Giữa những ồn ào, bận rộn và xu hướng thương mại hóa mùa lễ hội, nghệ thuật thánh và âm nhạc thánh mời gọi chúng ta dừng lại, chiêm ngắm và khám phá lại niềm vui trước mầu nhiệm Đức Kitô ngự đến. Thay vì chạy theo những chuẩn mực hoàn hảo bên ngoài, chúng ta có thể để vẻ đẹp dẫn tâm hồn đến gần Thiên Chúa hơn.
“Thế giới mà chúng ta đang sống cần đến vẻ đẹp để không chìm vào tuyệt vọng. Cũng như chân lý, vẻ đẹp đem lại niềm vui cho tâm hồn con người. Vẻ đẹp là hoa trái quý giá có sức chống lại sự bào mòn của thời gian, kết nối các thế hệ và giúp mọi người cùng chia sẻ những điều đáng khâm phục!”
— Đức Giáo hoàng Phaolô VI, Sứ điệp gửi các nghệ sĩ, ngày 8 tháng Mười Hai năm 1965.
Mỗi khi Mùa Vọng và mùa Giáng Sinh đến, tôi lại cảm nhận sâu sắc hơn giá trị của vẻ đẹp, âm nhạc và nghệ thuật, thậm chí nhận ra rằng mình cần đến những điều ấy nhiều hơn vẫn tưởng. Giữa những ồn ào, bận rộn và xu hướng thương mại hóa trong thời điểm này, những món quà tinh thần ấy mời gọi chúng ta dừng lại, nhìn xa hơn những xao lãng thường ngày và khám phá lại niềm kỳ diệu trước mầu nhiệm Đức Kitô ngự đến.
Thành thật mà nói, tôi rất dễ rơi vào tâm trạng thất vọng, cảm thấy bản thân không xứng đáng hoặc không đủ khả năng khi đối diện với những kỳ vọng của xã hội trong mùa lễ hội: những món quà được gói ghém đẹp mắt, cây thông Noel được trang trí hoàn hảo, những tấm thiệp chụp hình gia đình dịp Giáng Sinh, những màn trang trí đèn rực rỡ ngoài sân vườn và còn nhiều điều khác nữa.
Chúng ta dễ lấy vẻ đẹp trong những dịp lễ của mình để so sánh với những hình ảnh bên ngoài ấy, rồi cảm thấy những gì mình thực hiện vẫn chưa đủ tốt. Mùa đáng lẽ phải tràn đầy niềm vui mong đợi đôi khi lại trở thành dịp khiến chúng ta so sánh bản thân với người khác và nảy sinh tâm trạng chán nản.
Nhưng sẽ thế nào nếu chúng ta chuyển sự chú ý từ vẻ đẹp mang tính thương mại sang chính vẻ đẹp của mùa Phụng vụ? Khi ấy, chúng ta có thể nhận ra một gia đình đang cầu nguyện bên vòng hoa Mùa Vọng, một ca đoàn cất tiếng hát trong buổi hòa nhạc các bài thánh ca Mùa Vọng và Giáng Sinh, bàn thờ nhà thờ được trang hoàng bằng những chậu hoa trạng nguyên, hay hang đá Giáng Sinh được thắp sáng trước sân một ngôi nhà trên đường chúng ta trở về.
Những biểu hiện giản dị ấy nhắc chúng ta rằng ý nghĩa sâu xa nhất của mùa này không nằm ở những gì chúng ta tạo ra hay sở hữu, nhưng ở mầu nhiệm Thiên Chúa đến và ở giữa chúng ta.
Chúng ta cũng có thể nhìn những nỗ lực làm đẹp ngôi nhà, khu phố và những món quà của mình dưới ánh sáng ấy. Thay vì cố gắng đạt đến sự hoàn hảo, chúng ta có thể để những biểu hiện của vẻ đẹp hướng tâm hồn đến một thực tại cao cả hơn. Như Đức Giáo hoàng Phanxicô đã viết trong Tông huấn Evangelii Gaudium (Niềm vui Tin Mừng): “Mọi biểu hiện của vẻ đẹp đích thực đều có thể được nhìn nhận như một con đường dẫn đến cuộc gặp gỡ với Chúa Giêsu.”
