Viếng thăm ad limina là gì? Điều gì diễn ra khi các Giám mục về Rôma?

Cha Miguel Silvestre chia sẻ về vai trò của ngài trong việc đồng hành và hỗ trợ các Giám mục trong các chuyến viếng thăm ad limina tại Tòa Thánh, với điểm nhấn là chuyến viếng thăm gần đây của Hội đồng Giám mục Puerto Rico.

Các chuyến viếng thăm ad limina apostolorum

Tuần trước, tại Vatican đã bắt đầu các chuyến viếng thăm ad limina apostolorum. Đây là những cuộc hành hương chính thức về Rôma mà tất cả các Giám mục trên thế giới đều phải thực hiện, thường được tổ chức theo từng Hội đồng Giám mục, nhằm canh tân sự hiệp thông với Tông Tòa Phêrô.

Thuật ngữ ad limina apostolorum trong tiếng Latinh có nghĩa là “đến các ngưỡng cửa của các Tông đồ”. Trong thời gian này, các Giám mục đến viếng mộ hai Thánh Tông đồ Phêrô và Phaolô, gặp gỡ các Bộ và Thánh Bộ của Giáo triều Rôma, và cao điểm là cuộc yết kiến với Đức Giáo hoàng.

Khi nào các chuyến viếng thăm này diễn ra?

Theo Giáo luật, các chuyến viếng thăm ad limina phải được thực hiện mỗi năm năm một lần. Tuy nhiên, trên thực tế, do số lượng Giám mục rất lớn và nhiều hoàn cảnh khác nhau, thời gian giữa các chuyến thường kéo dài bảy hoặc tám năm, thậm chí lâu hơn.

Đặc biệt, đại dịch COVID-19 đã gây gián đoạn nghiêm trọng lịch trình này. Ngoài ra, các chuyến ad limina cũng tạm ngưng trong các Năm Thánh.

Vai trò của Cha Miguel Silvestre

Cha Miguel Silvestre, linh mục thuộc Hội Công Trình Giáo Hội (Obra de la Iglesia), một tu hội có quyền Giáo hoàng, được trao phó sứ mạng đón tiếp và hỗ trợ các Giám mục trong suốt thời gian họ lưu lại tại Rôma.

Ngài cho biết:

“Chúng tôi sắp xếp lịch trình di chuyển và đồng hành với các Giám mục khi đến các Đền thờ lớn cũng như trong các cuộc gặp gỡ tại các Thánh Bộ.”

Theo cha Silvestre, việc giúp các Giám mục di chuyển dễ dàng, không phải lo lắng là một trợ giúp rất lớn, bởi nhiều vị không quen với Rôma, một thành phố đông đúc và phức tạp.

“Những người sống ở Rôma đều biết thành phố này hỗn độn đến mức nào. Với các Giám mục từ xa đến, việc có người hướng dẫn và đồng hành mang lại cho họ sự an tâm rất lớn.”

Ý nghĩa thần học – giáo hội học của các cuộc gặp ad limina

Cha Silvestre nhấn mạnh rằng các cuộc gặp ad limina biểu lộ cách cụ thể và hữu hình sự hiệp thông giáo hội và phẩm trật của toàn thể hàng Giám mục trong một quốc gia:

“Đó là sự hiệp thông giữa các Giáo hội địa phương với nhau và với Giáo hội hoàn vũ, được thể hiện qua sự hiệp nhất với Đức Thánh Cha.”

Nguồn gốc lịch sử

Dù không có mốc thời gian chính xác cho việc thiết lập các chuyến ad limina, nhiều tài liệu cho thấy nguồn gốc của chúng có thể truy về thế kỷ IV.

Đến thế kỷ VI, nghĩa vụ này bắt đầu được xác lập rõ ràng và dần dần được mở rộng cho toàn thể Giáo hội, cho đến khi được Giáo luật hóa như hiện nay.

Cha Silvestre cho biết:

“Chính Thánh Gioan Phaolô II đã mang lại một sức sống và chiều kích mục vụ mới cho các chuyến viếng thăm ad limina của các Giám mục với Đức Thánh Cha.”

Ai tổ chức các cuộc gặp này?

Các cuộc gặp ad limina được tổ chức bởi Bộ Giám mục và Bộ Loan báo Tin Mừng (phân bộ Loan báo cho các Dân tộc), phối hợp với các Thánh Bộ khác của Giáo triều.

