Mông Cổ: Thế giới cùng tìm kiếm giải pháp chống sa mạc hóa

Hội nghị COP17 của Liên Hiệp Quốc quy tụ 196 quốc gia và Liên minh châu Âu tại Ulaanbaatar để tìm kiếm những giải pháp cụ thể chống suy thoái đất và hạn hán. Khoảng 40% diện tích đất trên thế giới đang bị ảnh hưởng, gây thiệt hại ít nhất 300 tỷ USD mỗi năm. Mông Cổ, đặc biệt là ngành chăn nuôi du mục, là một trong những khu vực chịu tác động nặng nề nhất.

Hội nghị lần thứ 17 của Hội nghị các Bên tham gia Công ước Liên Hiệp Quốc về chống sa mạc hóa (UNCCD COP17) đã khai mạc hôm nay tại Ulaanbaatar, thủ đô Mông Cổ, với sự tham dự của 196 quốc gia và Liên minh châu Âu.

Trong hai tuần, chính phủ các nước, các tổ chức tài chính, doanh nghiệp, các nhà khoa học và xã hội dân sự sẽ thảo luận những giải pháp cụ thể nhằm phục hồi đất đai, quản lý đất bền vững và tăng cường khả năng chống chịu trước hạn hán.

Hội nghị diễn ra trong thời điểm đặc biệt nhạy cảm đối với vấn đề này trên toàn cầu, giữa một mùa hè nóng gay gắt tại châu Âu và những lo ngại về tác động trong những tháng tới của hiện tượng El Niño, làm nước biển Thái Bình Dương ấm lên.

Suy thoái đất và hạn hán hiện gây thiệt hại cho nền kinh tế toàn cầu gần 900 tỷ USD mỗi năm, ảnh hưởng tới tới 40% diện tích đất trên thế giới và tác động đến khoảng 3,2 tỷ người. Kể từ năm 2000, các đợt hạn hán đã gia tăng gần một phần ba và gây thiệt hại ít nhất 300 tỷ USD mỗi năm.

Phát biểu khai mạc, Thủ tướng Mông Cổ Nyam-Osor Uchral nhấn mạnh nhu cầu chuyển từ những tuyên bố chính trị sang những kết quả cụ thể.

Các ưu tiên được xác định gồm tăng cường sự phối hợp giữa các lĩnh vực môi trường, khí hậu và đa dạng sinh học; gia tăng đầu tư cho phục hồi đất; thúc đẩy hợp tác giữa chính phủ, các tổ chức tài chính và khu vực tư nhân; đồng thời quan tâm nhiều hơn đến các cộng đồng địa phương và những người chăn nuôi du mục.

Khoa học, công nghệ và đổi mới cũng cần được chuyển hóa thành những giải pháp thực tiễn và có khả năng huy động nguồn tài chính.

Theo bà Yasmine Fouad, Thư ký Điều hành UNCCD, suy thoái đất và hạn hán không còn là những vấn đề môi trường xa xôi, mà đang trực tiếp đe dọa sản xuất lương thực, nguồn nước, nền kinh tế và an ninh của các cộng đồng.

Vì thế, COP17 cần trở thành một hội nghị tập trung vào việc thực thi, có khả năng triển khai rộng rãi những giải pháp đã sẵn có và biến các cam kết quốc tế thành những kết quả có thể đo lường được.

Trường hợp của Mông Cổ

Mông Cổ là một trường hợp đặc biệt đáng chú ý. Khoảng 77% lãnh thổ nước này đã bị suy thoái, trong khi nghề chăn nuôi du mục mang lại thu nhập cho khoảng 1/3 dân số.

Trong các năm 2023 và 2024, một đợt hạn hán nghiêm trọng vào mùa hè tiếp theo là những mùa đông khắc nghiệt với hiện tượng dzud — tình trạng giá rét đặc biệt nghiêm trọng xảy ra sau một mùa hè khô hạn — đã khiến hơn 7 triệu gia súc bị chết.

Thảm họa này cho thấy mức độ dễ bị tổn thương của các cộng đồng sinh sống tại những vùng đất khô hạn.

Một trong những chủ đề quan trọng của COP17 sẽ là tăng cường khả năng chống chịu trước hạn hán.

Trên thế giới, hơn 70 quốc gia đã xây dựng kế hoạch quốc gia về hạn hán, trong khi năm 2013 chỉ có 3 nước.

Đầu tư cho phòng ngừa cũng cho thấy hiệu quả kinh tế rõ rệt: mỗi 1 USD đầu tư vào khả năng chống chịu có thể tạo ra tới 10 USD lợi ích. Một số giải pháp dựa vào thiên nhiên thậm chí có thể tạo ra lợi ích cao gấp 27 lần chi phí đầu tư.

Tuy nhiên, tất cả những điều này đòi hỏi nguồn tài chính rất lớn.

Thế giới cần khoảng 355 tỷ USD mỗi năm để chống suy thoái đất và hạn hán, nhưng mức đầu tư hiện nay chỉ khoảng 77 tỷ USD, tạo ra khoảng thiếu hụt 278 tỷ USD.

Khu vực tư nhân hiện chỉ đóng góp khoảng 6% nguồn tài chính dành cho phục hồi đất và tăng cường khả năng chống chịu với hạn hán.

Vì thế, COP17 sẽ tìm cách huy động thêm nguồn vốn từ cả khu vực công và tư nhân, đồng thời giảm thiểu rủi ro cho các nhà đầu tư.

Khủng hoảng đồng cỏ

Các vùng đồng cỏ chăn thả cũng sẽ nhận được sự quan tâm đáng kể.

Đồng cỏ chiếm khoảng 54% diện tích đất trên thế giới và tạo sinh kế cho khoảng 2 tỷ người. Những vùng đất này cung cấp khoảng 1/6 sản lượng lương thực toàn cầu và khoảng 70% thức ăn cho gia súc.

Tuy nhiên, có tới một nửa diện tích đồng cỏ trên thế giới hiện đang bị suy thoái hoặc có nguy cơ suy thoái.

Hội nghị dự kiến thúc đẩy một khuôn khổ chính sách mới và Sáng kiến Tiên phong về Đồng cỏ (Rangelands Flagship Initiative), nhằm khuyến khích quản lý bền vững và củng cố sinh kế của những người chăn nuôi.

Trong tuần thứ hai của hội nghị sẽ diễn ra bốn ngày chuyên đề tập trung vào tài chính, nước, đất đai và con người, hệ thống lương thực và sức khỏe đất.

Người bản địa, cộng đồng địa phương, thanh niên, phụ nữ, nghị sĩ, thị trưởng, doanh nghiệp và các nhà đầu tư cũng sẽ tham gia vào các hoạt động của hội nghị.

COP17 sẽ kết thúc vào ngày 28 tháng 8, với việc thông qua những quyết định định hướng hoạt động của UNCCD trong những năm tới.

Mục tiêu chính là biến các thỏa thuận chính trị thành đầu tư, quan hệ đối tác và những hành động cụ thể, có khả năng ngăn chặn và đảo ngược tình trạng suy thoái đất, chống sa mạc hóa, đồng thời giúp các cộng đồng tăng cường khả năng chống chịu trước hạn hán và biến đổi khí hậu.

https://www.asianews.it/en/north-asia/mongolia/mongolia-world-gathers-to-seek-accord-on-tackling-desertification