HUYNH ĐOÀN GIÁO DÂN ĐA MINH Cầu nguyện – hiệp thông – học hành – sứ vụ
Hội đồng Giám mục Công giáo Hoa Kỳ (USCCB) vừa công bố thành lập một nhóm công tác nhằm bảo đảm phẩm giá con người được tôn trọng trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) đang phát triển nhanh chóng. Động thái này diễn ra trong khi hơn một chục giám mục đến Điện Capitol để kêu gọi các nhà lập pháp thiết lập những biện pháp bảo đảm an toàn có ý nghĩa đối với công nghệ đang ngày càng hiện diện sâu rộng trong đời sống xã hội.
Trong thông báo ngày 16 tháng 9, Ủy ban Hành chính của USCCB cho biết đã gặp gỡ “các đại diện của nhiều công ty công nghệ và các chuyên gia” đang hoạt động trong lĩnh vực AI. Bà Chieko Noguchi, người phát ngôn của các giám mục, cho biết cuộc gặp tập trung vào việc tìm kiếm những phương thức để bảo đảm mọi hệ thống trí tuệ nhân tạo luôn “phục vụ nhân loại”, đồng thời nhấn mạnh nhu cầu cấp thiết phải giải quyết những nguy cơ thực tế và đang hiện hữu do công nghệ này đặt ra.
Cuộc gặp diễn ra trong bối cảnh ngày càng có nhiều lãnh đạo trong ngành công nghiệp AI cảnh báo về những rủi ro liên quan đến các hệ thống đang tiến bộ với tốc độ nhanh chóng. Một số nhà phê bình lo ngại rằng nếu AI đạt tới mức độ phát triển đủ cao, những hệ thống này có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng đối với nhân loại. Đề cập đến những cảnh báo gần đây, bà Noguchi cho biết “những sự kiện gần đây” càng làm nổi bật nhu cầu cấp thiết để tất cả các bên liên quan hành động.
Các giám mục mong muốn cuộc đối thoại có thể giúp xác định những cách thức Giáo hội đóng góp vào nền tảng luân lý cho các mô hình AI, đồng thời hỗ trợ các công ty xây dựng những biện pháp nhằm ngăn chặn việc lạm dụng các phát minh của mình và bảo đảm sự giám sát của con người đối với công nghệ.
Sau các cuộc gặp, Ủy ban Hành chính của USCCB đã thành lập một nhóm công tác chuyên trách với mục tiêu “bảo vệ phẩm giá con người trong thời đại trí tuệ nhân tạo”. Đức cha Oscar Cantú, Giám mục San Jose, California, được bổ nhiệm làm chủ tịch nhóm công tác.
Sau cuộc gặp, “hơn một chục” giám mục đã đến Điện Capitol để kêu gọi Quốc hội thiết lập những tiêu chuẩn an toàn nghiêm ngặt đối với trí tuệ nhân tạo, đồng thời ủng hộ các dự luật nhằm bảo vệ trẻ em trên môi trường Internet.
Bà Noguchi cho biết các giám mục và những nhà lãnh đạo trong ngành AI cũng trao đổi về cách thức Giáo hội và giới công nghệ có thể cộng tác để bảo đảm công nghệ được sử dụng theo những phương thức “đặt con người ở vị trí trung tâm”, tôn trọng phẩm giá con người và mang lại lợi ích cho cả người giàu lẫn người nghèo.
Các nhà lãnh đạo Giáo hội nhiều lần kêu gọi thiết lập sự giám sát thích đáng đối với AI, trong bối cảnh công nghệ này đã vượt xa vị thế của một phát minh mới trong lĩnh vực điện toán để trở thành một thành phần ngày càng tích hợp sâu vào nền kinh tế toàn cầu và đời sống hiện đại.
Hồi tháng 5, Đức Giáo hoàng Lêô XIV đã công bố Thông điệp Magnifica humanitas, trong đó cảnh báo rằng trí tuệ nhân tạo “trước hết có xu hướng làm gia tăng quyền lực của những người vốn đã có nguồn lực kinh tế, kỹ năng và khả năng tiếp cận dữ liệu”.
Đức Thánh Cha viết rằng trên thực tế, công nghệ “không trung lập, bởi nó mang khuôn mặt của những người thiết kế, tài trợ, điều hành và sử dụng nó”.
Trong tháng 8, Đức Lêô XIV cũng cảnh báo về việc ngày càng có nhiều quyết định liên quan đến sự sống con người được trao phó cho máy móc, đồng thời kêu gọi thiết lập những biện pháp bảo vệ nhằm điều chỉnh trí tuệ nhân tạo và các công nghệ kỹ thuật số khác.
Trước đó trong tháng 9, các giám mục Hoa Kỳ đã thừa nhận mối “lo ngại phổ biến” rằng AI có thể dẫn đến “tình trạng thất nghiệp cao hơn và ít công việc hơn có khả năng bảo đảm cuộc sống cho một gia đình”. Các ngài nhấn mạnh rằng công nghệ này cần được “phát triển một cách cẩn trọng” để phục vụ thiện ích chung.
Cũng trong đầu tháng 9, Đức ông Gabriele Giordano Caccia, Khâm sứ Tòa Thánh tại Hoa Kỳ, nhận định rằng đang xuất hiện “nhận thức rằng chúng ta cần một tiếng nói luân lý” trong vấn đề trí tuệ nhân tạo.
Ngài nhấn mạnh: “Không phải mọi điều có thể thực hiện đều nên được thực hiện. Không phải mọi điều công nghệ cung cấp đều phải được chấp nhận. Đây là một lựa chọn luân lý.”
Trong nhãn quan Kitô giáo, những câu hỏi đặt ra trước AI vì thế không chỉ thuộc về khả năng kỹ thuật, hiệu quả kinh tế hay tốc độ đổi mới. Câu hỏi căn bản còn là: công nghệ ấy đang phục vụ ai, phục vụ điều gì và có thực sự tôn trọng phẩm giá bất khả xâm phạm của mỗi con người hay không? Khi trí tuệ nhân tạo ngày càng tham gia vào những quyết định ảnh hưởng đến đời sống con người, trách nhiệm của con người trong việc định hướng, kiểm soát và sử dụng công nghệ càng trở nên quan trọng, để tiến bộ kỹ thuật thực sự hướng đến thiện ích chung và một xã hội nhân bản hơn.
https://www.aciprensa.com/noticias/128495/obispos-eeuu-dignidad-humana-ia
