Mùa Vọng 2026 mở đầu Chu kỳ B và năm phụng vụ lẻ: Điều này có ý nghĩa gì?

Mùa Vọng 2026 mở đầu Chu kỳ B và năm phụng vụ lẻ: Điều này có ý nghĩa gì?

Chúa nhật I Mùa Vọng đánh dấu khởi đầu năm phụng vụ mới của Giáo hội Công giáo. Từ ngày 29 tháng Mười Một năm 2026, Giáo hội bước vào Chu kỳ B trong hệ thống bài đọc Chúa nhật, đồng thời bắt đầu Năm I (năm lẻ) trong hệ thống bài đọc ngày thường. Hai cách phân chia này có ý nghĩa gì và được áp dụng như thế nào trong Phụng vụ Lời Chúa?

Năm phụng vụ bắt đầu và kết thúc khi nào?

Khác với năm dân sự bắt đầu vào ngày 1 tháng Giêng, năm phụng vụ của Giáo hội khởi đầu vào Chúa nhật I Mùa Vọng, sớm hơn vài tuần. Đây là thời gian chuẩn bị tâm hồn đón mừng lễ Giáng Sinh.

Năm phụng vụ được chia thành sáu mùa: Mùa Vọng, Mùa Giáng Sinh, Mùa Chay, Tam Nhật Thánh, Mùa Phục Sinh và Mùa Thường Niên.

Trong năm 2026, Chúa nhật I Mùa Vọng rơi vào ngày 29 tháng Mười Một, mở đầu năm phụng vụ 2026–2027. Năm phụng vụ này sẽ kết thúc vào ngày 27 tháng Mười Một năm 2027, thứ Bảy sau lễ trọng Chúa Giêsu Kitô, Vua Vũ Trụ.

Chu kỳ A, B và C: Hệ thống bài đọc Chúa nhật trong ba năm

Lịch phụng vụ được tổ chức theo chu kỳ ba năm, lần lượt gồm năm A, năm B và năm C. Sau khi hoàn tất ba năm, chu kỳ lại bắt đầu từ năm A.

Điểm khác biệt căn bản giữa ba chu kỳ nằm ở Phụng vụ Lời Chúa, đặc biệt là các bài Tin Mừng được công bố trong Thánh lễ Chúa nhật. Cụ thể, năm A chủ yếu sử dụng Tin Mừng theo thánh Mátthêu; năm B theo thánh Máccô; năm C theo thánh Luca. Tin Mừng theo thánh Gioan được sử dụng chủ yếu trong 50 ngày Mùa Phục Sinh.

Về cơ sở của cách sắp xếp này, trong Tông hiến Missale Romanum (Sách lễ Rôma), Đức Giáo hoàng Phaolô VI xác định rằng các bài đọc Chúa nhật được phân chia theo chu kỳ ba năm. Sách Ordo Lectionum Missae (Quy chế các bài đọc Thánh lễ) năm 1969 quy định mỗi năm phụng vụ được ký hiệu bằng một trong ba chữ A, B hoặc C. Ấn bản năm 1981 xác định những năm chia hết cho 3 thuộc Chu kỳ C. Theo cách tính này, năm 2026 thuộc Chu kỳ A và năm 2027 thuộc Chu kỳ B.

Như vậy, từ Chúa nhật I Mùa Vọng, ngày 29 tháng Mười Một năm 2026, Giáo hội bước vào Chu kỳ B. Trong Mùa Vọng năm này, bài đọc thứ nhất được trích từ các sách Ngôn sứ, cụ thể là sách Isaia; bài đọc thứ hai được trích từ một thư Tông đồ; và bài Tin Mừng được trích từ Tin Mừng theo thánh Máccô.

Trong Mùa Phục Sinh, bài đọc thứ nhất được trích từ sách Công vụ Tông đồ, còn bài đọc thứ hai lấy từ thư thứ nhất của thánh Gioan. Ở những chu kỳ khác, bài đọc thứ hai có thể được trích từ thư thứ nhất của thánh Phêrô (Chu kỳ A) hoặc sách Khải Huyền (Chu kỳ C).

Qua việc phân chia này, Giáo hội mong muốn trong khoảng thời gian ba năm, các tín hữu có cơ hội lắng nghe những phần quan trọng của cả bốn sách Tin Mừng và ngày càng đào sâu sự hiểu biết về Lời Chúa.

Cũng cần lưu ý rằng trong các Thánh lễ Chúa nhật, bài đọc thứ nhất thường được trích từ Cựu Ước, còn bài đọc thứ hai được trích từ Tân Ước. Riêng trong Mùa Phục Sinh, bài đọc thứ nhất được lấy từ sách Công vụ Tông đồ. Thư thứ nhất gửi tín hữu Côrintô được đọc trong cả ba chu kỳ. Thư gửi tín hữu Do Thái, dù cũng được đọc trọn vẹn, được phân chia thành hai chu kỳ, tương tự một số bản văn khác. Cách sắp xếp này được gọi là hệ thống bài đọc hai năm.

