Lời kinh kính Đức Maria cổ xưa nhất: chứng tá sớm về danh hiệu “Mẹ Thiên Chúa”

Giáo Hội gìn giữ một kho tàng đức tin quý giá: một mảnh giấy cói có niên đại khoảng năm 250 sau Công Nguyên, chứa đựng lời kinh kính Đức Maria cổ xưa nhất được biết đến cho đến nay, mang tên Sub tuum praesidium – Dưới sự che chở của Mẹ.

Lời kinh này không chỉ có giá trị khảo cổ, nhưng còn là chứng từ sống động về đức tin của Giáo Hội sơ khai đối với Đức Trinh Nữ Maria.

1. Lời kinh được viết bằng tiếng của Tin Mừng

Giống như các sách Tin Mừng, bản văn cổ này được viết bằng tiếng Hy Lạp Koine, ngôn ngữ phổ biến của thế giới Địa Trung Hải thời bấy giờ. Đáng chú ý, ngay trong lời kinh rất sớm này, Đức Maria đã được tôn xưng là:

Θεοτόκος (Theotokos) – Đấng sinh ra Thiên Chúa, tức Mẹ Thiên Chúa.

Điều này có ý nghĩa vô cùng quan trọng:
Ngay từ thế kỷ III, các tín hữu Kitô đã tin và tuyên xưng rằng Đức Maria thật sự là Mẹ của Ngôi Lời Nhập Thể, trước cả khi Giáo Hội long trọng xác tín tín điều này tại Công đồng Êphêsô năm 431.

2. “Sub tuum praesidium” – Lời cầu xin trong thử thách

Bản giấy cói là một bản sao cá nhân của lời kinh, được viết bằng mực nâu, mặt sau để trống. Một đoạn của lời kinh ghi:

“Lạy Mẹ Thiên Chúa, xin lắng nghe lời chúng con khẩn cầu;
xin đừng để chúng con lâm cảnh gian nan,
nhưng hãy cứu chúng con khỏi mọi hiểm nguy.”

Những lời này cho thấy:

• Người Kitô hữu thời sơ khai chạy đến cùng Đức Maria trong cơn thử thách,
• Tin tưởng vào sự chuyển cầu và che chở của Mẹ,
• Và nhìn nhận Đức Maria như người Mẹ thiêng liêng của cộng đoàn tín hữu.

3. Trước cả Công đồng Êphêsô: một đức tin đã trưởng thành

Mảnh giấy cói này có trước:

• Thời Hoàng đế Constantine và Sắc lệnh Milan (313),
• Và gần hai thế kỷ trước Công đồng Êphêsô (431), nơi Giáo Hội chính thức tuyên xưng Đức Maria là Theotokos.

Điều đó cho thấy:

Giáo huấn của Giáo Hội không phát sinh từ suy đoán trừu tượng, nhưng được sinh ra từ đức tin sống động và lời cầu nguyện của dân Chúa.

4. Giá trị giáo lý cho người Kitô hữu hôm nay

Lời kinh Sub tuum praesidium dạy chúng ta:

• Tín thác nơi Đức Maria trong mọi hoàn cảnh,
• Nhận ra rằng việc tôn kính Đức Mẹ luôn quy hướng về Chúa Kitô,
• Và hiểu rằng tước hiệu “Mẹ Thiên Chúa” không chỉ là một danh xưng, mà là bảo chứng cho mầu nhiệm Nhập Thể: Đức Giêsu Kitô là Thiên Chúa thật và là người thật.

5. Đức Maria – Mẹ của Giáo Hội từ buổi đầu

Việc lời kinh này có thể thuộc phụng vụ Giáng Sinh của Giáo hội Coptic, hoặc là lời cầu nguyện riêng của một tín hữu, cho thấy rằng:
Đức Maria đã luôn hiện diện trong đời sống cầu nguyện của Giáo Hội, từ phụng vụ cho đến đời sống cá nhân.

Lời kinh kính Đức Maria cổ xưa nhất này nhắc nhở chúng ta rằng:

Đức tin Công giáo hôm nay được đặt nền trên lời cầu nguyện và chứng tá của các Kitô hữu tiên khởi.

Khi chúng ta đọc lại Sub tuum praesidium, chúng ta không chỉ lặp lại một lời kinh cổ kính, mà còn hiệp thông với Giáo Hội của mọi thời đại, cùng nhau chạy đến dưới sự che chở hiền mẫu của Mẹ Thiên Chúa.

https://aleteia.org/2019/08/15/this-papyrus-contains-the-oldest-marian-prayer-known-to-date/