Đức Thánh Cha Lêô XIV chủ sự Thánh lễ trọng thể tại Đền thờ Thánh Phêrô ngày 24 tháng 5 năm 2026, Chúa nhật lễ Chúa Thánh Thần Hiện Xuống. Trong bài giảng, ngài mời gọi các tín hữu cầu xin “Thần Khí của Đấng Phục Sinh cứu nhân loại khỏi thảm họa chiến tranh – điều không bị đánh bại bởi một siêu cường, nhưng bởi quyền năng tuyệt đối của tình yêu”.
Anh chị em thân mến,
Mùa Phục Sinh hôm nay đạt tới đỉnh cao trong đại lễ Chúa Thánh Thần Hiện Xuống. Để làm nổi bật sự hiệp nhất của biến cố cứu độ này, Tin Mừng một lần nữa đưa chúng ta trở về “ngày thứ nhất trong tuần” (x. Ga 20,19), tức ngày mới mà Đức Giêsu Phục Sinh hiện ra với các môn đệ và cho họ xem “tay và cạnh sườn” của Người (c. 20).
Chúa tỏ lộ thân thể vinh hiển của Người, chính là những dấu tích của cuộc khổ nạn, những thương tích của cuộc đóng đinh. Những dấu chỉ ấy – hùng hồn hơn mọi diễn từ – nay đã được biến đổi: Đấng đã chết giờ đây sống muôn đời.
Khi thấy Chúa, các môn đệ cũng được hồi sinh. Họ từng khép kín trong căn phòng Tiệc Ly vì sợ hãi, nhưng Đức Giêsu đi vào dù cửa đóng kín và đổ đầy niềm vui cho họ. Người đi xuyên qua cái chết, mở tung ngôi mộ – nơi mà đối với con người chúng ta dường như không còn lối thoát.
Đức Kitô gắn liền cử chỉ ấy với lời nói: “Bình an cho anh em!” (c. 19). Rồi ngay sau đó, Người thổi hơi trên các môn đệ và ban Chúa Thánh Thần cho họ.
Đấng Phục Sinh tràn đầy sự sống; sau khi tỏ lộ sự sống của thân xác như một con người thật, Người ban chính sự sống của Thiên Chúa như Người Con yêu dấu của Chúa Cha, Đấng đã trở nên anh em và Đấng Cứu Chuộc của chúng ta.
Chính trong căn phòng Tiệc Ly – nơi Đức Giêsu đã thiết lập giao ước mới và vĩnh cửu – Người nay tuôn đổ Thần Khí. Nơi từng là khung cảnh của bữa tiệc và sự phản bội, từ một “ngôi mộ” của các Tông đồ đã trở thành nguồn phục sinh cho toàn thể Hội Thánh. Vì thế, lễ Hiện Xuống vừa là lễ Phục Sinh vừa là lễ của thân thể Đức Kitô, mà nhờ ân sủng, thân thể ấy chính là chúng ta.
Khi cử hành mầu nhiệm này, tôi muốn dừng lại ở ba khía cạnh.
Trước hết, Thần Khí của Đấng Phục Sinh là Thần Khí bình an.
Trong cuộc Vượt Qua của mình, Đức Kitô đã giao hòa Thiên Chúa với nhân loại, và Chúa Thánh Thần đổ bình an vào lòng con người rồi lan tỏa bình an ấy ra thế giới.
Bình an này phát xuất từ sự tha thứ và dẫn tới sự tha thứ; khởi đầu từ chính sự tha thứ mà Đức Giêsu ban cho chúng ta – những kẻ đã phản bội, kết án và đóng đinh Người.
Điều gây kinh ngạc chính là Đấng Phục Sinh lại nói: “Anh em tha tội cho ai thì người ấy được tha” (Ga 20,23). Với những lời ấy, Đức Giêsu trao cho chúng ta một công việc thuộc về chính Thiên Chúa, bởi chỉ mình Thiên Chúa mới có quyền tha tội (x. Mc 2,7).
Quyền năng ấy được trao ban dưới dấu chỉ của sự hòa giải phổ quát: Chúa tuôn đổ Thần Khí bình an từ khởi đầu cho tới tận cùng lịch sử, bởi Đấng đã cứu chuộc mọi người khỏi cái chết không loại trừ bất cứ ai.
