Vì sao người Công giáo không ăn thịt ngày thứ Sáu trong Mùa Chay?

Có lẽ nhiều người từng thắc mắc: vì sao trong các ngày thứ Sáu Mùa Chay, người Công giáo kiêng thịt, nhưng lại được dùng cá? Câu trả lời không chỉ là một quy định bề ngoài, nhưng bắt nguồn từ một truyền thống thiêng liêng rất sâu xa của Hội Thánh.

Thứ Sáu – ngày tưởng niệm cuộc Thương Khó

Từ thời các Tông đồ, các Kitô hữu đã dành riêng ngày thứ Sáu để tưởng nhớ cuộc khổ nạn và cái chết của Đức Giêsu Kitô trên thập giá. Theo truyền thống, Chúa chịu chết vào ngày thứ Sáu; vì thế, Hội Thánh mời gọi con cái mình dùng ngày ấy như một “Thứ Sáu Tuần Thánh thu nhỏ” mỗi tuần, để kết hiệp đau khổ của mình với Đấng Cứu Thế.

United States Conference of Catholic Bishops (Hội đồng Giám mục Hoa Kỳ) giải thích vắn gọn rằng: từ ngàn xưa, các tín hữu Công giáo đã dành ngày thứ Sáu để thực hành việc sám hối đặc biệt, hầu cùng chịu đau khổ với Đức Kitô, để mai sau được cùng Người hưởng vinh quang.

Vì thế, việc kiêng thịt ngày thứ Sáu – đặc biệt trong Mùa Chay, cũng như Thứ Tư Lễ Tro và Thứ Sáu Tuần Thánh – không chỉ là một tập tục, nhưng là dấu chỉ của lòng thống hối và tình yêu hiệp thông với cuộc Thương Khó của Chúa.

Vì sao kiêng thịt?

Trong nhiều thế kỷ, thịt được xem là món ăn dành cho dịp lễ hội và vui mừng. Con bê béo chỉ bị giết khi có điều đáng chúc tụng. Do đó, ăn thịt mang ý nghĩa của tiệc mừng.

Ngày thứ Sáu, ngày tưởng niệm cuộc khổ nạn, không phải là ngày để “ăn mừng”, nhưng là ngày hãm mình và sám hối. Vì vậy, Hội Thánh chọn việc kiêng thịt như một hình thức hy sinh căn bản, nhắc nhở con cái mình sống tinh thần tiết chế và từ bỏ.

(Trong một vài trường hợp đặc biệt – chẳng hạn khi lễ kính thánh lớn trùng vào thứ Sáu Mùa Chay – các Giám mục có thể chuẩn miễn luật kiêng thịt, vì ngày đó mang tính trọng thể.)

Vì sao được ăn cá?

Theo luật Hội Thánh, “thịt” trong điều luật kiêng cữ được hiểu là thịt các loài động vật sống trên cạn – như bò, heo, gà, cừu… Cá và các loài thủy sinh không thuộc cùng phân loại ấy.

Hơn nữa, trong bối cảnh văn hóa xưa, cá không phải là món cao lương mỹ vị dành cho tiệc tùng, nhưng là thức ăn đơn sơ, phổ biến nơi người nghèo. Vì thế, dùng cá được xem như một hình thức hãm mình chứ không phải hưởng thụ.

Ngày nay, hoàn cảnh đã đổi khác: có khi món cá hay hải sản còn đắt hơn thịt. Do đó, nếu chỉ giữ luật bề ngoài mà thiếu tinh thần hy sinh nội tâm, thì việc “ăn cá thay thịt” có thể mất đi ý nghĩa sám hối.

Tinh thần cốt lõi: Hy sinh vì yêu mến

Điều Hội Thánh mong muốn không chỉ là sự tuân giữ một quy định mang tính pháp lý, nhưng là một của lễ phát xuất từ trái tim. Việc kiêng thịt là hình thức tối thiểu, còn tinh thần bên trong mới là điều cốt yếu: dâng lên Thiên Chúa một hy sinh cụ thể, để kết hợp với hy tế thập giá của Đức Kitô.

Vì thế, việc kiêng thịt không phải là một luật lệ “lỗi thời” của thời Trung Cổ, nhưng là lời mời gọi mở lòng đón nhận ân sủng, khi ta tưởng niệm cuộc khổ nạn và cái chết của Chúa Giêsu.

Mỗi lần Hội Thánh mời gọi chúng ta kiêng thịt ngày thứ Sáu, đó là cơ hội để ta tự hỏi: hôm nay tôi sẽ hy sinh điều gì vì yêu mến Chúa – Đấng đã hiến mạng sống vì tôi?

https://aleteia.org/2017/03/01/heres-why-catholics-dont-eat-meat-on-fridays-during-lent/