Vì sao người Công giáo từ bỏ một điều gì đó trong Mùa Chay?

Philip Kosloski 

Vì sao người Công giáo “từ bỏ” một điều gì đó trong Mùa Chay

Đối với nhiều người Công giáo trên khắp thế giới, Mùa Chay là thời gian để “từ bỏ” một điều gì đó trong suốt 40 ngày. Điều được từ bỏ có thể là một loại thực phẩm như sôcôla hay cà phê, hoặc một thói quen mà người ta muốn từ bỏ, chẳng hạn như hút thuốc quá nhiều. Dù đó là điều gì, người Công giáo dường như gần như theo bản năng liên kết việc kiêng cữ một điều cụ thể với Mùa Chay.

Tại sao lại như vậy?

Mùa Chay là thời gian để đồng hành với Chúa Giêsu trong sa mạc, noi gương Người trong cầu nguyện và ăn chay. Cuộc sống khổ chế của Chúa Giêsu trong hoang địa rất nghiêm ngặt. Tin Mừng theo Thánh Luca thuật lại rằng Người “được Thánh Thần dẫn vào hoang địa trong bốn mươi ngày, chịu quỷ cám dỗ. Trong những ngày ấy Người không ăn gì cả, và khi hết thời gian ấy thì Người thấy đói” (Lc 4,1–2).

Lịch sử của các hy sinh Mùa Chay

Ghi nhớ việc Chúa Giêsu ăn chay (dù hiểu rằng hầu hết con người không thể kiêng ăn hoàn toàn suốt 40 ngày), từ thế kỷ thứ V, rất nhiều hình thức hy sinh trong Mùa Chay đã được thực hành. Theo nhà sử học Giáo Hội thời kỳ đầu là Socrates, các Kitô hữu ở những vùng khác nhau đã duy trì những cách thức hy sinh khác nhau.

Có người kiêng mọi loài sinh vật có sự sống; có người trong các sinh vật sống chỉ ăn cá; có người ăn cả chim lẫn cá, vì theo trình thuật Sáng thế, chúng cũng phát sinh từ nước. Có người kiêng các loại quả có vỏ cứng và trứng. Có người chỉ ăn bánh khô, có người thậm chí không ăn cả bánh; có người sau khi ăn chay đến giờ thứ chín (khoảng ba giờ chiều) mới dùng nhiều loại thức ăn khác nhau.

Trong nhiều thế kỷ, thông lệ là chỉ ăn một bữa duy nhất mỗi ngày vào buổi chiều, và trong suốt 40 ngày Mùa Chay đều kiêng thịt và rượu.

Tuy nhiên, các quy định về việc ăn chay đã thay đổi theo thời gian, cho phép người tín hữu có sự tự do lớn hơn trong việc chọn lựa những hy sinh Mùa Chay. Hiện nay, Giáo Hội theo Nghi lễ Rôma tại Hoa Kỳ quy định việc ăn chay và kiêng thịt vào Thứ Tư Lễ Tro và Thứ Sáu Tuần Thánh, cũng như kiêng thịt vào tất cả các ngày thứ Sáu khác trong Mùa Chay đối với những người có bổn phận giữ luật.

Mọi hình thức “hy sinh” khác mà mỗi cá nhân thực hiện đều thuộc phạm vi lựa chọn cá nhân và nên phù hợp với khả năng cũng như hoàn cảnh sống của từng người. Đây không phải là điều bắt buộc, nhưng được khuyến khích để giúp người tín hữu bước vào kinh nghiệm Mùa Chay sâu sắc hơn.

Ý nghĩa thiêng liêng của việc từ bỏ

Việc từ bỏ một điều gì đó trong Mùa Chay là một cách mạnh mẽ để noi gương những hy sinh của Chúa Giêsu trong hoang địa và để kết hiệp tâm hồn chúng ta với Người trong cầu nguyện. Dù về mặt kỹ thuật người Công giáo không buộc phải thực hiện những hy sinh như vậy, Giáo Hội luôn khuyến khích các tín hữu làm một điều gì đó nhằm đi sâu hơn vào tinh thần sám hối của Mùa Chay.

Nhờ những hy sinh ấy, chúng ta nhắc nhớ chính mình rằng chúng ta không được tạo dựng chỉ cho cuộc sống trên trần gian này, nhưng được kêu gọi hướng đến một điều cao cả hơn. Chính chúng ta phải biết sử dụng tốt thời gian của mình và tìm cách hướng lại tâm trí về Thiên Chúa, chọn con đường hẹp dẫn đến sự sống đời đời.