HUYNH ĐOÀN GIÁO DÂN ĐA MINH Cầu nguyện – hiệp thông – học hành – sứ vụ
Một trong những điều căn bản để xây dựng mối tương quan với Thiên Chúa là tìm hiểu về Ngài. Như câu nói quen thuộc: người ta không thể yêu điều mình không biết.
Tuy nhiên, khi tìm kiếm sự hiểu biết về Thiên Chúa, có một nguy cơ thiêng liêng có thể dẫn con người đến sự sa ngã thay vì ơn cứu độ.
Linh mục người Ý Lorenzo Scupoli đã cảnh báo về cạm bẫy này trong tác phẩm thiêng liêng nổi tiếng The Spiritual Combat, xuất bản năm 1589. Ngài viết:
“Hãy tỉnh thức và khiêm nhường ngay cả trong ước muốn hiểu biết những thực tại trên trời. Hãy chỉ mong biết Đức Kitô chịu đóng đinh, cuộc đời, cái chết của Người và điều Người đòi hỏi nơi bạn.”
Cha Scupoli tiếp tục giải thích rằng khi ma quỷ thấy một người quyết tâm sống đời sống thiêng liêng, nó sẽ tấn công vào trí hiểu của người ấy.
Tìm kiếm tri thức trong kiêu ngạo
Ma quỷ nhận ra rằng khát vọng hiểu biết là điều tốt, nhưng nó cố gắng bóp méo khát vọng đó. Thay vì giúp con người tìm hiểu về Thiên Chúa để yêu mến Ngài hơn, nó cám dỗ họ sử dụng tri thức ấy theo cách kiêu ngạo và ích kỷ.
Cha Scupoli viết rằng ma quỷ thường gieo vào tâm trí con người những suy tưởng cao siêu và tò mò. Những người thông minh hoặc có đời sống trí thức dễ rơi vào cám dỗ này, vì họ có thể bắt đầu say mê những suy luận trừu tượng và tự cho rằng mình đang tiến gần tới Thiên Chúa.
Trong khi đó, họ lại bỏ quên điều quan trọng hơn: thanh luyện tâm hồn.
Khi rơi vào chiếc bẫy của lòng kiêu ngạo, con người bắt đầu tôn thờ chính trí tuệ của mình và biến hiểu biết cá nhân thành một thứ “ngẫu tượng”.
Hậu quả là họ cho rằng mình nắm giữ chân lý và không còn sẵn sàng lắng nghe lời khuyên của người khác, ngay cả khi những lời khuyên ấy đúng đắn và thánh thiện.
Cha Scupoli cảnh báo rằng một người rơi vào tình trạng đó rất khó được chữa lành. Ngài viết: “Làm sao có thể chữa lành một người luôn tin rằng ý kiến của mình giá trị hơn ý kiến của người khác?”
Gương khiêm nhường của Thánh Tôma Aquinô
Thái độ đúng đắn khi tìm kiếm sự hiểu biết về Thiên Chúa được thể hiện rõ nơi Thánh Tôma Aquinô.
Ngài là một trong những trí tuệ vĩ đại nhất trong lịch sử Kitô giáo và đã viết rất nhiều về bản tính của Thiên Chúa. Tuy nhiên, vào cuối đời, sau một thị kiến thiêng liêng, Thánh Tôma đã nói một câu nổi tiếng:
“Tất cả những gì tôi đã viết dường như chỉ là rơm rạ so với những điều tôi đã thấy và được mặc khải.”
Thánh nhân nhận ra rằng dù mình có thể viết về chân lý, nhưng ngài không phải là nguồn mạch của chân lý. Chính sự khiêm nhường thánh thiện đã giúp ngài luôn ý thức vị trí của mình trước Thiên Chúa và sự lệ thuộc hoàn toàn vào Ngài.
Vì thế, khi tìm kiếm sự hiểu biết về Thiên Chúa, điều quan trọng là phải luôn ghi nhớ chân lý căn bản này và tránh cạm bẫy của lòng kiêu ngạo.
Con người có thể sở hữu nhiều kiến thức, nhưng tất cả những điều đó vẫn chỉ như “rơm rạ” so với nguồn mạch của mọi chân lý. Chúng ta không có câu trả lời cho mọi điều và cuối cùng vẫn biết rất ít về Thiên Chúa.
