triển bài giáo lý về ý nghĩa của một hành trình dẫn tới Phục Sinh, một hành trình được ngài gọi là “rạng ngời”.
Trong bài giảng Thánh lễ với cộng đoàn do các cha Salêdiêng coi sóc, ngài đã nhấn mạnh đến “bi kịch” – do Satan – luôn không ngừng tấn công tự do con người. Tuy nhiên, khi chào thăm các tín hữu, ngài cũng cất lên cung nhạc mở đầu cho “thời gian hồng ân” này, một thời gian cũng là “thời của niềm vui, vì tất cả chúng ta đều biết rằng Chúa muốn đón nhận chúng ta”.
Sám hối để sự sống trổ hoa
“Sự sống” là chân trời mà Đức Thánh Cha Lêô muốn làm nổi bật, khi suy niệm về những thử thách Đức Giêsu đã trải qua cũng như khi áp dụng vào đời sống Kitô hữu hôm nay. Việc sám hối mà Tin Mừng dạy không phải là mục đích tự thân, nhưng là hành trang dẫn tới viên mãn của niềm vui; không chỉ là phương thế để nhận ra giới hạn của mình, mà còn là cơ hội “để vượt qua và để thực sự sống”. Trước khoảng hai mươi ngàn tín hữu quy tụ tại Quảng trường Thánh Phêrô, ngài lặp lại điều ấy:
“Phụng vụ, với Lời ban sự sống này, mời gọi chúng ta nhìn Mùa Chay như một hành trình rạng ngời, trong đó – qua cầu nguyện, ăn chay và bố thí – chúng ta có thể canh tân sự cộng tác của mình với Chúa trong việc hoàn tất kiệt tác duy nhất là chính cuộc đời mình. Đó là để cho Người tẩy xóa những vết nhơ và chữa lành những thương tích mà tội lỗi có thể đã gây nên, đồng thời dấn thân làm cho đời mình nở hoa trong tất cả vẻ đẹp, cho đến sự viên mãn của tình yêu – nguồn duy nhất của hạnh phúc đích thực.”
Giàu sang, danh vọng, quyền lực: những thứ thay thế hèn mọn của niềm vui
Đức Thánh Cha trích lại lời Thánh Phaolô VI, nhấn mạnh rằng việc sám hối, thay vì làm nghèo đi nhân tính chúng ta, lại làm cho nó thêm phong phú, vì được thanh luyện và củng cố. Nhận thức sự nản lòng có thể xuất hiện khi đối diện với ác thần, và sức quyến rũ của những “con đường thỏa mãn dễ dàng hơn”, Đức Thánh Cha Lêô XIV cảnh báo trước ảo ảnh của giàu sang, danh vọng và quyền lực. Ngài nói rõ:
“Những điều ấy – vốn cũng là các cám dỗ của Đức Giêsu – chỉ là những thứ thay thế hèn mọn cho niềm vui mà chúng ta được dựng nên để hưởng; và cuối cùng, chúng tất yếu và mãi mãi để lại nơi ta sự bất mãn, xao xuyến và trống rỗng.”
Hãy để tivi, radio, điện thoại lắng xuống
Theo gương Thánh Augustinô, vị mục tử lại một lần nữa mời gọi kín múc sức mạnh nơi cầu nguyện và các việc bác ái. Trong một thời đại mà thinh lặng trở thành của hiếm, ngài khích lệ tìm lại và mở rộng thinh lặng ấy bằng những hy sinh cụ thể:
“Hãy dành chỗ cho thinh lặng; hãy để tivi, radio, điện thoại thông minh lắng xuống đôi chút. Hãy suy niệm Lời Chúa, lãnh nhận các Bí tích; lắng nghe tiếng Chúa Thánh Thần đang nói trong lòng ta, và lắng nghe nhau trong gia đình, nơi làm việc, trong cộng đoàn. Hãy dành thời gian cho những người cô đơn, nhất là người cao tuổi, người nghèo, người đau yếu. Hãy từ bỏ những gì dư thừa và chia sẻ điều ta tiết kiệm được cho những ai thiếu thốn điều cần thiết.”
Hãy để súng đạn im tiếng tại Ukraina – hòa bình không thể trì hoãn
Sau giờ Kinh Truyền Tin, Đức Thánh Cha mạnh mẽ tái kêu gọi: sau bốn năm xung đột, “phải đạt được ngay một lệnh ngừng bắn và củng cố đối thoại”. Hòa bình là một đòi hỏi khẩn thiết, phải được ghi khắc trong tâm hồn và được cụ thể hóa bằng những quyết định có trách nhiệm. Mọi cuộc chiến – ngài nhấn mạnh – đều là “một vết thương gây ra cho toàn thể gia đình nhân loại”, để lại phía sau “một chuỗi dài đau thương hằn sâu qua nhiều thế hệ”.
“Bao nhiêu nạn nhân, bao nhiêu mạng sống và gia đình tan nát! Bao nhiêu tàn phá! Bao nhiêu khổ đau không thể diễn tả…”
Bốn năm sau khi chiến tranh chống lại Ukraina bùng nổ, trái tim Đức Thánh Cha “vẫn hướng về tình cảnh bi thảm đang diễn ra trước mắt mọi người”, như Đức Thánh Cha Lêô XIV nói từ cửa sổ Điện Tông Tòa sau giờ Kinh Truyền Tin.
