Chúa Giêsu đã vác loại thập giá nào lên đồi Canvê?

Các sách Tin Mừng không mô tả chi tiết hình dạng thập giá mà Chúa Giêsu đã vác. Điều này không phải là thiếu sót, nhưng vì người Do Thái và Hy Lạp thời đó đã quá quen thuộc với hình phạt đóng đinh của Đế quốc Rôma, nên không cần giải thích thêm.

Chứng từ Tin Mừng
Các Tin Mừng Nhất Lãm kể rằng Chúa Giêsu không thể vác thập giá suốt chặng đường, nên ông Simon thành Kyrênê đã bị buộc giúp Ngài. Trong khi đó, Tin Mừng theo Thánh Gioan nhấn mạnh rằng chính Chúa Giêsu “tự mình vác thập giá” tiến ra nơi gọi là Núi Sọ (Gôngôtha). Tuy nhiên, các bản văn không nói rõ Ngài vác toàn bộ cây thập giá hay chỉ một phần.

Lập trường lịch sử: vác thanh ngang (patibulum)
Phần lớn các nghiên cứu lịch sử và khảo cổ cho rằng người bị kết án đóng đinh chỉ phải vác thanh ngang, còn cột dọc đã được dựng sẵn tại nơi hành hình. Quan điểm này được trình bày trong các công trình của Hershel Shanks, Martin Hengel, Raymond E. Brown và John Granger Cook.

Các dữ kiện lịch sử cho thấy gỗ là tài nguyên khan hiếm tại Giêrusalem vào thế kỷ I, và người Rôma thường tái sử dụng cột dọc cho nhiều cuộc hành quyết. Thực hành này cũng phù hợp với việc đóng đinh hàng loạt được ghi nhận bởi Flavius Josephus. Theo đó, tử tội chỉ mang thanh ngang đến nơi hành hình, nơi họ bị đóng đinh trước khi được dựng lên trên cột dọc.

Lập trường dựa trên dấu vết vật lý: vác toàn bộ thập giá
Ngược lại, một số nghiên cứu dựa trên Khăn Liệm Thánh Torino đưa ra cách giải thích khác về thập giá Chúa Giêsu đã vác. Đáng chú ý là các phân tích của STURP (1978), nhóm khoa học quốc tế đầu tiên nghiên cứu trực tiếp Khăn Liệm bằng các phương pháp hiện đại, cho thấy trên vùng lưng có nhiều dấu vết trầy xước và vết máu phù hợp với việc mang một vật nặng trên vai.

Dựa trên dữ liệu này, các nhà nghiên cứu như Pierre Barbet và Frederick Zugibe, khi đối chiếu với giải phẫu học và mô phỏng cơ thể học, cho rằng các dấu vết này không chỉ tương ứng với một thanh ngang, nhưng có thể phản ánh áp lực của cả thanh ngang (patibulum) và cột dọc (stipes).

Ngoài ra, các phân tích hình ảnh và mô phỏng vi tính hiện đại, như được trình bày trong các nghiên cứu phổ biến hóa của Harrington Lackey, cũng cho thấy mô hình vết thương trên lưng phù hợp với việc mang một cấu trúc thập giá hoàn chỉnh.

Tuy nhiên, các kết luận này vẫn còn được thảo luận trong giới học thuật. Nhiều nhà nghiên cứu cho rằng các dấu vết trên Khăn Liệm có thể được giải thích theo nhiều cách khác nhau, và chưa đủ để khẳng định chắc chắn rằng Chúa Giêsu đã vác toàn bộ thập giá.

Một cái nhìn quân bình
Khi đặt hai lập trường cạnh nhau, có thể thấy giả thuyết vác thanh ngang được nâng đỡ mạnh mẽ bởi bối cảnh lịch sử và thực hành pháp lý của Đế quốc Rôma, trong khi giả thuyết vác toàn bộ thập giá dựa chủ yếu trên việc giải thích các dấu vết vật lý và vẫn còn đang được tranh luận.

Mầu nhiệm vượt trên chi tiết lịch sử
Điều quan trọng không nằm ở việc Chúa Giêsu vác thanh ngang hay toàn bộ thập giá, nhưng ở ý nghĩa cứu độ của hành vi ấy. Ngài đã tự nguyện mang lấy thập giá như gánh nặng tội lỗi nhân loại, để đem lại ơn tha thứ và mở đường dẫn đến sự sống đời đời.

Như lời ngôn sứ Isaia: “Người đã bị đâm vì tội lỗi chúng ta, bị nghiền nát vì gian ác chúng ta; nhờ những thương tích của Người, chúng ta được chữa lành.”

Tham khảo https://aleteia.org/2019/04/10/what-kind-of-cross-did-jesus-carry-to-calvary/