Đức Thánh Cha Lêô XIV sẽ trở lại Điện Tông Tòa trước Tuần Thánh

Bản tin Vatican cho biết căn hộ giáo hoàng tại Điện Tông Tòa, vốn bị bỏ trống từ khi Đức Bênêđictô XVI thoái vị và chưa từng được Đức Phanxicô sử dụng, nay đã hoàn tất việc trùng tu kéo dài chín tháng. Việc chuyển về có thể diễn ra trong những ngày tới, trước Tuần Thánh.

Đức Thánh Cha Lêô XIV đang chuẩn bị trở lại cư ngụ tại căn hộ giáo hoàng trong Điện Tông Tòa, nơi đã đóng cửa và không được sử dụng suốt mười ba năm qua. Theo thông báo của Phòng Báo chí Tòa Thánh, căn hộ lịch sử này vừa hoàn tất cuộc trùng tu toàn diện kéo dài chín tháng và đã sẵn sàng đón vị chủ nhân mới. Việc chuyển về cư ngụ có thể diễn ra trước Tuần Thánh.

Thời điểm chính xác của việc chuyển nhà hiện còn tùy thuộc vào những chỉ dẫn cuối cùng từ Văn phòng của Đức Thánh Cha, cơ quan sẽ phối hợp với các bộ phận nội bộ của Vatican để tổ chức việc di chuyển. Tuy nhiên, bên trong Điện Tông Tòa, mọi công việc chuẩn bị hầu như đã hoàn tất. Công trình sửa chữa đã kết thúc, đồ nội thất đã được lắp đặt và những chi tiết cuối cùng về trang trí, vải bọc và hoàn thiện nội thất cũng đã được hoàn chỉnh dưới sự giám sát của các kiến trúc sư và chuyên gia kỹ thuật làm việc suốt nhiều tháng tại tầng lôgia thứ ba của tòa nhà.

Việc trùng tu không hề đơn giản. Một số hạng mục phức tạp hơn dự kiến do tình trạng xuống cấp sau hơn một thập niên bị bỏ không. Trong số những công việc tinh vi nhất có việc chống thấm một phần mái nhà và gia cố các gờ đá travertin thời Phục Hưng vốn có nguy cơ bong rơi. Năm ngoái, Vatican thậm chí đã phải lắp đặt lưới bảo vệ nhằm ngăn các mảnh đá rơi xuống những khu vực có người qua lại.

Nữ tu Raffaella Petrini, Thống đốc Quốc gia Thành Vatican, đã trực tiếp theo dõi phần lớn tiến trình trùng tu. Nhiều nguồn tin cho biết bà thường xuyên có mặt tại công trường để kiểm tra tiến độ và thậm chí đo đạc các chi tiết kỹ thuật. Điều này cũng dễ hiểu, bởi căn hộ giáo hoàng không chỉ là nơi ở đơn thuần. Đây là một không gian mang ý nghĩa biểu tượng trong đời sống của Hội Thánh: vừa là nơi làm việc và tiếp khách, vừa là điểm nhìn quen thuộc hướng ra Quảng trường Thánh Phêrô, đặc biệt qua khung cửa sổ nơi Đức Giáo hoàng xuất hiện mỗi Chúa nhật để đọc Kinh Truyền Tin.

Sau Mật nghị Hồng y hồi tháng Năm năm ngoái, khi Đức Thánh Cha Lêô XIV đến thăm căn hộ này, tình trạng xuống cấp được cho là khá rõ rệt. Nơi đây xuất hiện ẩm mốc, thấm nước, hệ thống đường ống nước đã lỗi thời, hệ thống điện cần phải thay mới và nhiều yếu tố kiến trúc cần được phục hồi. Vì thế, công việc không chỉ là sửa chữa đơn giản mà là một cuộc trùng tu sâu rộng đối với một công trình lịch sử vốn đã quá lâu không được sử dụng đúng mục đích.

