HUYNH ĐOÀN GIÁO DÂN ĐA MINH Cầu nguyện – hiệp thông – học hành – sứ vụ
Trong khi người Công giáo Latinh cử hành Lễ Các Thánh vào ngày 1 tháng 11 hằng năm, các Giáo hội Công giáo Đông phương và Chính Thống giáo Đông phương lại kính nhớ toàn thể các thánh vào Chúa nhật ngay sau Lễ Chúa Thánh Thần Hiện Xuống. Đằng sau sự khác biệt này là một ý nghĩa thần học sâu sắc về hoạt động của Chúa Thánh Thần trong đời sống Hội Thánh.
Philip Kosloski
Người Công giáo nghi lễ Latinh đã quá quen thuộc với việc cử hành Lễ Các Thánh vào ngày 1 tháng 11 hằng năm.
Vì thế, nhiều người có thể ngạc nhiên khi biết rằng các Giáo hội Công giáo Đông phương và Chính Thống giáo Đông phương lại kính nhớ toàn thể các thánh vào Chúa nhật sau Lễ Chúa Thánh Thần Hiện Xuống.
Thoạt nhìn, việc đặt lễ kính này vào một Chúa nhật đầu mùa hè thay vì một ngày cố định vào cuối năm phụng vụ có vẻ như là một sự lựa chọn ngẫu nhiên.
Nhưng thực tế không phải vậy.
Đằng sau truyền thống ấy là một ý nghĩa thiêng liêng rất sâu xa.
Hoa trái của đời sống trong Chúa Thánh Thần
Trong Giáo hội Latinh, Lễ Các Thánh được cử hành vào ngày 1 tháng 11 có nguồn gốc từ thế kỷ VIII.
Ngày 1 tháng 11 năm 735, Đức Giáo hoàng Grêgôriô III đã thánh hiến một nhà nguyện trong Đền thờ Thánh Phêrô để kính nhiều vị thánh khác nhau. Sự kiện này khiến ngày 1 tháng 11 trở thành một ngày lễ đặc biệt tại Rôma.
Ít lâu sau đó, Đức Giáo hoàng Grêgôriô IV đã mở rộng việc cử hành này cho toàn thể Hội Thánh hoàn vũ và thiết lập ngày 1 tháng 11 là lễ trọng kính Các Thánh.
Trong khi đó, các Giáo hội Đông phương lại chọn Chúa nhật sau Lễ Chúa Thánh Thần Hiện Xuống để kính nhớ các thánh nhằm nhấn mạnh mối liên hệ giữa sự thánh thiện và hồng ân Chúa Thánh Thần.
Giáo phận Newton của Công giáo Đông phương giải thích:
“Trong ngày Lễ Chúa Thánh Thần Hiện Xuống, chúng ta tuyên xưng rằng Chúa Thánh Thần đã ngự xuống trên Hội Thánh. Đến Chúa nhật kế tiếp, chúng ta chứng minh chân lý ấy bằng cách chỉ cho mọi người thấy các thánh.”
Nói cách khác, các thánh chính là bằng chứng sống động cho thấy Chúa Thánh Thần thực sự đang hoạt động trong Hội Thánh.
Các thánh là những người đã lắng nghe Chúa Thánh Thần
Giáo phận Newton còn trích dẫn một giáo huấn nổi tiếng của Thánh Gioan Maria Vianney để làm sáng tỏ hơn mối liên hệ này:
“Nếu hỏi những người bị hư mất rằng: ‘Tại sao các ông ở hỏa ngục?’, họ sẽ trả lời: ‘Vì chúng tôi đã chống lại Chúa Thánh Thần.’
Và nếu hỏi các thánh rằng: ‘Tại sao các ngài được ở Thiên Đàng?’, các ngài sẽ trả lời: ‘Vì chúng tôi đã lắng nghe Chúa Thánh Thần.’
Khi những tư tưởng tốt lành xuất hiện trong tâm trí chúng ta, đó là lúc Chúa Thánh Thần đang viếng thăm chúng ta.
Chúa Thánh Thần là sức mạnh. Chính Người đã nâng đỡ Thánh Simêon trên cột trụ của ngài. Chính Người đã nâng đỡ các vị tử đạo. Nếu không có Chúa Thánh Thần, các vị tử đạo đã ngã xuống như những chiếc lá rụng khỏi cành cây.”
Qua giáo huấn này, các Giáo hội Đông phương muốn nhắc nhở các tín hữu rằng sự thánh thiện không phải là thành quả của sức riêng con người.
Các thánh trở nên thánh là vì các ngài biết lắng nghe, đón nhận và cộng tác với hoạt động của Chúa Thánh Thần.
Một bài học quý giá cho toàn thể Hội Thánh
Vì thế, việc cử hành lễ kính Các Thánh vào Chúa nhật sau Lễ Chúa Thánh Thần Hiện Xuống hoàn toàn không phải là một sự sắp đặt ngẫu nhiên.
Đó là một lựa chọn rất có chủ ý nhằm khẳng định rằng mọi hoa trái của đời sống Kitô hữu đều phát xuất từ hoạt động của Chúa Thánh Thần.
Các thánh chính là hoa trái tuyệt đẹp của Chúa Thánh Thần trong lịch sử Hội Thánh.
Truyền thống Đông phương cũng gửi đến mọi Kitô hữu một lời nhắc nhở quan trọng:
Nếu muốn trở nên thánh, chúng ta phải biết lắng nghe Chúa Thánh Thần.
Càng để cho Chúa Thánh Thần hướng dẫn, chúng ta càng được biến đổi nên giống Đức Kitô.
Và cũng như các thánh trong suốt dòng lịch sử Hội Thánh, chúng ta được mời gọi trở thành những chứng nhân sống động cho sự hiện diện và hoạt động của Chúa Thánh Thần giữa thế giới hôm nay.
https://aleteia.org/2026/05/31/the-connection-between-all-saints-sunday-and-pentecost/
