Đức Thánh Cha Lêô XIV gửi sứ điệp đến Tuần lễ Phụng vụ Quốc gia Italia lần thứ 76

Một đức tin được sinh ra và nuôi dưỡng từ phụng vụ mới có thể bước ra “những nẻo đường của nhân loại” để mang đến những hoa trái của điều thiện, hòa giải và bình an. Đây là trọng tâm sứ điệp Đức Thánh Cha Lêô XIV gửi đến các tham dự viên Tuần lễ Phụng vụ Quốc gia lần thứ 76 của Italia, diễn ra tại Catania từ ngày 24 đến 27-8.

Sứ điệp được ký bởi Đức Hồng y Pietro Parolin, Quốc vụ khanh Tòa Thánh, và được chuyển đến các tham dự viên qua Đức Tổng Giám mục Claudio Maniago của Catanzaro. Đức Thánh Cha đánh giá chủ đề của hội nghị: “Một Giáo hội sinh thành: Phụng vụ và Khai tâm Kitô giáo” là một vấn đề có “tầm quan trọng đặc biệt” đối với đời sống Giáo hội hôm nay.

Giáo hội được sinh ra từ phụng vụ và giáo lý

Theo Đức Thánh Cha, việc khai tâm Kitô giáo không thể được hiểu đơn thuần như một quá trình “chuẩn bị lãnh nhận các bí tích”. Đúng hơn, đó phải là một “cung lòng”, nơi cộng đoàn sinh ra con người trong đức tin và đưa họ bước vào đời sống Phục Sinh của Đức Kitô.

Đây cũng chính là sự kết hợp đã hiện diện ngay từ những ngày đầu của Giáo hội. Các Kitô hữu tiên khởi vừa đón nhận “lời giáo huấn của các Tông đồ”, vừa cùng nhau bẻ bánh và sống trong sự hiệp thông.

Vì thế, Đức Thánh Cha mời gọi Giáo hội trở về với nguồn mạch ấy, củng cố và, khi cần thiết, khôi phục vị trí trung tâm của phụng vụ trong việc đào tạo Kitô hữu. Chính trong phụng vụ, mầu nhiệm Đức Kitô chạm đến con người, biến đổi họ và làm cho họ “sinh ra như những thụ tạo mới.”

Phụng vụ không phải là một lớp vỏ bên ngoài

Đức Thánh Cha Lêô XIV cũng liên kết chủ đề này với những giáo huấn mà ngài đang trình bày trong các buổi tiếp kiến chung về những văn kiện lớn của Công đồng Vatican II, đặc biệt là Hiến chế Sacrosanctum Concilium về Phụng vụ Thánh.

Theo Công đồng, phụng vụ Kitô giáo không phải chỉ là một “lớp áo bên ngoài” của mầu nhiệm bí tích. Phụng vụ chính là phương thế Giáo hội qua đó ân ban của Thiên Chúa đến với con người.

Vì vậy, Đức Thánh Cha nhấn mạnh sự cần thiết phải phục hồi việc hiểu biết về các cử chỉ và biểu tượng phụng vụ. Người tín hữu, nhất là những người mới bắt đầu hành trình đức tin, cần được hướng dẫn để hiểu ý nghĩa của những gì họ nhìn thấy, nghe thấy và thực hiện trong phụng vụ.

Những cách cử hành thích hợp phải giúp con người mở rộng tâm hồn trước hoạt động thực sự và hiện tại của Thiên Chúa nơi chính mình.

Phụng vụ đích thực phải sinh hoa trái bác ái

Một phụng vụ được cử hành cách chân chính luôn là một trường học của sự hiệp thông.

