Hàn Quốc: Đền thánh mới tưởng niệm 197 vị tử đạo

Giáo hội Công giáo tại Hàn Quốc có một lịch sử đặc biệt, bởi đức tin đã bén rễ tại đây trước khi có sự hiện diện thường xuyên của các nhà truyền giáo. Từ cuối thế kỷ XVIII, một số giáo dân Hàn Quốc tiếp xúc với các bản văn Kitô giáo từ Trung Quốc, tự học hỏi đức tin, rồi quy tụ thành những cộng đoàn đầu tiên.

Sang thế kỷ XIX, các tín hữu phải trải qua những cuộc bách hại khốc liệt dưới triều đại Joseon. Nhiều người bị bắt, tra tấn và sát hại vì không chịu từ bỏ đức tin. Theo Hội đồng Giám mục Hàn Quốc, các cuộc bách hại đã khiến ít nhất 10.000 người Công giáo tử đạo.

Trong bối cảnh ấy, thành phố Gongju, cách Seoul khoảng 125 km về phía nam và cách Daejeon khoảng 30 km về phía tây bắc, trở thành một trong những trung tâm đàn áp quan trọng. Tại đây từng có nhà tù cấp tỉnh Hyangok, nơi nhiều người Công giáo bị giam giữ, thẩm vấn, tra tấn và hành quyết.

Đức tin được xây dựng trên chứng tá của các vị tử đạo

Các cuộc bách hại lớn diễn ra vào các năm 1801, 1839, 1846 và đặc biệt là năm 1866. Cuộc bách hại Byeongin năm 1866 được xem là cuộc bách hại đẫm máu nhất xét về quy mô và mức độ tàn khốc.

Năm 1984, trong chuyến viếng thăm Hàn Quốc, Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II đã tuyên phong hiển thánh 103 vị tử đạo Hàn Quốc. Ba mươi năm sau, năm 2014, Đức Giáo hoàng Phanxicô tuyên phong chân phước cho 124 vị khác.

Các vị tử đạo chủ yếu là giáo dân: những người cha, người mẹ, các gia đình, giáo lý viên, nông dân, thợ thủ công và những người thuộc nhiều tầng lớp xã hội. Họ đã đón nhận một đức tin mà chính quyền đương thời coi là mối đe dọa.

Theo nghiên cứu của sử gia Seo Jong-tae, Giám đốc Viện Nghiên cứu Đức tin và Văn hóa thuộc Đền thánh Quốc tế Haemi, có 282 người Công giáo đã tử đạo tại Gongju, trong đó 197 vị tại Hyangok.

Phương thức hành quyết tại đây vô cùng tàn bạo. Những người thi hành án tạo một lỗ mở trên tường nhà tù, luồn một sợi dây qua đó rồi quàng quanh cổ người bị kết án. Khi có hiệu lệnh từ bên trong, người thi hành án ở bên ngoài kéo sợi dây cho đến khi nạn nhân tắt thở. Những tù nhân khác qua đời do những cuộc tra tấn trong quá trình thẩm vấn.

Trong nhiều trường hợp, tên tuổi của những người tử đạo không còn được biết đến. Ngay cả vị trí chính xác của nhà tù Hyangok cũng từng bị thất lạc trong một thời gian dài.

Từ những dấu tích khảo cổ đến một đền thánh

Bước ngoặt đến vào năm 2024, khi Viện Lịch sử Giáo hội Naepo thuộc Giáo phận Daejeon chuyển trụ sở đến khu vực được các nghiên cứu lịch sử xác định là địa điểm của nhà tù Hyangok và bắt đầu tiến hành khảo sát.

Đến tháng 11 năm 2024, những cuộc khai quật khảo cổ đầu tiên phát hiện các hàng đá, nhiều lớp ngói, những mảnh sứ trắng và các hiện vật khác có niên đại từ thời Joseon. Các nhà khảo cổ nhận định những dấu tích này phù hợp với địa điểm của nhà tù cổ, dù vẫn cần tiếp tục khai quật để có thể xác định chắc chắn.

Sau quá trình nghiên cứu lịch sử và khảo cổ, ngày 3 tháng 10 năm 2026, Giáo phận Daejeon chính thức công nhận khu vực nhà tù Hyangok cổ tại Gongju là Đền thánh Các Thánh Tử đạo Gongju Hyangok.

