HUYNH ĐOÀN GIÁO DÂN ĐA MINH Cầu nguyện – hiệp thông – học hành – sứ vụ
Phần lớn người trẻ thuộc thế hệ Z mong muốn giảm thời gian sử dụng mạng xã hội để chăm sóc sức khỏe tinh thần, nhưng chính họ lại là nhóm khó rời xa điện thoại nhất. Đó là kết quả ban đầu của cuộc khảo sát do Đài quan sát AIM (Anticipate, Interpret, Model) thực hiện, phối hợp giữa Factanza Media và Ipsos Doxa.
Khảo sát được tiến hành vào tháng 3/2026 trên 3.551 người từ 18 đến 45 tuổi nhằm tìm hiểu mối tương quan giữa con người với môi trường kỹ thuật số.
Muốn rời mạng xã hội nhưng không thể
Marco, 40 tuổi, quyết định xóa mạng xã hội sau khi nhận ra mình thường cầm điện thoại thay vì lắng nghe con gái khi cả gia đình quây quần.
Anh chia sẻ rằng mạng xã hội giống như “một thứ tiếng ồn không bao giờ tắt”.
Những ngày đầu rất khó khăn, nhưng giờ đây anh cảm thấy mình thật sự hiện diện bên các con.
Ngược lại, Giulia, 23 tuổi, nhiều lần muốn xóa các ứng dụng mạng xã hội nhưng đều thất bại.
Nữ sinh viên kiêm nhân viên phục vụ quán bar thừa nhận:
“Nếu một ngày không vào mạng xã hội, em có cảm giác như mình biến mất.”
Hai câu chuyện phản ánh nghịch lý mà nhiều người trẻ đang trải qua.
Theo khảo sát, 94% người trẻ mong muốn ít nhất giảm vài giờ sử dụng Internet mỗi ngày, nhưng chỉ 48% người dưới 30 tuổi từng thành công trong việc tạm rời điện thoại trong những tháng gần đây.
Thế hệ Z ý thức rõ hơn nhưng lệ thuộc nhiều hơn
Nghiên cứu cho thấy nhu cầu “cai mạng xã hội” mạnh nhất xuất hiện ở thế hệ Z.
Hơn một nửa số người dưới 30 tuổi cho biết họ thường xuyên muốn giảm thời gian trực tuyến, tỷ lệ cao hơn đáng kể so với nhóm Millennials (31–45 tuổi).
Xu hướng này đặc biệt rõ nơi nữ giới.
Có tới 58% phụ nữ thuộc thế hệ Z nói rằng họ thường xuyên cảm thấy cần phải rời xa mạng xã hội.
Tuy nhiên, ý thức về tác hại của môi trường số không đồng nghĩa với khả năng từ bỏ nó.
Có 52% người dưới 30 tuổi thừa nhận họ không thể giảm thời gian sử dụng mạng, trong khi tỷ lệ này ở nhóm Millennials là 39%.
Nguyên nhân chủ yếu là hiện tượng FOMO (Fear of Missing Out) – nỗi sợ bị bỏ lỡ thông tin hoặc bị tách khỏi các mối quan hệ xã hội.
Có 23% người thuộc thế hệ Z cho biết họ sợ bị gạt ra ngoài các hoạt động xã hội nếu không thường xuyên theo dõi mạng xã hội, trong khi tỷ lệ này ở Millennials chỉ là 14%.
Ilaria, 27 tuổi, chia sẻ:
“Điều buồn cười là tôi dành nhiều thời gian xem cuộc sống của người khác trên mạng hơn là sống cuộc đời của chính mình.”
Sau khi giảm thời gian sử dụng mạng xã hội, cô bắt đầu chơi nhạc trở lại cùng ban nhạc và gặp gỡ bạn bè trực tiếp nhiều hơn.
Giảm mạng xã hội giúp tăng khả năng tập trung
Những người thành công trong việc hạn chế sử dụng điện thoại đều ghi nhận những thay đổi tích cực.
Theo khảo sát, ba phần tư người dưới 30 tuổi cho biết khả năng tập trung được cải thiện rõ rệt trong học tập, công việc cũng như khi nghỉ ngơi.
Davide, 31 tuổi, hiện làm quản lý mạng xã hội, kể rằng công việc khiến anh dành cả ngày để đăng bài, trả lời bình luận và theo dõi các chỉ số tương tác.
Nhưng ngay cả khi hết giờ làm, anh vẫn tiếp tục lướt điện thoại để giải trí.
Cho đến một ngày, anh nhận ra mình không còn đủ khả năng tập trung xem trọn vẹn một bộ phim mà không cầm điện thoại lên chỉ sau vài phút.
Khi được hỏi hoạt động nào sẵn sàng từ bỏ để giảm thời gian trực tuyến, đa số người tham gia đều trả lời là “lướt mạng vô thức” (scrolling).
Có 91% người thuộc thế hệ Z và 87% Millennials sẵn sàng từ bỏ thói quen này.
Thời gian tiết kiệm được, họ muốn dành cho những sở thích từng bị bỏ quên như đọc sách, chơi thể thao, âm nhạc hay gặp gỡ bạn bè.
Người dùng cũng mong các thương hiệu “ít xuất hiện hơn”
Nghiên cứu còn cho thấy người dùng không muốn điện thoại của mình liên tục bị lấp đầy bởi quảng cáo và thông báo.
Có 83% số người được hỏi, bất kể thuộc thế hệ Z hay Millennials, cho biết họ sẽ sẵn sàng theo dõi các thương hiệu hơn nếu những đơn vị này đăng ít nội dung hơn.
Theo bà Cristina Liverani, Giám đốc Đối ngoại của Ipsos Doxa, kết quả nghiên cứu cho thấy người dùng không muốn từ bỏ công nghệ, nhưng mong công nghệ trở thành những trải nghiệm có chất lượng và ý nghĩa hơn.
Trong khi đó, bà Bianca Arrighini, Giám đốc điều hành và đồng sáng lập Factanza Media, nhận định rằng khảo sát này mời gọi mọi người suy nghĩ lại về những thói quen số vốn đã trở nên quá quen thuộc, nhưng không phải lúc nào cũng đáp ứng nhu cầu thật của con người về quản lý thời gian, chất lượng của sự chú ý và quyền được ngắt kết nối.
https://www.avvenire.it/attualita/il-paradosso-del-digital-detox-i-giovani-lo-chiedono-ma-non-riescono-a-disconnettersi_110849
Andrea Ceredani
Avvenire – 13/7/2026
