Hố chôn tập thể Chemmani: Người Công giáo Sri Lanka lên tiếng đòi công lý và sự thật

Biểu tình tại Jaffna và Colombo yêu cầu điều tra quốc tế

Sri Lanka – Các linh mục, tu sĩ và giáo dân Công giáo tại Sri Lanka đã tổ chức hai cuộc tuần hành ôn hòa tại Jaffna và Colombo nhằm kêu gọi một cuộc điều tra quốc tế về hố chôn tập thể Chemmani, được xem là hố chôn tập thể lớn nhất từng được phát hiện tại miền Bắc nước này, nơi chôn cất các nạn nhân của cuộc nội chiến giữa quân đội Sri Lanka và lực lượng Hổ Giải phóng Tamil (LTTE).

Theo số liệu cập nhật đến ngày 21/7/2026, các cuộc khai quật đã phát hiện 454 bộ hài cốt, trong đó có trẻ em và trẻ sơ sinh, làm dấy lên những lời kêu gọi mạnh mẽ về việc làm sáng tỏ sự thật và truy cứu trách nhiệm đối với các tội ác trong thời chiến.

Giáo phận Jaffna dẫn đầu lời kêu gọi công lý

Cuộc tuần hành tại Jaffna diễn ra ngày 30/7, do Ủy ban Công lý và Hòa bình của Giáo phận Jaffna tổ chức. Khoảng một trăm linh mục, tu sĩ nam nữ cùng đông đảo giáo dân tham dự.

Đoàn người khởi hành từ tượng đài Thánh Giuđa Tông đồ tại Ariyalai, do cha Anthonipillai Augustine, Chủ tịch Ủy ban Công lý và Hòa bình, dẫn đầu, rồi tiến đến khu vực giao lộ Chemmani, gần nơi phát hiện hố chôn tập thể.

Người tham gia mang theo nhiều biểu ngữ bằng tiếng Tamil và tiếng Anh với các thông điệp như:

• “Trách nhiệm giải trình mang lại hòa giải.”
• “Công lý cho Chemmani là công lý cho nhân loại.”
• “Sự thật không thể bị chôn vùi.”
• “Người đã khuất xứng đáng được tôn trọng, người đang sống xứng đáng được biết sự thật.”
• “Hãy khai mở sự thật.”
• “Liên Hiệp Quốc hãy bảo vệ sự thật và những người làm chứng.”

Thư khẩn gửi Cao ủy Nhân quyền Liên Hiệp Quốc

Kết thúc cuộc tuần hành, đại diện Giáo phận Jaffna đã công bố bức thư khẩn gửi ông Volker Türk, Cao ủy Nhân quyền Liên Hiệp Quốc.

Trong thư, Giáo phận cho biết tính đến ngày 21/7, các nhà khảo cổ đã khai quật được 454 bộ hài cốt, bao gồm cả trẻ nhỏ và trẻ sơ sinh.

Giáo phận kêu gọi thành lập một cuộc điều tra quốc tế độc lập nhằm xác định sự thật, nhận diện các nạn nhân và buộc những người chịu trách nhiệm phải trả lời trước công lý.

Cha Anthonipillai Augustine cũng đề nghị việc khai quật, bảo quản và nhận dạng các hài cốt phải được thực hiện theo Nghị định thư Minnesota cùng các tiêu chuẩn quốc tế liên quan đến điều tra các trường hợp tử vong bất hợp pháp.

Bên cạnh đó, ngài nhấn mạnh sự cần thiết của:

• phân tích ADN độc lập;
• sự tham gia đầy đủ của các gia đình nạn nhân;
• bảo vệ các nhân chứng và những người hoạt động nhân quyền;
• tiếp tục sự giám sát của các cơ chế nhân quyền Liên Hiệp Quốc đối với tiến trình khai quật.

Colombo cũng đồng loạt lên tiếng

Cùng thời điểm, tại thủ đô Colombo, một cuộc biểu tình khác do tổ chức People’s Power for Justice cùng các linh mục và nhiều tổ chức xã hội dân sự tổ chức cũng đưa ra những yêu cầu tương tự.

Những người tham gia kêu gọi chính phủ Sri Lanka hợp tác với các tổ chức quốc tế để điều tra toàn diện các hố chôn tập thể tại Chemmani và Matale.

Cha Anthonipillai Augustine cho rằng công lý đang có nguy cơ tiếp tục bị trì hoãn vì những lợi ích và trách nhiệm chưa được làm sáng tỏ của một số cá nhân liên quan.

Ngài nhấn mạnh rằng bất kỳ chính phủ nào cũng không được phép che giấu các tội ác đã xảy ra.

Chemmani – hố chôn tập thể lớn nhất Sri Lanka

Phát biểu trước truyền thông, cha Jeevantha Peiris, linh mục và là nhà hoạt động nhân quyền nổi tiếng, cho biết hố chôn tập thể tại Matale từng phát hiện khoảng 154 bộ hài cốt, nhưng đến nay vẫn chưa có công lý cho các nạn nhân.

Trong khi đó, tại Chemmani, số hài cốt được khai quật đã lên tới khoảng 480 bộ, khiến nơi đây trở thành hố chôn tập thể lớn nhất từng được phát hiện tại Sri Lanka.

Theo cha Peiris, không thể khép lại vụ việc khi sự thật vẫn chưa được làm sáng tỏ.

Ngài kêu gọi tiến hành ngay một cuộc điều tra đầy đủ với sự quan tâm và hỗ trợ của cộng đồng quốc tế, đồng thời khẳng định:

“Công lý phải được thực thi cho các gia đình của họ. Người dân miền Nam cũng như miền Bắc sẽ không từ bỏ; chúng tôi chỉ mong tiếng nói của mình được lắng nghe.”

Một vết thương chưa khép lại sau nội chiến

Hố chôn tập thể gần nghĩa trang Chemmani Sitthupattu, thuộc thành phố Jaffna, lần đầu được phát hiện vào năm 1998, sau lời khai của một sĩ quan quân đội trong phiên tòa xét xử vụ cưỡng hiếp và sát hại nhiều nữ sinh.

Các cuộc khai quật bắt đầu từ năm 1999 và trong giai đoạn đầu đã phát hiện 15 thi thể.

Qua nhiều đợt khai quật tiếp theo, số lượng hài cốt được tìm thấy không ngừng tăng lên. Theo các thông tin được công bố tại cuộc biểu tình, đến nay đã phát hiện khoảng 480 bộ hài cốt, trong đó có trẻ em và học sinh.

Đặc biệt, 429 bộ hài cốt được phát hiện trong tư thế ngồi, một chi tiết khiến nhiều tổ chức nhân quyền tiếp tục kêu gọi tiến hành điều tra toàn diện nhằm xác định nguyên nhân tử vong, danh tính các nạn nhân và trách nhiệm của những người liên quan.

Đối với nhiều người Công giáo tại Sri Lanka, việc tìm kiếm sự thật về Chemmani không chỉ nhằm làm sáng tỏ một chương đau thương của lịch sử, nhưng còn là điều kiện thiết yếu để tiến tới công lý, hòa giải và hàn gắn những vết thương do cuộc nội chiến kéo dài nhiều thập niên để lại.

https://www.asianews.it/en/south-asia/sri-lanka/chemmani-mass-grave-from-jaffna-to-colombo-catholics-demand-justice