Trong nhiều năm, các Giám mục chuẩn bị những bản tường trình chi tiết về tình hình Giáo phận, gửi trước cho các Thánh Bộ, rồi mới thảo luận trực tiếp khi gặp gỡ.

Theo cha Silvestre, đây là:

“Một cách lượng giá đời sống của từng Giáo hội địa phương, để rồi nhận được những chỉ dẫn và trợ giúp cần thiết nhằm chu toàn sứ mạng mà Chúa đã trao phó.”

Chứng từ của Giám mục Puerto Rico

Đức cha Alberto Figueroa, Giám mục Giáo phận Arecibo (Puerto Rico) từ năm 2022, đã kết thúc chuyến ad limina đầu tiên của ngài cùng với tám Giám mục khác vào ngày 23 tháng 1 năm 2026.

Ngài chia sẻ rằng kinh nghiệm này là:

“Bất ngờ tốt đẹp và rất sâu sắc,”
đồng thời thừa nhận rằng các Giám mục thường có chút hồi hộp khi đến Tòa Thánh.

Ngài đặc biệt đánh giá cao sự đón tiếp tại các Thánh Bộ, nơi các viên chức sẵn sàng lắng nghe, và gọi cuộc gặp với Đức Giáo hoàng là:

“đỉnh cao của toàn bộ chuyến viếng thăm.”

Những chủ đề được thảo luận

Các đề tài được trao đổi rất đa dạng, tùy theo hoàn cảnh từng quốc gia:
loan báo Tin Mừng, đời sống linh mục, ơn gọi, các vấn đề xã hội – chính trị, và những thách đố mục vụ cụ thể.

Các Giám mục Puerto Rico đã trình bày những thách đố lớn như:
sự suy giảm tỷ lệ sinh, di dân sang Hoa Kỳ, và ảnh hưởng của ý thức hệ giới.

Tuy nhiên, Đức cha Figueroa nhấn mạnh:

“Đức tin của người Công giáo tại Puerto Rico vẫn sống động và đang được củng cố. Giáo dân yêu mến Giáo hội, gắn bó với Giáo hội và khao khát hiểu rõ hơn con đường xây dựng một Giáo hội hiệp hành và truyền giáo.”

Cuộc gặp với Đức Giáo hoàng Lêô XIV

Trong cuộc gặp ngày 23 tháng 1, Đức Giáo hoàng đặc biệt nhấn mạnh tầm quan trọng của mục vụ gia đình, mời gọi các Giám mục tiếp tục đồng hành với các gia đình, lắng nghe nhu cầu và nâng đỡ họ.

Đức cha Figueroa nhận xét rằng Đức Thánh Cha:

“rất gần gũi, lắng nghe chăm chú, và vô cùng tế nhị trong nhận định.”

Cha Silvestre cho biết các Giám mục ra về:

“tràn đầy niềm vui, được canh tân, tràn ngập hy vọng và thêm vững mạnh.”

Những khó khăn khi đến Rôma

Rôma không phải là thành phố dễ thích nghi, đặc biệt đối với các Giám mục đến từ xa.
Khó khăn thường gặp là ngôn ngữ, khí hậu lạnh, và lịch trình dày đặc.

Dù vậy, hầu hết các Giám mục đều thích nghi tốt, dù rất mệt mỏi.

Gặp gỡ hơn một ngàn Giám mục

Trong nhiều năm phục vụ, cha Silvestre đã gặp hơn một ngàn Giám mục. Những câu chuyện chạm đến trái tim ngài nhất là từ các Giáo phận truyền giáo: Amazon, Papua New Guinea, hay nhiều vùng tại châu Phi.

Ngài kể về những Giám mục phải di chuyển nhiều ngày bằng thuyền, hoặc đi bộ hàng giờ trong rừng rậm, cũng như những vị đang sống trong bối cảnh bách hại, chiến tranh, nghèo đói.

“Có Giám mục từng bị bắt cóc, có vị từng bị giam cầm.”

Cha Silvestre kết luận:

“Tôi cảm thấy có bổn phận phải cầu nguyện cho các ngài và cho các Giáo phận của các ngài. Điều này cần trở thành ý thức của mọi Kitô hữu: hãy cầu nguyện cho các Giám mục, vì các ngài là những Đấng kế vị các Tông đồ, là cột trụ của Giáo hội, và các ngài cũng cần sự nâng đỡ của chúng ta.”