Thật vậy, Chúa Thánh Thần là Chúa và là Đấng ban sự sống ngay từ buổi đầu tạo dựng, khi Người bay là là trên mặt nước (x. St 1,2). Giờ đây, trong công trình cứu chuộc, Người đổi mới lịch sử thế giới. Lễ Hiện Xuống thực sự trở thành lễ của Giao Ước mới, nghĩa là giao ước giữa Thiên Chúa với mọi dân tộc trên mặt đất.
Tiếng động từ trời, luồng gió mạnh và những lưỡi lửa trong căn phòng Tiệc Ly gợi lại các dấu chỉ xưa kia trên núi Sinai (x. Cv 2,2-3; Xh 19,16-19). Nhưng giờ đây, luật thánh của Thiên Chúa được ghi khắc trong lòng chúng ta, được Chúa Thánh Thần viết bằng những ký tự tình yêu nơi thân xác Đức Kitô và nơi thân thể Người là Hội Thánh.
Đó là luật của bình an; là giới răn kép của tình yêu mà Chúa Thánh Thần nhắc lại trong từng nhịp đập của trái tim.
Vì thế, từ sâu thẳm tâm hồn, chúng ta có thể cầu xin: Veni Sancte Spiritus – “Lạy Chúa Thánh Thần, xin ngự đến” – bởi Người đã được ban cho chúng ta. Chúng ta có thể khát khao Người, bởi Người đã được hứa ban. Chúng ta có thể đón nhận Người, bởi chính Người là vị khách dịu hiền của tâm hồn.
Khía cạnh thứ hai: Thần Khí của Đấng Phục Sinh là Thần Khí của sứ vụ.
“Như Cha đã sai Thầy, Thầy cũng sai anh em” (Ga 20,21).
Nhờ đó, chúng ta được tham dự vào chính sứ mạng của Đức Giêsu: sứ mạng của Đấng xuất phát từ Thiên Chúa và trở về cùng Thiên Chúa trong quyền năng của Chúa Thánh Thần – Đấng phát xuất từ Chúa Cha và Chúa Con, cùng được phụng thờ và tôn vinh với các Ngài như một Thiên Chúa duy nhất.
Chúa Thánh Thần là tình yêu sống động của Đức Kitô, tình yêu tràn ngập chúng ta, thúc đẩy và nâng đỡ chúng ta trong sứ vụ (x. 2 Cr 5,14).
Cũng chính Thần Khí ấy, khi ban cho các Tông đồ khả năng nói nhiều ngôn ngữ khác nhau (x. Cv 2,4), đã dạy nhân loại ngôn ngữ của ơn cứu độ.
Giờ đây, khi các Tông đồ đã lãnh nhận hơi thở của Đấng Phục Sinh trong chính con người mình, lời loan báo phát xuất từ môi miệng họ mang tiếng nói của thánh Phêrô và của tất cả những người ở cùng ngài.
Chính trong ngày lễ Hiện Xuống, các Tông đồ bắt đầu công bố Đức Giêsu chịu đóng đinh và đã phục sinh; mọi “kỳ công của Thiên Chúa” (Cv 2,11) đều quy hướng về công trình cứu chuộc, khởi đi từ đức tin.
Thật vậy, công trình đầu tiên của Chúa Thánh Thần nơi chúng ta là đức tin, nhờ đó chúng ta tuyên xưng: “Đức Giêsu là Chúa” (1 Cr 12,3).
Đức tin ấy sống động và được diễn tả qua mọi việc lành, mọi hành động bác ái và nhân đức.
Vì thế, chính chúng ta – những người hôm nay từ khắp nơi trên thế giới quy tụ nơi đây, được mời đến bàn tiệc của Chúa, cùng lắng nghe lời Người và được sai đi làm chứng cho Người – chính là công trình của Thiên Chúa.
Anh chị em thân mến, thật sự chúng ta là những người tham dự vào Tin Mừng; toàn thể Hội Thánh là chủ thể của sứ vụ, chứ không chỉ là người gìn giữ.
Nhờ sức mạnh của Chúa Thánh Thần, lời loan báo của chúng ta được tràn đầy niềm vui và hy vọng, bởi chính chúng ta là điều mới mẻ của thế giới, là ánh sáng và muối cho trần gian (x. Mt 5,13-14).
Dĩ nhiên, không phải vì công trạng hay đặc quyền của chúng ta, nhưng vì lời của Chúa – lời thánh hóa tội nhân, chữa lành người phong cùi và biến kẻ chối Thầy thành một Tông đồ.