Đức Thánh Cha mời gọi những người phụ trách mục vụ giúp cộng đoàn khám phá vẻ đẹp của “sự trang nghiêm giản dị của các cử chỉ phụng vụ”, đồng thời hiểu được sự phong phú của các nghi thức. Khi người tín hữu thực sự hiểu và tham dự vào những gì Giáo hội cử hành, phụng vụ không còn là một chuỗi nghi thức bên ngoài, nhưng trở thành cuộc gặp gỡ sống động với Thiên Chúa.

Theo hướng này, Đức Thánh Cha nhắc lại điều Đức Giáo hoàng Phanxicô từng nhấn mạnh trong tông thư Desiderio desideravi: thước đo tính chân thực của một cử hành phụng vụ là khả năng loan báo Tin Mừng và cuối cùng sinh ra một “chứng tá bác ái”.

Nói cách khác, Thánh lễ không thể kết thúc ở nhà thờ. Nếu phụng vụ thực sự biến đổi con người, sự biến đổi ấy phải được nhìn thấy trong cách họ sống, yêu thương, tha thứ và đối xử với người khác.

Phụng vụ cũng là trường học của Lời Chúa

Đức Thánh Cha còn gọi phụng vụ là “nơi đặc biệt để lắng nghe Lời Chúa”. Giáo hội công bố các bản văn Kinh Thánh và giải thích Lời Chúa để người tín hữu có thể ngày càng đi sâu vào kho tàng mạc khải.

Công đồng Vatican II đã góp phần rất lớn vào việc làm phong phú số lượng và sự đa dạng của các bản văn Kinh Thánh được sử dụng trong phụng vụ. Đức Thánh Cha mời gọi Giáo hội biết trân trọng kho tàng này, đặc biệt khi đồng hành với những người đang trong hành trình khai tâm Kitô giáo.

Họ cần được trao những phương tiện thích hợp để hiểu Kinh Thánh, nhờ đó có thể thường xuyên kín múc sự phong phú của Lời Chúa trong đời sống đức tin.

Một phụng vụ biết “sinh thành”

Ở cuối sứ điệp, Đức Thánh Cha Lêô XIV tóm lại những thái độ cần thiết để phụng vụ thực sự trở thành một “không gian sinh thành” cho việc khai tâm Kitô giáo.

Những người làm công tác mục vụ cần:

• quan tâm đến việc đón tiếp;
• giúp người tín hữu hiểu ý nghĩa của các mầu nhiệm thánh;
• chú ý đến chất lượng và ý nghĩa của việc cử hành;
• và nhất là kiểm chứng xem phụng vụ có thực sự sinh hoa trái cụ thể trong đời sống hay không.

Hoa trái ấy phải được thể hiện qua bác ái, hiệp thông và hòa giải.

Phụng vụ phải làm cho con người trở nên mới

Sứ điệp của Đức Thánh Cha đưa ra một nguyên tắc rất rõ: phụng vụ không chỉ nhằm làm cho con người biết nhiều hơn về Thiên Chúa, nhưng để họ được Thiên Chúa biến đổi.

Một người có thể hiểu nhiều nghi thức, thuộc nhiều lời kinh và tham dự nhiều cử hành; nhưng nếu sau Thánh lễ vẫn không biết yêu thương, tha thứ, hòa giải và phục vụ, thì hoa trái của phụng vụ vẫn chưa thực sự xuất hiện.

Phụng vụ đích thực đưa con người từ bàn thờ đến cuộc sống, từ mầu nhiệm được cử hành đến tình yêu được thực hiện. Đức tin được nuôi dưỡng nơi phụng vụ phải trở thành bác ái giữa lòng thế giới; sự hiệp thông nơi bàn tiệc Thánh Thể phải trở thành sự hiệp nhất giữa con người; và bình an được đón nhận từ Đức Kitô phải trở thành bình an được trao ban cho tha nhân.

Đó chính là lúc phụng vụ thực sự trở thành nguồn mạch của một đời sống Kitô hữu mới, và Giáo hội trở thành một Giáo hội biết sinh thành những con người mới cho Đức Kitô và cho thế giới.