“Thật vậy, mỗi cuộc chiến đều là một vết thương gây ra cho toàn thể gia đình nhân loại; nó để lại phía sau chết chóc, hoang tàn và một chuỗi đau thương kéo dài qua các thế hệ. Hòa bình không thể bị trì hoãn; đó là một đòi hỏi cấp bách, phải tìm được chỗ trong tâm hồn và được thể hiện bằng những quyết định có trách nhiệm.”
Hiệp nhất cầu nguyện cho nhân dân Ukraina đau thương
“Với tất cả sức mạnh”, hôm nay Đức Thánh Cha một lần nữa kêu gọi:
“Hãy để súng đạn im tiếng! Hãy chấm dứt các cuộc oanh kích! Phải đạt được ngay một lệnh ngừng bắn và củng cố đối thoại để mở đường cho hòa bình.”
Ngài mời gọi mọi người hiệp nhất trong lời cầu nguyện cho “nhân dân Ukraina đau thương”, và cho tất cả những ai đang chịu khổ vì cuộc chiến này cũng như mọi xung đột trên thế giới, để hồng ân hòa bình – điều được mong chờ từ lâu – có thể chiếu tỏa trên những ngày tháng của chúng ta.
Những lời kêu gọi hòa bình không ngừng nghỉ
Lời kêu gọi hôm nay, chỉ hai ngày trước dịp kỷ niệm bốn năm cuộc xâm lược quy mô lớn của Nga tại Ukraina, mang dư vị đắng cay, nhưng vẫn thắp lên niềm hy vọng. Từ những ngày đầu chiến tranh, Đức cố Giáo hoàng Phanxicô đã không ngừng dâng lên những lời khẩn cầu tha thiết cho hòa bình tại trung tâm châu Âu, cùng với tình cảm đặc biệt dành cho “nhân dân Ukraina đau thương” – một cụm từ đã trở nên quen thuộc với rất nhiều người.
Ngay sau khi được tuyển chọn kế vị, Đức Thánh Cha Lêô XIV cũng gọi cuộc chiến này là “phi lý”, và nhấn mạnh sự cấp bách phải đạt tới “một nền hòa bình đích thực, công bằng và bền vững”. Việc trả tự do cho tất cả tù nhân và đưa các trẻ em trở về với gia đình đã nhiều lần được ngài nêu lên trong lời cầu nguyện.
Mùa đông khắc nghiệt, khiến hậu quả các cuộc oanh kích thêm trầm trọng, càng làm ngài ưu tư. Trong sứ điệp Urbi et Orbi dịp Giáng Sinh, ngài khẳng định:
“Hãy chấm dứt tiếng gầm của vũ khí; và các bên liên quan, được nâng đỡ bởi nỗ lực của cộng đồng quốc tế, hãy tìm thấy can đảm để đối thoại cách chân thành, trực tiếp và tôn trọng.”
Con tim ở bên các nạn nhân chiến tranh
Tiếp nối đường hướng liên đới đã được khởi sự trước đó, Đức Thánh Cha Lêô XIV không ngừng gửi các chuyến trợ giúp bác ái tới Ukraina qua Sở Phát chẩn Tòa Thánh. Ngài đã điện đàm với Tổng thống Nga Putin, tiếp kiến các hội đoàn dấn thân phục vụ nạn nhân chiến tranh, gặp gỡ các bà mẹ và người vợ của binh sĩ Ukraina, các trẻ em và người trẻ bị tước mất cơ hội sống bình thường hoặc được đón nhận nơi xứ người.
Trong các cuộc gặp gỡ tín hữu hành hương Ukraina, ngài ca ngợi đức tin của một miền đất “được làm cho phong nhiêu bởi chứng tá của bao vị thánh” và “được tưới gội bằng máu nhiều vị tử đạo”. Trong cuộc tiếp kiến Tổng thống Zelensky vào tháng Mười Hai vừa qua, Đức Thánh Cha tái khẳng định sự sẵn sàng của Tòa Thánh trong việc tổ chức các cuộc đàm phán. Ngài cũng từng bày tỏ khả năng thực hiện chuyến tông du tới Kyiv, dù thừa nhận cần đến một sự thận trọng thực tế.
Trước sự leo thang của một cuộc xung đột ngày càng mang tính “lai ghép”, gây thiệt hại nặng nề cho dân thường và cơ sở hạ tầng, Đức Thánh Cha Lêô XIV nhấn mạnh tầm quan trọng của sự dấn thân từ phía châu Âu và nước Ý, kêu gọi một “cam kết nghiêm túc trong đối thoại”. Trong dịp Quốc khánh Ukraina, với “con tim bị tổn thương vì bạo lực”, ngài bày tỏ niềm thương tiếc sâu xa đối với gia đình các nạn nhân và những người phải rời bỏ quê hương.
Hòa bình – theo lời Đức Thánh Cha – không chỉ là một ước mơ đạo đức, nhưng là trách nhiệm lịch sử và luân lý của toàn thể gia đình nhân loại.
CHIA SẺ / SHARES: