HUYNH ĐOÀN GIÁO DÂN ĐA MINH Cầu nguyện – hiệp thông – học hành – sứ vụ
Tại buổi tiếp kiến chung, Đức Thánh Cha Lêô XIV tiếp tục loạt bài giáo lý về Hiến chế mục vụ Gaudium et spes, tập trung vào sứ mạng của Hội Thánh trong thế giới đương đại, hướng đến công ích để thực hiện chương trình của Thiên Chúa, Đấng muốn toàn thể nhân loại được cứu độ. Ngài nhấn mạnh rằng phương pháp và mục tiêu của Hội Thánh không thuộc “trật tự chính trị”, nhưng được thể hiện qua chứng tá đức tin và đức ái. Theo Đức Thánh Cha, sự tách biệt giữa đức tin được tuyên xưng và đời sống hằng ngày là “một trong những sai lầm nghiêm trọng nhất của thời đại chúng ta”.
Sứ mạng của người tín hữu
Sứ mạng đầu tiên của Hội Thánh là giúp con người quan tâm đến những vấn nạn sâu xa của cuộc sống, đó là những câu hỏi liên quan đến “nguồn gốc” và “đích đến” của con người, cũng như “ý nghĩa của tình yêu và đau khổ”. Sứ mạng ấy “chỉ nhắm đến một mục đích duy nhất: Nước Thiên Chúa được trị đến và toàn thể nhân loại được cứu độ”, đồng thời góp phần “xây dựng thành đô trần thế”.
Đức Thánh Cha Lêô XIV giải thích điều này trong buổi tiếp kiến chung, khi trình bày bài giáo lý thứ năm về Hiến chế mục vụ Gaudium et spes, với chủ đề “Sứ mạng của Hội Thánh trong thế giới đương đại”, trong khuôn khổ loạt bài giáo lý về các văn kiện của Công đồng Vaticanô II.
Sứ mạng của người tin
Trước khoảng 32.000 tín hữu và khách hành hương quy tụ tại Quảng trường Thánh Phêrô, Đức Thánh Cha giải thích rằng Hội Thánh được “tháp nhập” vào thế giới, như Công đồng Vaticanô II, được Thánh Giáo hoàng Gioan XXIII triệu tập, đã nhấn mạnh. “Đó là một thế giới đã được giao hòa với Thiên Chúa; chúng ta là những người hành hương trên trần gian và cùng với thế giới này, chúng ta chia sẻ sự mong manh cũng như vẻ đẹp.”
Hội Thánh sống giữa thế giới như dấu chỉ của mầu nhiệm Thiên Chúa nhập thể, để biểu lộ chương trình của Người là làm cho tất cả chúng ta trở thành con cái của Người trong một đại gia đình nhân loại duy nhất. Vì thế, Hội Thánh bước đi trong lịch sử giữa các dân tộc và các nền văn hóa.
Sứ mạng của Hội Thánh được thể hiện cụ thể qua “chứng tá đức tin và đức ái”, cùng với sự dấn thân cho công lý, hòa bình và tình huynh đệ. Vì thế, khi cổ võ công ích, “người tín hữu không thể chấp nhận sự áp bức những người bé nhỏ và nghèo khổ, cũng như những cơ cấu bất công kéo dài các tình trạng lệ thuộc và bất công”.
Hướng lòng lên cao
Đức Thánh Cha nhắc đến Thông điệp Magnifica humanitas để làm rõ rằng chính sự “đan xen đời sống với các dân tộc” giúp Hội Thánh “ngày càng hiểu rõ hơn” tầm mức lịch sử của sứ mạng mình. Sứ mạng ấy “đòi hỏi trách nhiệm đối với cách thức các mối tương quan xã hội được hình thành”.
Lô-gích của lợi nhuận bằng mọi giá và việc thao túng thông tin có nguy cơ tạo nên một áp lực quá đáng, khiến con người phải thích nghi với một lối sống lấy việc tiêu thụ của cải vật chất làm trung tâm; nhưng trái tim chúng ta được tạo dựng để hướng nhìn lên cao.
