Khi con sợ phải trở lại trường học

Đối với nhiều trẻ em, việc quay trở lại trường sau kỳ nghỉ hè là niềm háo hức gặp lại bạn bè và thầy cô. Thế nhưng, cũng có không ít em cảm thấy lo lắng, thậm chí sợ hãi. Theo tác giả Cerith Gardiner, điều cha mẹ cần làm không phải là vội vàng trấn an, nhưng trước hết là lắng nghe và hiểu điều gì đang khiến con bất an.

Nỗi lo không chỉ là chia tay kỳ nghỉ hè

Vào cuối mỗi mùa hè, hầu như gia đình nào cũng bắt đầu nhắc đến việc chuẩn bị cho năm học mới.

Có thể đó là lúc cha mẹ lấy đồng phục cũ ra xem còn vừa không, hoặc đưa con đi mua đôi giày mới vì đôi chân của con dường như đã lớn lên quá nhanh chỉ trong vài tuần nghỉ hè.

Với nhiều trẻ, đây là khoảng thời gian đầy phấn khởi. Các em háo hức gặp lại bạn bè, kể cho nhau nghe những câu chuyện trong kỳ nghỉ và chuẩn bị hộp bút mới với những cây bút chì được gọt cẩn thận.

Nhưng với một số em khác, bầu không khí lại thay đổi rất nhanh.

Đứa trẻ vốn vui vẻ, hoạt bát suốt mùa hè bỗng trở nên lặng lẽ mỗi khi ai đó nhắc đến trường học. Các em khăng khăng rằng đôi giày không còn vừa nữa dù mới tháng Sáu vẫn còn mang bình thường, hoặc bắt đầu than đau bụng mỗi khi câu chuyện chuyển sang ngày tựu trường.

Cha mẹ thường nghĩ đó chỉ là tâm lý tiếc nuối vì kỳ nghỉ kết thúc. Quả thật, ai lại không thích được mặc đồ ngủ ở nhà hơn là ngồi trong một tiết học Toán?

Nhưng với nhiều trẻ, nỗi sợ ấy không hề bắt nguồn từ việc phải chia tay mùa hè.

Đằng sau sự miễn cưỡng là những nỗi lo rất thật

Có em lo lắng vì những môn học khiến mình luôn cảm thấy thua kém các bạn.

Có em băn khoăn không biết sẽ ngồi ăn trưa với ai, liệu có ai chọn mình vào đội trong giờ thể dục hay không, hoặc phải đối diện thế nào với những mối quan hệ phức tạp nơi sân trường.

Một số em phải quay trở lại lớp học nơi mình từng bị bắt nạt.

Những em khác lại kiệt sức vì phải không ngừng cố gắng hòa nhập với mọi người.

Đối với những trẻ có nhu cầu hỗ trợ đặc biệt, việc trở lại những hành lang đông đúc, những lịch trình thay đổi và môi trường đầy kích thích có thể trở thành áp lực rất lớn, ngay cả trước khi bước qua cổng trường.

Điều con cần trước tiên là được lắng nghe

Phản ứng tự nhiên của cha mẹ thường là tìm cách giải quyết vấn đề ngay lập tức.

Chúng ta muốn trấn an con rằng mọi chuyện rồi sẽ ổn, nhắc con rằng năm ngoái cuối cùng con cũng đã quen với trường lớp, hay động viên rằng chỉ vài ngày nữa là con sẽ thích nghi.

Đôi khi những lời an ủi ấy rất cần thiết.

Nhưng cũng có lúc chúng đến quá sớm.

Khi một đứa trẻ nói: “Con ghét đi học”, điều đó không phải lúc nào cũng có nghĩa là con muốn cha mẹ lập tức giải quyết mọi chuyện.

Điều con cần trước tiên là được cha mẹ thấu hiểu.

Vì thế, thay vì vội trả lời, hãy thử đặt những câu hỏi nhẹ nhàng.

Điều gì ở trường khiến con thấy khó khăn?

Có môn học nào làm con lo sợ không?

Có khoảng thời gian nào trong ngày mà con chỉ muốn bỏ qua?

Hay có ai đó khiến con không muốn gặp?

Không phải đứa trẻ nào cũng đủ khả năng diễn tả cảm xúc của mình. Nhưng những câu hỏi nhẹ nhàng, không phán xét và không vội phủ nhận cảm xúc sẽ giúp các em dần gọi tên được những điều đang chất chứa trong lòng.

Đồng hành theo đúng nhu cầu của con

Khi hiểu được điều gì thực sự khiến con lo lắng, cha mẹ sẽ biết cách hỗ trợ phù hợp hơn.

Nếu con gặp khó khăn trong học tập, một cuộc trao đổi với giáo viên có thể tạo nên sự khác biệt.

Nếu tình bạn gặp trục trặc, điều con cần có thể không phải là lời nhắc “hãy hòa đồng hơn”, mà là sự giúp đỡ để lấy lại sự tự tin.

Nếu con đang bị bắt nạt, điều quan trọng là để con biết rằng mình sẽ không phải đối diện với vấn đề ấy một mình.

Và nếu bản thân môi trường học đường khiến con cảm thấy quá tải, việc cha mẹ thừa nhận điều đó chính là bước đầu tiên giúp con học cách đối diện.

Nhắc con rằng giá trị của mình không phụ thuộc vào thành tích

Dưới ánh sáng đức tin Công giáo, cha mẹ còn có thể trao cho con một điểm tựa quan trọng hơn.

Mỗi ngày ở trường đều sẽ có những điều nằm ngoài khả năng kiểm soát: những bạn học khó hòa hợp, những điểm số chưa như mong muốn, những hiểu lầm hay thất bại.

Điều cha mẹ có thể nhắc con, hết lần này đến lần khác, là không điều nào trong số đó quyết định giá trị của con người con.

Các em được Thiên Chúa yêu thương ngay cả trước khi trả lời đúng một câu hỏi, trước khi giành chiến thắng trong một cuộc thi hay trước khi được bạn bè lựa chọn.

Sự xác tín âm thầm ấy không thể xóa bỏ mọi nỗi sợ, nhưng sẽ cho trẻ một nền tảng vững chắc để đứng vững khi mọi thứ xung quanh trở nên bất ổn.

Không phải một mình bước qua cổng trường

Trong những tuần tới, hầu hết trẻ em sẽ bước qua cổng trường, có em đầy háo hức, có em miễn cưỡng.

Điều cha mẹ cần làm không phải là giả vờ rằng trường học luôn là một nơi tuyệt vời nếu thực tế con không cảm nhận như vậy.

Điều quan trọng hơn là giúp con mang theo những gánh nặng trong lòng, đồng thời nhắc con rằng sẽ luôn có gia đình và Thiên Chúa đồng hành, để con không bao giờ phải đối diện với những nỗi lo ấy một mình.