Thánh lễ công bố được cử hành tại khu khảo cổ phía sau Viện Lịch sử Giáo hội Naepo và do Đức cha phụ tá Daejeon Stephen Han Jung-hyun chủ sự. Thay mặt Đức cha Augustinus Kim Jong-soo, Đức cha Han đã chính thức công bố địa điểm từng là nhà tù Hyangok trở thành một đền thánh.

Việc công nhận này không chỉ mang ý nghĩa khảo cổ. Đó còn là việc trả lại một địa điểm cụ thể cho những người nam nữ đã hy sinh mạng sống vì đức tin, dù trong nhiều trường hợp khuôn mặt và tên tuổi của họ đã bị thời gian xóa mờ.

“Giáo hội tại Hàn Quốc đã lớn lên nhờ chứng tá của các vị tử đạo”

Chỉ hai ngày sau sự kiện tại Gongju, ngày 5 tháng 10 năm 2026, Đức Thánh Cha Lêô XIV tiếp các linh mục và tu sĩ nam nữ Hàn Quốc đang cư trú tại Rôma, tại Sảnh Clementina.

Nhắc lại lịch sử đặc biệt của Giáo hội Hàn Quốc, Đức Thánh Cha nói: “Giáo hội tại Hàn Quốc đã lớn lên nhờ chứng tá của các vị tử đạo.”

Đức Thánh Cha nhận định rằng câu chuyện hình thành Giáo hội Hàn Quốc là một câu chuyện “thực sự độc đáo”. Đức tin đã nảy nở tại Hàn Quốc vào cuối thế kỷ XVIII nhờ những giáo dân tiếp xúc với các bản văn Kitô giáo từ Trung Quốc. Họ bắt đầu nghiên cứu, quy tụ và hình thành cộng đoàn trước cả khi các nhà truyền giáo thường trú đến đất nước này.

Đức Thánh Cha nhấn mạnh rằng việc gìn giữ ký ức về các vị tử đạo không chỉ có nghĩa là nhớ lại những người đã chết trong quá khứ. “Gìn giữ ký ức về các vị tử đạo”, ngài nói, “có nghĩa là làm cho đức tin của các ngài tiếp tục sống trong những lựa chọn của chúng ta, trong việc phục vụ, trong sự tha thứ và trong việc hiến dâng chính mình”.

Ký ức tử đạo hướng về Ngày Giới trẻ Thế giới 2027

Trong cuộc gặp với cộng đoàn Hàn Quốc, Đức Thánh Cha Lêô XIV cũng hướng về Ngày Giới trẻ Thế giới 2027 tại Seoul.

Ngài nói: “Ngày Giới trẻ Thế giới sắp tới sẽ làm cho tất cả những điều này trở nên hữu hình. Các bạn trẻ từ khắp nơi trên thế giới sẽ đến một vùng đất nơi Tin Mừng đã lớn lên nhờ chứng tá của các vị tử đạo”.

Đức Thánh Cha mong muốn Ngày Giới trẻ Thế giới tại Seoul trở thành “một cuộc gặp gỡ lớn lao giữa ký ức và tương lai”.

“Các vị tử đạo trao truyền đức tin cho các thế hệ mới, và những người trẻ đón nhận đức tin ấy để mang đức tin ra các nẻo đường của thế giới”, ngài nói.

Vì thế, Đền thánh Các Thánh Tử đạo Gongju Hyangok, được Giáo phận Daejeon công nhận ngày 3 tháng 10 năm 2026, không chỉ là nơi tưởng niệm một quá khứ đau thương. Đây còn là nơi Giáo hội gìn giữ ký ức về những chứng nhân đã trao ban mạng sống vì Đức Kitô, để chứng tá của họ tiếp tục nói với các thế hệ hôm nay.

Những vị tử đạo có thể đã bị lãng quên về tên tuổi trên trần gian, nhưng chứng tá của họ vẫn được Giáo hội ghi nhớ. Và từ mảnh đất từng thấm đẫm máu các chứng nhân ấy, Giáo hội Hàn Quốc đang hướng về tương lai, đặc biệt là cuộc gặp gỡ của những người trẻ trên toàn thế giới tại Seoul năm 2027.

https://www.avvenire.it/chiesa/corea-un-nuovo-santuario-per-197-martiri-nomi-dimenticati-sulla-terra-ma-scritti-in-cielo_113888