Trong nhiều tháng qua, từ khu vực nhìn ra quảng trường Belvedere, người ta thường xuyên thấy các công nhân ra vào trên những giàn giáo dựng lên để phục vụ việc trùng tu. Theo các nguồn tin tại Ý, kết quả cuối cùng của công trình hướng đến tiêu chí giản dị và thực dụng, nhưng vẫn bảo đảm sự trang nghiêm xứng hợp với tầm vóc của nơi này.

Đức Thánh Cha Lêô XIV sẽ không sống một mình trong căn hộ giáo hoàng. Dự kiến sẽ có hai vị thư ký đồng hành với ngài là cha Marco Billeri, người Ý, và cha Iván Rimacuya, linh mục người Peru vốn là cộng sự thân tín của ngài từ trước khi được bầu làm Giáo hoàng. Ngoài ra còn có một số nữ tu phụ trách công việc nội trợ, chăm sóc phẩm phục và phục vụ bếp ăn.

Một điểm mới đáng chú ý trong đợt cải tạo lần này liên quan đến tầng trên của căn hộ, tại khu vực mái mansarda rộng và sáng, trước đây ít được sử dụng. Khu vực này đã được chỉnh trang để bố trí các phòng ngủ, các tiện ích liên quan và một nhà nguyện riêng nhỏ. Tại đây cũng được sắp xếp một không gian dành cho việc tập luyện thể chất, với thiết bị của hãng Technogym do một ân nhân hiến tặng. Chi tiết này không phải là không quan trọng, bởi trước khi được bầu làm Giáo hoàng, Đức Thánh Cha Lêô XIV – khi ấy là Đức cha Robert Prevost – vẫn duy trì thói quen tập luyện thể thao nhiều lần mỗi tuần, một thói quen khó thực hiện hơn khi không ở trong nơi cư trú chính thức.

Trong khi đó, tầng chính của căn hộ hầu như vẫn giữ nguyên cấu trúc truyền thống. Phòng làm việc và thư viện tiếp tục là trung tâm cho các hoạt động làm việc và tiếp kiến, và thực tế một số cuộc gặp gỡ đã được tổ chức tại đây.

Việc khôi phục lại nơi cư trú giáo hoàng tại Điện Tông Tòa không chỉ là một thay đổi mang tính hậu cần. Quyết định này còn mang ý nghĩa thể chế và cả ý nghĩa giáo hội.

Ngay từ đầu triều đại của mình, Đức Phanxicô đã chọn không cư ngụ tại căn hộ giáo hoàng mà chuyển đến Nhà Thánh Marta, xem đó như một cử chỉ sống đơn sơ. Tuy nhiên, theo thời gian, giải pháp ban đầu vốn mang tính tạm thời này đã được mở rộng do nhu cầu công việc, an ninh và sức khỏe. Theo các nguồn báo chí, việc sử dụng khu nhà dần lan sang phần lớn tầng lầu và chi phí bảo trì cũng tăng lên đáng kể.

Về phần mình, Đức Thánh Cha Lêô XIV ngay từ sau Mật nghị đã bày tỏ ý định khôi phục truyền thống cư ngụ tại căn hộ giáo hoàng, trả lại cho Điện Tông Tòa chức năng vốn bị gián đoạn từ năm 2013. Trong thời gian công trình còn đang hoàn thiện, Đức Thánh Cha tạm cư tại Điện Thánh Bộ Giáo lý Đức tin. Nay khi việc trùng tu đã kết thúc, ngày trở về dường như đã rất gần.

Nếu không có sự trì hoãn nào vào phút chót, ánh đèn của căn hộ giáo hoàng tại Điện Tông Tòa sẽ lại sáng lên vào ban đêm trong những ngày tới, một hình ảnh tại Roma luôn mang ý nghĩa vượt xa khuôn khổ của một nơi cư trú thông thường.