HUYNH ĐOÀN GIÁO DÂN ĐA MINH Cầu nguyện – hiệp thông – học hành – sứ vụ
Ít ai biết rằng danh xưng “Kitô hữu” – tên gọi đã gắn liền với những người tin theo Chúa Giêsu suốt hai ngàn năm qua – theo truyền thống Hội Thánh lại bắt nguồn từ một vị giám mục tiên khởi tại Antiôkia: thánh Evôđiô. Dù cuộc đời của ngài còn ít được biết đến, tên tuổi vị thánh này vẫn gắn liền với một dấu mốc quan trọng trong lịch sử Kitô giáo.
Trong sách Công vụ Tông đồ, thánh Luca nhắc đến thành Antiôkia như một trong những trung tâm đầu tiên và quan trọng nhất của Hội Thánh sơ khai:
“Ông Barnaba đi Tácxô tìm ông Saolô. Khi gặp được ông, ông đưa về Antiôkia. Suốt một năm hai ông cùng sinh hoạt với Hội Thánh ở đó và giảng dạy cho đông đảo dân chúng. Chính tại Antiôkia mà các môn đệ lần đầu tiên được gọi là Kitô hữu” (Cv 11,25-26).
Tuy nhiên, thánh Luca không giải thích chi tiết làm thế nào danh xưng “Kitô hữu” xuất hiện. Theo truyền thống Hội Thánh, người có vai trò đặc biệt trong việc này chính là thánh Evôđiô.
Trong Giáo hội Công giáo Rôma, lễ kính thánh Evôđiô được cử hành ngày 6 tháng 5, còn trong Giáo hội Chính Thống Đông phương là ngày 7 tháng 9.
Vị Giám mục kế nhiệm thánh Phêrô tại Antiôkia
Theo truyền thống Kitô giáo cổ xưa, thánh Phêrô Tông đồ – vị Giáo hoàng tiên khởi – từng là Giám mục đầu tiên của Antiôkia và là người đặt nền móng cho cộng đoàn Kitô hữu tại đây.
Trước khi rời Antiôkia, thánh Phêrô đã đặt người kế nhiệm mình là thánh Evôđiô, vị sau đó trở thành Giám mục thứ hai của thành phố này.
Thánh Inhã Antiôkia – vị Giám mục thứ ba của Antiôkia – từng nhắc đến ngài trong một bức thư với những lời đầy kính trọng:
“Hãy nhớ đến người cha đáng chúc phúc của anh em là Evôđiô, người đã được các Tông đồ đặt làm vị mục tử đầu tiên cho anh em.”
Dù các tài liệu về cuộc đời thánh Evôđiô còn khá ít, một truyền thống cho rằng ngài thuộc nhóm bảy mươi hai môn đệ được chính Chúa Giêsu sai đi rao giảng Tin Mừng (x. Lc 10,1).
Nhiều truyền thống Kitô giáo cũng tin rằng chính thánh Evôđiô là người đầu tiên dùng danh xưng “Kitô hữu” để gọi những người theo Chúa Giêsu.
Từ “Kitô hữu” bắt nguồn từ tiếng Hy Lạp Christianos (Χριστιανός), có nghĩa là “người thuộc về Đức Kitô” hay “người theo Đức Kitô”.
Danh xưng xuất hiện giữa thời bách hại
Vào thời đó, Antiôkia là nơi quy tụ rất nhiều Kitô hữu gốc Do Thái chạy trốn khỏi Giêrusalem sau cuộc bách hại nổ ra khi thánh Têphanô bị ném đá tử đạo.
Chính tại đây, các môn đệ bắt đầu loan báo Tin Mừng cho dân ngoại, và sứ vụ ấy nhanh chóng phát triển mạnh mẽ.
Nhiều học giả Kinh Thánh cho rằng danh xưng “Kitô hữu” ban đầu được dùng để phân biệt cộng đoàn các môn đệ Chúa Giêsu với cộng đồng Do Thái rộng lớn hơn tại Antiôkia.
Theo truyền thống, thánh Evôđiô đã phục vụ cộng đoàn Kitô hữu tại Antiôkia suốt 27 năm.
Giáo hội Chính Thống còn lưu truyền rằng ngài đã chịu tử đạo dưới thời hoàng đế Nêrô vào khoảng năm 66 sau Công nguyên.
Dù lịch sử không để lại nhiều chi tiết về cuộc đời ngài, thánh Evôđiô vẫn được nhớ đến như một trong những vị mục tử tiên khởi của Hội Thánh và là người gắn liền với danh xưng đã trở thành căn tính của hàng tỷ tín hữu qua mọi thời đại: “Kitô hữu”.
https://aleteia.org/2017/05/06/meet-the-saint-who-invented-the-name-christian/