Có lẽ vẻ đẹp mà chúng ta tạo ra hoặc bắt gặp trong Mùa Vọng và mùa Giáng Sinh không cần phải hoàn hảo hay cầu kỳ mới có thể mở lòng chúng ta trước sự hiện diện của Thiên Chúa và đưa chúng ta đến gần Người hơn. Vì thế, vấn đề không phải là những cử hành của chúng ta có đáp ứng được kỳ vọng của mọi người hay không, nhưng là vẻ đẹp có thể giúp chúng ta gặp gỡ Đức Kitô cách sâu sắc hơn như thế nào trong mùa này.
Thiên Chúa – Đấng Nghệ Sĩ tuyệt vời
Có lẽ bạn đã từng nghe nói đến lectio divina, tức phương pháp đọc và cầu nguyện với Lời Chúa. Nhưng còn visio divina và musica divina thì sao? Đây là những cách cầu nguyện qua việc chiêm ngắm nghệ thuật thánh và lắng nghe âm nhạc thánh.
Dĩ nhiên, nghệ thuật thánh và âm nhạc thánh không đồng nhất với chính Lời Chúa. Tuy nhiên, cũng giống như phương pháp lectio divina, những thực hành này mời gọi chúng ta sống chậm lại và hướng tâm hồn đến những thực tại thánh thiêng. Khi chiêm ngắm những gì mình nhìn thấy và lắng nghe những gì mình nghe được, chúng ta dành chỗ cho vẻ đẹp lên tiếng trong tâm hồn và đánh thức nơi mình ý thức về sự hiện diện của Thiên Chúa.
The Vigil Project, một tập thể gồm các nhạc sĩ Công giáo chuyên nghiệp, dấn thân giúp Giáo hội gặp gỡ Thiên Chúa qua vẻ đẹp, đã chứng kiến sức mạnh của nghệ thuật thánh và âm nhạc thánh trong việc nâng tâm hồn các tín hữu lên và dẫn họ đến cuộc gặp gỡ thân tình với Thiên Chúa – Đấng Nghệ Sĩ tuyệt vời.
Qua âm nhạc và nghệ thuật thị giác, chúng ta không chỉ dừng lại ở việc ngắm nhìn vẻ đẹp, nhưng còn có thể để vẻ đẹp ấy tác động đến đời sống cầu nguyện và đưa mình vào mối tương quan sâu xa hơn với Chúa.
Cuốn nhật ký cầu nguyện Mùa Vọng Way of the Star: A Guided Advent Journal for Prayer and Meditation do The Vigil Project thực hiện kết hợp những tác phẩm nghệ thuật và âm nhạc nguyên bản với các bài suy niệm Kinh Thánh, lấy cảm hứng từ những khung cảnh quen thuộc của Mùa Vọng.
Cuốn sách mở ra một cơ hội để chúng ta lắng đọng tâm hồn, gạt sang một bên những xao lãng và kỳ vọng của mùa lễ hội, nhờ đó đi sâu hơn vào mầu nhiệm Đấng Mêsia ngự đến. Giữa một thế giới đang bị tổn thương bởi sự xấu xa, chia rẽ, ích kỷ và xung đột, cuốn sách mời gọi chúng ta khám phá lại vẻ đẹp có sức hướng dẫn con người đến với Đức Kitô. Ngay cả những biểu hiện vẻ đẹp đơn sơ nhất, nếu được đón nhận bằng một tâm hồn rộng mở, cũng có thể trở thành con đường dẫn chúng ta đến với Người.
Trong Mùa Vọng và mùa Giáng Sinh năm nay, hãy thử nghĩ xem nghệ thuật thánh và âm nhạc thánh có thể giúp chúng ta nhìn những khung cảnh quen thuộc của mùa lễ bằng một ánh mắt mới và lắng nghe sứ điệp của chúng bằng một tâm hồn chăm chú hơn như thế nào.
Thay vì tự đặt thêm một kỳ vọng giữa những công việc vốn đã bận rộn, hãy để vẻ đẹp trở thành lời mời gọi chúng ta dừng lại, cầu nguyện và gặp gỡ Chúa.
Bạn có thể xem video suy niệm tại đường dẫn dưới đây. Video kết hợp âm nhạc của The Vigil Project với những tác phẩm nghệ thuật được giới thiệu trong cuốn Way of the Star. Hãy để vẻ đẹp của những gì bạn nhìn thấy và lắng nghe dẫn đưa tâm hồn vào cầu nguyện, đồng thời chuẩn bị tâm hồn đón mừng Đức Kitô ngự đến.
https://aleteia.org/2026/11/18/can-beauty-become-your-guide-this-advent-and-christmas/
