Khu vườn thời Trung cổ của Vatican nay hoàn toàn canh tác hữu cơ

Một khu vườn nhỏ nằm trong Vườn Vatican, ngay cạnh đan viện Mater Ecclesiae, nơi Đức nguyên Giáo hoàng Bênêđictô XVI đã sống những năm cuối đời, nay đã chính thức chuyển sang phương thức canh tác hoàn toàn hữu cơ. Khu vườn rộng khoảng 400 m², được chia thành bốn khu trồng trọt và có một lịch sử đặc biệt: nơi đây đã cung cấp rau quả cho bàn ăn của các vị giáo hoàng từ thế kỷ XIII.

Khu vườn bắt nguồn từ thời Đức Giáo hoàng Nicôla III, người đã chuyển nơi cư trú của các giáo hoàng từ Lateranô về Vatican trong khoảng thời gian 1277–1280. Ngay sau đó, ngài cho thiết lập một vườn cây ăn trái và viridarium trong khuôn viên mới. Sau khoảng tám thế kỷ, chính mảnh đất ấy vẫn tiếp tục được canh tác và cung cấp thực phẩm.

Canh tác theo nhịp điệu của thiên nhiên

Việc chuyển sang canh tác hữu cơ có nghĩa là khu vườn được chăm sóc theo nhịp điệu tự nhiên của đất đai và các mùa trong năm. Phân bón dạng viên được chứng nhận, lựa chọn tùy theo mùa và nhu cầu của từng loại cây, thay thế nguồn phân chuồng trước đây được đưa từ các biệt thự Giáo hoàng ở Castel Gandolfo.

Việc luân canh cây trồng giúp duy trì độ màu mỡ của đất, trong khi các phương pháp nông học được sử dụng để kiểm soát sâu bệnh ở mức không gây thiệt hại đáng kể. Mọi biện pháp cần được phê chuẩn đều được ghi lại trong sổ nhật ký canh tác. Hệ thống tưới tiêu vẫn hoàn toàn bằng thủ công.

Công việc hằng ngày chủ yếu do ông Gilberto Bianchi, người đã làm việc tại Vườn Vatican hơn 20 năm, đảm trách. Ông được một số cộng sự trẻ hỗ trợ và từng bước truyền lại kinh nghiệm tích lũy qua nhiều thập niên. Cách truyền đạt kiến thức ấy gợi lại truyền thống lâu đời của các đan viện, nơi những kỹ năng thực hành được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.

Các nữ tu chiêm niệm của cộng đoàn Mater Ecclesiae cho biết những loại cây nào cần được trồng, dựa trên mùa vụ và khả năng cung cấp của khu đất.

Từ tỏi, húng quế đến kiwi

Lịch canh tác được điều chỉnh sát với từng mùa. Hiện khu vườn trồng nhiều loại rau quả như tỏi tươi, húng quế, ớt, cà chua, cà tím, bí ngòi, các loại cây có múi và bí đỏ. Trong số đó có một giống ớt Peru đặc biệt cay.

Năm nay, theo yêu cầu của các nữ tu, khu vườn còn bắt đầu trồng những cây kiwi đầu tiên.

Một phần sản phẩm thu hoạch từ khu vườn từ lâu vẫn được trao tặng cho các tổ chức bác ái, trong đó có Casa Dono di Maria, qua đó biến sản phẩm của khu vườn thành một hình thức chia sẻ với những người nghèo và gặp khó khăn.

Một khu vườn nhỏ, một bài học về “Laudato Si’”

Việc chuyển đổi sang canh tác hữu cơ được thực hiện trong tinh thần của thông điệp Laudato Si’ về việc chăm sóc ngôi nhà chung. Điều này cũng phù hợp với những gì Đức Thánh Cha Lêô XIV từng nhấn mạnh khi nói với các chuyên gia nông học và lâm nghiệp Italia.

Đức Thánh Cha nói:

“Trái đất không phải là một vật sở hữu, nhưng là một món quà.”

Và ngài nhấn mạnh rằng những ai canh tác đất đai bằng sự tôn trọng và khôn ngoan “được tham dự vào công trình sáng tạo của Thiên Chúa.”

Vì thế, việc chăm sóc khu vườn Vatican không đơn thuần là một thay đổi trong kỹ thuật nông nghiệp. Nó trở thành một cách cụ thể để diễn tả quan niệm Kitô giáo về trách nhiệm của con người đối với công trình tạo dựng: nhận lãnh đất đai như một món quà, sử dụng cách khôn ngoan, chăm sóc nó và trao lại cho thế hệ sau.

Khu vườn từng gắn bó với Đức Bênêđictô XVI

Đan viện Mater Ecclesiae bên cạnh khu vườn cũng có một lịch sử gần đây đặc biệt. Đan viện được xây dựng từ năm 1992 đến 1994 theo sáng kiến của Đức Giáo hoàng Gioan Phaolô II, nhằm trở thành nơi một cộng đoàn nữ tu chiêm niệm luân phiên sống đời cầu nguyện cho Đức Giáo hoàng.

Sau khi từ nhiệm năm 2013, Đức nguyên Giáo hoàng Bênêđictô XVI đã chọn nơi đây làm nơi cư trú cho đến khi qua đời năm 2022. Ngài được biết đến với thói quen thường xuyên đi bộ trong khu vườn trong những giờ cầu nguyện và học hỏi.

Từ năm 2023, đan viện trở lại chức năng ban đầu, đón các nữ tu chiêm niệm.

Một khu vườn nhỏ nhưng mang ý nghĩa lớn

Chỉ khoảng 400 m², được chăm sóc bởi một người làm vườn giàu kinh nghiệm cùng một số cộng sự, khu vườn Vatican không phải là một dự án nông nghiệp quy mô lớn. Nhưng nơi đây là một hình ảnh đẹp về sự nối kết giữa đức tin, lao động, thiên nhiên và tình bác ái.

Sau tám thế kỷ, mảnh đất ấy vẫn tiếp tục sinh hoa trái. Và nay, khi được chăm sóc hoàn toàn theo phương pháp hữu cơ, khu vườn nhỏ ấy một lần nữa nhắc lại một chân lý quen thuộc trong truyền thống Kitô giáo: con người được trao trách nhiệm vun trồng và gìn giữ trái đất, không phải để chiếm hữu cách ích kỷ, nhưng để chăm sóc, sinh hoa trái và chia sẻ những gì mình nhận được.

https://aleteia.org/2026/08/24/the-vaticans-medieval-garden-is-now-fully-organic/