Phục vụ công ích của mọi người
Đức Thánh Cha nhấn mạnh rằng phương pháp và mục tiêu của sứ mạng Hội Thánh không thuộc “trật tự chính trị”. Giáo huấn xã hội của Hội Thánh hướng dẫn các tín hữu trong việc cộng tác với những người thiện chí, cùng nhau cổ võ công ích.
Theo Gaudium et spes, điều Hội Thánh quan tâm nhất là “phục vụ thiện ích của mọi người” và được tự do phát triển “dưới bất cứ chế độ nào tôn trọng các quyền căn bản của con người và gia đình, đồng thời nhìn nhận những đòi hỏi của công ích”.
Để thực hiện hữu hiệu sứ mạng loan báo Tin Mừng, mỗi người đã chịu phép Rửa cần cộng tác với ân sủng của Chúa Thánh Thần, để đức tin của mình trở nên sống động và được thể hiện qua những hành vi phù hợp. Thật vậy, như các Nghị phụ Công đồng nhắc nhở, sự tách biệt giữa đức tin được tuyên xưng và đời sống hằng ngày “phải được kể vào một trong những sai lầm nghiêm trọng nhất của thời đại chúng ta”.
Làm cho thế giới thấm nhuần tinh thần Kitô giáo và ánh sáng Tin Mừng
Đức Thánh Cha tiếp tục nhắc lại giáo huấn của Gaudium et spes rằng sứ mạng của “các tín hữu giáo dân” là “làm cho thế giới thấm nhuần tinh thần Kitô giáo và nhãn quan Tin Mừng”. Ngài xác định những “môi trường chính yếu của hoạt động này” là gia đình, công việc và “mọi môi trường sống”.
Toàn thể Dân Thiên Chúa, đặc biệt là các mục tử và các nhà thần học, có nhiệm vụ phân định những gì trong các nền văn hóa thời đại chúng ta đáng được lưu tâm, luôn lấy Lời Chúa và Truyền thống Hội Thánh làm tiêu chuẩn tối thượng cho việc phân định. Điều này đòi hỏi một tâm hồn quân bình và tự do trước những trào lưu văn hóa nhất thời, có khả năng nhìn thế giới cách tích cực, đồng thời vững vàng trong việc gìn giữ và trình bày sứ điệp Tin Mừng trong sự toàn vẹn của nó.
Sự thánh thiện và đức ái
Đức Thánh Cha cảnh báo rằng không thể làm cho Kitô giáo trở nên hấp dẫn bằng cách “làm loãng nội dung và giảm nhẹ những đòi hỏi” của đức tin. Ngài nói thêm rằng Hội Thánh, khi bước đi trong lịch sử, thực hiện sứ mạng của mình “trước hết qua sự thánh thiện cá nhân và tình yêu huynh đệ”.
Như Thánh Giáo hoàng Phaolô VI đã viết trong Tông huấn Evangelii nuntiandi, nếu thiếu những điều ấy, “lời nói của chúng ta khó có thể mở được con đường vào tâm hồn con người thời đại chúng ta”, và còn “có nguy cơ trở nên vô ích và không sinh hoa trái”.
Vì thế, Đức Thánh Cha mời gọi các tín hữu “ngoan ngoãn trước hoạt động của Chúa Thánh Thần”, để Người giúp chúng ta “sống trong sự thánh thiện và đức ái, nhờ đó thế giới có thể tin và hy vọng”.
Trong lời chào các tín hữu nói tiếng Ả Rập, Đức Thánh Cha cũng mời gọi họ “làm chứng cho Đức Kitô qua tình yêu, công lý và hòa bình, để xây dựng một thế giới trong đó công ích và tình huynh đệ được đặt lên hàng đầu giữa mọi người”.
