Ánh sáng Đức Kitô: Lời mời gọi hoán cải và phân định trong Mùa Chay

Hành trình Mùa Chay dẫn Hội Thánh đến đỉnh cao của Tam Nhật Thánh, nơi Ánh sáng Đức Kitô bừng lên giữa bóng tối. Từ biểu tượng phụng vụ ấy, người tín hữu được mời gọi nhận ra căn tính của mình: được giải thoát khỏi bóng tối để bước vào ánh sáng, và sống như con cái của ánh sáng giữa một thế giới đầy thử thách.

Ánh sáng Phục Sinh và lời công bố cứu độ

Dù được sống cách sốt sắng hay còn ngắt quãng, hành trình Mùa Chay của mỗi người đều hướng về cao điểm là Tam Nhật Vượt Qua. Trong muôn vàn biểu tượng phụng vụ, hình ảnh cây Nến Phục Sinh được nâng cao giữa ngôi thánh đường chìm trong bóng tối có sức đánh động đặc biệt.

Khi thừa tác viên xướng lên: “Ánh sáng Đức Kitô!”, và cộng đoàn đáp lại: “Tạ ơn Chúa!”, mầu nhiệm cứu độ được công bố cách vừa trang nghiêm vừa sống động. Ít gây ấn tượng hơn nhưng không kém phần sâu sắc là lời nguyện khi thắp Nến Phục Sinh: xin cho ánh sáng Đức Kitô Phục Sinh xua tan bóng tối trong tâm hồn và trí trí con người.

Ánh sáng ấy không chỉ tỏ lộ ơn gọi vinh quang của chúng ta, nhưng đồng thời cũng phơi bày nhu cầu cứu độ tận căn của con người. Như thánh Phaolô nhắc nhở: Thiên Chúa đã giải thoát chúng ta khỏi quyền lực của bóng tối và đưa vào vương quốc của Con yêu dấu, nơi chúng ta được ơn cứu chuộc và tha thứ tội lỗi.

Từ bóng tối đến ánh sáng: căn tính mới của người Kitô hữu

Trong truyền thống Hội Thánh sơ khai, Bí tích Rửa Tội được gọi là “sự khai sáng”, vì qua đó, người tín hữu được Đức Kitô soi sáng. Vì thế, trong Chúa nhật có các nghi thức thanh tẩy dành cho dự tòng, chủ đề ánh sáng và thị giác trở nên nổi bật.

Thánh Phaolô khẳng định: “Xưa anh em là bóng tối, nhưng nay trong Chúa, anh em là ánh sáng.” Nhưng lời khẳng định ấy đi liền với một đòi hỏi: “Hãy sống như con cái ánh sáng.” Nghĩa là, người tín hữu không chỉ nhận một căn tính mới, nhưng còn phải sống trọn căn tính ấy.

Ánh sáng ấy được thể hiện trong đời sống cụ thể: thiện hảo, công chính và chân thật. Đồng thời, nó đối lập rõ rệt với bóng tối không chỉ của quá khứ cá nhân, nhưng còn của chính môi trường văn hóa chung quanh.

Phân định: con đường trưởng thành trong Đức Kitô

Thư Êphêsô nhấn mạnh đến sự trưởng thành liên lỉ của cộng đoàn tín hữu, hướng về Đức Kitô là Đầu. Đời sống Kitô hữu không dừng lại ở một biến cố hoán cải ban đầu, nhưng là hành trình liên tục của những kết thúc và khởi đầu mới.

Vì thế, việc phân định trở nên thiết yếu: người tín hữu được mời gọi không ngừng tìm kiếm điều đẹp lòng Chúa, biết xét mình và điều chỉnh đời sống theo tâm trí của Đức Kitô. Điều này đòi hỏi sự tỉnh thức trước những cám dỗ của một thế giới bị che phủ bởi bóng tối, nơi con người dễ đánh mất hướng đi đích thực.

Lời nhắc của thánh Phaolô với tín hữu Rôma vẫn còn nguyên tính thời sự: đừng rập khuôn theo thế gian, nhưng hãy biến đổi nhờ đổi mới tâm trí, để nhận ra thánh ý Thiên Chúa.

Sống như “dấu chỉ đối nghịch” giữa lòng thế giới

Là con cái ánh sáng, người Kitô hữu được mời gọi trở thành một “dấu chỉ đối nghịch” giữa xã hội. Điều này thường đòi hỏi một thái độ dứt khoát và can đảm: dám vạch trần những việc làm của bóng tối, ngay cả khi điều đó đi ngược lại dòng chảy văn hóa.

Sự phân định ấy không được thực hiện cách cực đoan hay cảm tính, nhưng cần một sự trưởng thành thiêng liêng vững chắc. Như lời gợi ý nổi tiếng: sống đức tin với Kinh Thánh trong một tay và thực tại đời sống trong tay kia, để ánh sáng Lời Chúa soi chiếu những thực trạng cụ thể của thế giới hôm nay.

Những thực tại đen tối của thời đại – nơi lòng tham, quyền lực và lệch lạc luân lý đan xen – cho thấy con người vẫn có thể rơi vào một thứ “bóng tối mới”, xa lạ với phẩm giá của mình. Chính trong bối cảnh ấy, lời cảnh báo về một “văn hóa sự chết” vẫn mang tính tiên tri.

Chọn lựa giữa ánh sáng và bóng tối

Những người được lãnh nhận Bí tích Khai tâm trong Đêm Vọng Phục Sinh sẽ công khai từ bỏ bóng tối và tuyên xưng đức tin. Đó không phải là một nghi thức hình thức, nhưng là một chọn lựa cụ thể và dứt khoát giữa hai con đường: ánh sáng và sự sống, hoặc bóng tối và sự chết.

Lời mời gọi ấy không chỉ dành cho các dự tòng, nhưng cho mọi Kitô hữu. Mỗi ngày, người tín hữu được mời gọi chọn lựa lại: sống theo ánh sáng Đức Kitô hay thỏa hiệp với bóng tối.

“Hãy thức dậy… và Đức Kitô sẽ chiếu sáng bạn”

Giữa những lời mời gọi mục vụ hôm nay, hình ảnh “người môn đệ truyền giáo” chỉ thực sự có ý nghĩa khi được đặt trên nền tảng của sự hoán cải và phân định. Không thể loan báo ánh sáng nếu chính mình chưa bước ra khỏi bóng tối.

Lời ca cổ xưa của Hội Thánh vẫn vang vọng như một lời đánh thức: “Hãy tỉnh thức, hỡi người đang ngủ! Hãy trỗi dậy từ cõi chết, và Đức Kitô sẽ chiếu sáng bạn.”

Đó không chỉ là một lời ca, nhưng là một chương trình sống. Chính nhờ sống và chịu đựng lời ấy, các Kitô hữu tiên khởi đã kiên trì biến đổi thế giới. Và hôm nay, Hội Thánh vẫn được mời gọi tiếp tục hành trình ấy: bước đi trong ánh sáng, để ánh sáng Đức Kitô chiếu tỏa giữa lòng nhân loại.

https://infovaticana.com/2026/03/18/lumen-christi/