
Một cộng đoàn nữ tu chuyên chăm sóc bệnh nhân giai đoạn cuối tại bang New York đang đối diện nguy cơ bị phạt tiền, mất giấy phép hoạt động, thậm chí bị tù giam, vì từ chối tuân thủ một quy định mà họ cho là trái với đức tin Công giáo.
Một sứ mạng bác ái kéo dài hơn một thế kỷ
Trong suốt 125 năm qua, các nữ tu Đa Minh Hawthorne đã dấn thân chăm sóc miễn phí cho những bệnh nhân ung thư giai đoạn cuối không có điều kiện kinh tế. Tại cơ sở Rosary Hill Home với 42 giường bệnh, các nữ tu phục vụ hoàn toàn miễn phí, dựa vào công sức của chính mình và sự trợ giúp từ các ân nhân.
Cộng đoàn được thành lập năm 1900 bởi Rose Hawthorne Lathrop, con gái của một văn sĩ nổi tiếng tại Hoa Kỳ. Sau khi trở lại đạo Công giáo, bà gia nhập Dòng Đa Minh với tên gọi mẹ Maria Alphonsa. Án phong thánh của bà hiện đang được tiến hành và đã được Đức Thánh Cha Phanxicô tuyên nhận là Đấng Đáng Kính vào năm 2024.
Một đạo luật gây tranh cãi
Năm 2023, cơ quan lập pháp bang New York đã thông qua một đạo luật liên quan đến quyền của người cư trú trong các cơ sở chăm sóc dài hạn. Luật này cấm mọi hình thức phân biệt đối xử dựa trên khuynh hướng tính dục, bản dạng giới hoặc tình trạng sức khỏe.
Tuy nhiên, theo các nữ tu, việc áp dụng luật này buộc họ phải thực hiện những yêu cầu đi ngược lại với giáo huấn Công giáo, đặc biệt trong cách ứng xử với bệnh nhân và tổ chức đời sống trong cơ sở chăm sóc.
Xung đột giữa luật pháp và lương tâm
Cụ thể, quy định yêu cầu các cơ sở:
- sắp xếp chỗ ở theo bản dạng giới thay vì giới tính sinh học
- cho phép sử dụng các không gian riêng tư theo tiêu chí này
- sử dụng đại từ nhân xưng theo lựa chọn cá nhân
- triển khai các chương trình đào tạo theo định hướng của cơ quan quản lý
Các nữ tu cho rằng việc tuân thủ những quy định này đồng nghĩa với việc chấp nhận một cách hiểu về con người trái với đức tin mà họ tuyên xưng và sống mỗi ngày.
Bề trên tổng quyền, mẹ Marie Edward, khẳng định rằng cộng đoàn luôn đón nhận và chăm sóc mọi bệnh nhân với phẩm giá và tình bác ái Kitô giáo, không phân biệt bất kỳ ai. Tuy nhiên, họ không thể chấp nhận những yêu cầu buộc phải hành động trái với lương tâm.
Nguy cơ chế tài nghiêm khắc
Theo quy định, nếu không tuân thủ, các cơ sở có thể bị phạt tiền nhiều lần với mức tăng dần, bị tòa án ra lệnh cưỡng chế, bị rút giấy phép hoạt động, thậm chí đối diện với án tù.
Chính vì vậy, các nữ tu đã khởi kiện bang New York tại tòa án liên bang vào ngày 6 tháng Tư năm 2026 nhằm bảo vệ quyền tự do tôn giáo và tiếp tục sứ mạng phục vụ người nghèo.
Một lựa chọn không thể tránh
Trước đó, cộng đoàn đã xin được miễn trừ khỏi việc áp dụng quy định này với lý do xâm phạm đến đức tin và quyền tự do tôn giáo, nhưng không nhận được phản hồi.
Được sự hỗ trợ pháp lý từ một tổ chức Công giáo chuyên bảo vệ quyền lợi cho các cơ sở tôn giáo, các nữ tu cho biết họ không còn lựa chọn nào khác ngoài việc đưa vụ việc ra tòa.
Đáng chú ý, quy định hiện hành cho phép miễn trừ đối với một số tổ chức tôn giáo khác, nhưng không áp dụng cho các cơ sở Công giáo như cộng đoàn này.
Dù đối diện với nhiều thử thách, các nữ tu vẫn mong muốn tiếp tục sứ mạng bác ái mà họ đã trung thành gìn giữ suốt hơn một thế kỷ: chăm sóc những người nghèo đau bệnh, những người không còn nơi nương tựa, với tình yêu và niềm tin vào Thiên Chúa.
https://aleteia.org/2026/04/08/nuns-who-care-for-dying-poor-face-jail-time-under-new-york-law/