Một đàng – và chúng ta thấy điều đó rất rõ – có những thay đổi không làm cho thế giới được đổi mới, nhưng khiến nó già nua trong sai lầm và bạo lực.
Đàng khác, Chúa Thánh Thần soi sáng trí tuệ và khơi dậy trong tâm hồn những năng lực mới của sự sống. Nhờ đó, Người biến đổi lịch sử bằng cách mở lịch sử ra cho ơn cứu độ, nghĩa là cho hồng ân mà một mình Chúa muốn chia sẻ với mọi người.
Sứ mạng của Hội Thánh xác nhận sự sẻ chia ấy, bằng cách biến sự hỗn loạn của thế giới thành hiệp thông với Thiên Chúa và với nhau.
Sứ mạng ấy bắt đầu bằng việc khẳng định chân lý về Thiên Chúa và con người, bởi Thần Khí của Đấng Phục Sinh là “Thần Khí sự thật” (Ga 14,17).
Chính Chúa đã hứa ban Người cho chúng ta khi cầu xin cho Hội Thánh được hiệp nhất – một sự hiệp nhất đặt nền trên tình yêu Thiên Chúa, nguồn mạch của tình yêu chúng ta.
Chúa Thánh Thần – Đấng đã nói qua các ngôn sứ – luôn thúc đẩy sự hiệp nhất trong chân lý, vì Người khơi dậy nơi chúng ta sự cảm thông, hòa hợp và nhất quán trong đời sống.
Như thánh Augustinô dạy, hồng ân các thứ tiếng được hiểu trong cùng một đức tin chính là “dấu chỉ về sự hiện diện của Chúa Thánh Thần” (Bài giảng 269,1).
Đấng Bảo Trợ bảo vệ chúng ta khỏi tất cả những gì cản trở sự cảm thông ấy: khỏi thành kiến, giả hình và những trào lưu làm lu mờ ánh sáng Tin Mừng.
Nhờ đó, chân lý mà Thiên Chúa ban cho vẫn luôn là lời giải thoát dành cho mọi dân tộc, là sứ điệp biến đổi mọi nền văn hóa từ bên trong.
Thần Khí của Đấng Phục Sinh không được ban một lần là đủ, nhưng được tuôn đổ liên lỉ.
Cũng như Thánh Thể là sự hiện diện sống động của Đức Kitô luôn nuôi dưỡng chúng ta, thì Chúa Thánh Thần cũng ghi dấu ấn của Người nơi chúng ta trong Bí tích Rửa Tội – bí tích làm chúng ta trở thành Kitô hữu; trong Bí tích Thêm Sức – bí tích biến chúng ta thành chứng nhân; và trong Bí tích Truyền Chức Thánh – bí tích thiết lập các thừa tác viên và mục tử cho Dân Thiên Chúa.
Trong mỗi bí tích, Người là dator munerum – Đấng ban phát hồng ân, nguồn mạch của sự thánh thiện, Đấng làm phong phú các đặc sủng và ân ban trong cầu nguyện, trong các việc bác ái và trong việc học hỏi Lời Chúa.
Như thánh Phaolô dạy: “Thần Khí tỏ mình ra nơi mỗi người là vì ích chung” (1 Cr 12,7).
Bởi vì chúng ta là Hội Thánh – một thân thể duy nhất sống nhờ Thiên Chúa và phục vụ thế giới.
Nhờ Chúa Thánh Thần, chúng ta có thể mang đến cho mọi người nền hòa bình đích thực, chân lý cứu độ, tức chính Đức Kitô là Chúa.
Anh chị em thân mến,
Hôm nay, với tâm hồn bừng cháy, chúng ta hãy cầu xin Thần Khí của Đấng Phục Sinh cứu nhân loại khỏi thảm họa chiến tranh – điều không bị đánh bại bởi một siêu cường, nhưng bởi quyền năng tuyệt đối của tình yêu.
Chúng ta hãy cầu xin Người giải thoát nhân loại khỏi cảnh khốn cùng – điều không được cứu chữa bằng thứ của cải vô tận, nhưng bằng một hồng ân không bao giờ cạn.
Xin Người chữa lành nhân loại khỏi tai họa tội lỗi, để ơn cứu độ được loan báo cho muôn dân nhân danh Đức Giêsu.
Đó chính là ân sủng đã làm cho các Tông đồ nên can đảm; xin ân sủng ấy cũng được ban cho chúng ta hôm nay và mãi mãi, nhờ lời chuyển cầu của Đức Maria, Mẹ Hội Thánh.