INFOVATICANA | 23/06/2026

Vatican đã bác bỏ đề nghị của Hội đồng Giám mục Đức xin cho phép giáo dân được giảng trong Thánh lễ trong một số trường hợp ngoại lệ. Quyết định được Bộ Phụng tự và Kỷ luật Bí tích công bố đánh dấu thêm một trở ngại đối với một số đề xuất cải tổ đã được các thành phần trong Giáo hội Đức thúc đẩy trong những năm gần đây.

Các giám mục Đức xin phép cho giáo dân giảng lễ

Theo thông cáo được công bố ngày 23 tháng 6, Bộ Phụng tự và Kỷ luật Bí tích cho biết đề nghị này đã được Hội đồng Giám mục Đức gửi lên vào ngày 30 tháng 3 năm 2026. Đề nghị xin một đặc miễn cho phép, trong những hoàn cảnh ngoại lệ, một giáo dân được ủy nhiệm hợp lệ có thể giảng thay cho bài giảng trong Thánh lễ.

Bài giảng không chỉ là một quy định kỷ luật

Trong thư đề ngày 17 tháng 6 gửi Đức cha Georg Bätzing, Chủ tịch Hội đồng Giám mục Đức, Bộ Phụng tự và Kỷ luật Bí tích thông báo rằng không thể chấp thuận đề nghị này.

Lý do chính mà Vatican đưa ra mang tính phụng vụ và thần học. Văn kiện khẳng định rằng việc dành riêng bài giảng cho linh mục hoặc phó tế “không chỉ là một quy định kỷ luật đơn thuần, nhưng xuất phát từ chính bản chất của phụng vụ”.

Vatican nhắc lại rằng bài giảng là một phần cấu thành của Phụng vụ Lời Chúa, gắn liền cách nội tại với việc công bố Tin Mừng và là việc thi hành munus docendi (sứ vụ giảng dạy) được trao cho các thừa tác viên lãnh nhận Bí tích Truyền Chức Thánh.

Vì thế, Vatican cho rằng quy định này không thể được thay đổi bằng một đặc miễn hay một ngoại lệ hành chính đơn thuần.

Một trở ngại mới đối với các đề xuất cải tổ tại Đức

Đề nghị này xuất hiện trong bối cảnh các cuộc tranh luận đang diễn ra trong Giáo hội Đức về vai trò của giáo dân và cơ cấu các thừa tác vụ trong Giáo hội.

Trong những năm gần đây, nhiều giám mục và tổ chức liên quan đến tiến trình “Con đường Công nghị” (Synodaler Weg) đã cổ võ các cải tổ nhằm mở rộng trách nhiệm của giáo dân trong những lĩnh vực vốn theo truyền thống được dành riêng cho hàng giáo sĩ.

Khả năng để giáo dân giảng trong Thánh lễ là một trong những vấn đề được đưa ra thảo luận, đặc biệt trong bối cảnh nhiều giáo phận tại Đức đang phải đối diện với tình trạng thiếu linh mục.

Tuy nhiên, phản hồi của Bộ Phụng tự và Kỷ luật Bí tích đã bác bỏ khả năng này, vì cho rằng vấn đề liên quan trực tiếp đến chính bản chất của việc cử hành phụng vụ.

Giáo dân vẫn có nhiều hình thức loan báo Lời Chúa khác

Thông cáo của Vatican cũng nhấn mạnh rằng luật hiện hành của Giáo hội đã dự liệu nhiều hình thức công bố và rao giảng Lời Chúa có thể được trao cho giáo dân ngoài bài giảng trong Thánh lễ và ngoài việc cử hành Thánh Thể.

Về điểm này, Vatican nhắc lại rằng các tín hữu giáo dân có thể đảm nhận vai trò quan trọng trong công cuộc truyền giáo, giáo lý và nhiều hình thức loan báo Lời Chúa khác, miễn là tôn trọng bản chất riêng của từng thừa tác vụ trong Giáo hội.

Văn kiện kết thúc bằng việc nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đào tạo thường xuyên cho các linh mục và phó tế, để bài giảng có thể phát huy trọn vẹn hiệu quả mục vụ và thiêng liêng của mình.

Thông cáo của Bộ Phụng tự và Kỷ luật Bí tích

Trong thư đề ngày 17 tháng 6 năm 2026 gửi tới Chủ tịch Hội đồng Giám mục Đức, Bộ Phụng tự và Kỷ luật Bí tích đã thông báo rằng không thể chấp thuận đặc miễn được yêu cầu vào ngày 30 tháng 3 năm 2026 nhằm cho phép, trong những hoàn cảnh ngoại lệ, một giáo dân được ủy nhiệm hợp lệ có thể giảng thay cho bài giảng trong khi cử hành Thánh Thể.

Trong khi bày tỏ sự trân trọng đối với những quan tâm mục vụ đã thúc đẩy đề nghị này, Bộ tái khẳng định rằng không thể miễn chuẩn khỏi quy định hiện hành bằng một đặc miễn, bởi vì việc dành riêng bài giảng cho linh mục hoặc phó tế không phải chỉ là một quy định kỷ luật đơn thuần, nhưng xuất phát từ chính bản chất của phụng vụ.

Bài giảng là một phần cấu thành của Phụng vụ Lời Chúa, gắn liền cách nội tại với việc công bố Tin Mừng và là việc thi hành munus docendi (sứ vụ giảng dạy) được trao cho các thừa tác viên lãnh nhận Bí tích Truyền Chức Thánh.

Việc công bố Lời Chúa trong cử hành phụng vụ không thể tách rời khỏi sứ mạng được trao ban qua Bí tích Truyền Chức Thánh cũng như khỏi sự hiệp nhất mật thiết giữa Lời Chúa và Bí tích trong việc cử hành Thánh Thể.

Lá thư cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đào tạo thường xuyên cho các thừa tác viên có chức thánh, để bài giảng có thể diễn tả trọn vẹn hiệu quả mục vụ và thiêng liêng của mình.

Sau cùng, Bộ nhắc lại rằng kỷ luật hiện hành của Giáo hội đã dự liệu nhiều hình thức công bố Lời Chúa và rao giảng có thể được trao cho giáo dân ngoài bài giảng trong Thánh lễ và ngoài việc cử hành Thánh Thể, phù hợp với các quy định của giáo luật và tôn trọng bản chất riêng của từng hình thức loan báo Tin Mừng.