Năm chẵn và năm lẻ: Hệ thống bài đọc ngày thường

Bên cạnh chu kỳ ba năm A, B, C dành cho các bài đọc Chúa nhật, Giáo hội còn sử dụng hệ thống hai năm, phân biệt Năm I (năm lẻ) và Năm II (năm chẵn), để sắp xếp các bài đọc Kinh Thánh trong những ngày thường thuộc Mùa Thường Niên, từ thứ Hai đến thứ Bảy.

Theo Ordo Lectionum Missae năm 1969, Năm I được dành cho các năm lẻ, còn Năm II dành cho các năm chẵn. Tuy nhiên, cần hiểu đúng cách xác định năm lẻ và năm chẵn: không căn cứ đơn thuần vào năm dương lịch bắt đầu năm phụng vụ, mà căn cứ vào năm dương lịch kết thúc năm phụng vụ ấy.

Nói cách khác, nếu năm phụng vụ kết thúc vào một năm dương lịch lẻ thì sử dụng Năm I; nếu kết thúc vào năm dương lịch chẵn thì sử dụng Năm II.

Chẳng hạn, năm phụng vụ 2025–2026 bắt đầu vào ngày 30 tháng Mười Một năm 2025 và kết thúc vào ngày 28 tháng Mười Một năm 2026. Vì năm kết thúc là 2026, một năm chẵn, nên đây là Năm II.

Trong khi đó, năm phụng vụ 2026–2027 bắt đầu vào ngày 29 tháng Mười Một năm 2026 và kết thúc vào ngày 27 tháng Mười Một năm 2027. Vì năm kết thúc là 2027, một năm lẻ, nên đây là Năm I.

Tương tự, năm phụng vụ 2027–2028 kết thúc vào năm 2028, một năm chẵn, nên sẽ sử dụng Năm II.

Như vậy, năm phụng vụ 2026–2027 có hai cách xác định khác nhau tùy theo hệ thống bài đọc: đối với các Thánh lễ Chúa nhật, đây là Chu kỳ B; còn đối với hệ thống bài đọc ngày thường trong Mùa Thường Niên, đây là Năm I (năm lẻ).

Việc phân chia Năm I và Năm II cũng được áp dụng trong các ngày lễ có bài đọc theo hệ thống hai năm, với Sách Bài đọc I dành cho năm lẻ và Sách Bài đọc II dành cho năm chẵn. Vì thế, trong năm phụng vụ 2026–2027, Sách Bài đọc I sẽ được sử dụng.

Cần lưu ý rằng hệ thống Năm I và Năm II chủ yếu áp dụng cho các bài đọc ngày thường trong Mùa Thường Niên. Những ngày thuộc Mùa Vọng, Mùa Giáng Sinh, Mùa Chay và Mùa Phục Sinh có hệ thống bài đọc riêng. Do đó, các bài đọc theo Năm I sẽ được thể hiện rõ trong Mùa Thường Niên năm 2027.

Cách sắp xếp theo chu kỳ hai năm này đáp ứng ý hướng của Giáo hội sau Công đồng Vaticanô II, nhằm mở rộng phạm vi các bản văn Kinh Thánh được công bố cho các tín hữu trong những Thánh lễ ngày thường.

Mục đích của việc phân chia các bài đọc trong Phụng vụ Lời Chúa

Toàn bộ cách phân chia các bài đọc theo Chu kỳ A, B, C và theo Năm I, Năm II bắt nguồn từ Hiến chế Sacrosanctum Concilium của Công đồng Vaticanô II. Qua văn kiện này, Giáo hội bày tỏ ước muốn giúp các tín hữu tiếp cận kho tàng Kinh Thánh cách phong phú hơn trong các cử hành phụng vụ.

Hiến chế nêu rõ mục đích của việc đổi mới các bài đọc là: “Để trong một khoảng thời gian nhất định, những phần quan trọng hơn của Kinh Thánh được đọc cho dân chúng nghe” (Sacrosanctum Concilium, số 51).

Như vậy, việc phân chia các bài đọc theo những chu kỳ phụng vụ không chỉ nhằm tạo nên một lịch trình thống nhất cho các cử hành Thánh lễ, nhưng còn giúp các tín hữu từng bước tiếp xúc với kho tàng Lời Chúa một cách rộng rãi và có hệ thống. Qua đó, trong khoảng thời gian ba năm, các tín hữu được nghe nhiều phần quan trọng của Kinh Thánh, hiểu sâu hơn về lịch sử cứu độ và không ngừng nuôi dưỡng đời sống đức tin.

CHIA SẺ:

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *