Tính đến năm 2025, Tòa Thánh có quan hệ ngoại giao với bao nhiêu quốc gia trên thế giới?

Jorge Enrique Mújica – ZENIT

Tính đến tháng 01 năm 2025, có 184 quốc gia duy trì quan hệ ngoại giao với Tòa Thánh, trong đó bao gồm Liên minh châu Âu và Dòng Hiệp sĩ Malta. Trong số 184 quốc gia này, 93 nước có Đại sứ quán thường trú bên cạnh Tòa Thánh tại Rôma, kể cả Liên minh châu Âu và Dòng Malta.

Ngoài ra, các văn phòng đại diện được công nhận bên cạnh Tòa Thánh của Liên đoàn các quốc gia Ả Rập, Tổ chức Di cư Quốc tế (IOM) và Cao ủy Liên Hiệp Quốc về Người tị nạn (UNHCR) cũng đặt trụ sở tại Rôma.

Mạng lưới ngoại giao rộng khắp của Tòa Thánh

Hiện nay, Liên Hiệp Quốc công nhận tổng cộng 195 quốc gia, bao gồm cả Tòa Thánh và Palestine. Tuy nhiên, do Hoa Kỳ và Tòa Thánh công nhận Đài Loan là một quốc gia, và Hoa Kỳ cũng công nhận Kosovo, nên con số này có thể được tính là 197 trong một số thống kê.

Nếu lấy mốc 195 quốc gia được quốc tế công nhận, thì Tòa Thánh là một trong những chủ thể có mạng lưới quan hệ ngoại giao rộng lớn nhất thế giới, dù không phải là một quốc gia theo nghĩa thông thường, nhưng là một chủ thể luật quốc tế độc lập, đại diện cho Giáo hội Công giáo hoàn vũ.

Tòa Thánh không có quan hệ ngoại giao với 11 quốc gia, trong đó bao gồm:

• Một số quốc gia có đa số dân theo Hồi giáo, như: Ả Rập Xê Út, Somalia, Oman, Mauritania và Afghanistan
• Một số quốc gia theo chế độ cộng sản, như: Trung Quốc, Bắc Triều Tiên và Việt Nam
• Ngoài ra còn có Bhutan, Maldives và Tuvalu

Việc chưa thiết lập quan hệ ngoại giao chính thức với các quốc gia này phần lớn liên quan đến những khác biệt về chính trị, pháp lý hoặc tự do tôn giáo, dù Tòa Thánh vẫn duy trì các kênh đối thoại mục vụ và nhân đạo khi có thể.

Những bước tiến ngoại giao đáng chú ý trong năm 2025

Trong năm 2025, Tòa Thánh đã thực hiện một số bước tiến ngoại giao quan trọng, phản ánh sự hợp tác ngày càng cụ thể với các quốc gia và chính quyền dân sự:

• Ngày 31 tháng 7 năm 2025: Tòa Thánh và Cộng hòa Ý ký kết một thỏa thuận về việc xây dựng nhà máy nông nghiệp – năng lượng mặt trời (agrivoltaics) tại khu vực Santa Maria di Galeria, phù hợp với định hướng bảo vệ môi trường và sinh thái toàn diện của Giáo hội.
• Ngày 29 tháng 9 năm 2025: Tòa Thánh và Bang Berlin (Đức) ký kết một thỏa thuận liên quan đến Viện Thần học Công giáo thuộc Đại học Humboldt ở Berlin, nhằm củng cố vai trò học thuật và đào tạo thần học trong môi trường đại học công lập.
• Ngày 3 tháng 11 năm 2025: Thỏa thuận trao đổi công hàm giữa Cộng hòa Ý và Tòa Thánh chính thức có hiệu lực. Văn kiện này sửa đổi thỏa thuận ký năm 2018 về việc chăm sóc mục vụ và trợ giúp thiêng liêng cho các lực lượng vũ trang, phản ánh sự cập nhật trong bối cảnh xã hội và quân sự hiện nay.

Ý nghĩa của ngoại giao Tòa Thánh

Ngoại giao của Tòa Thánh không nhằm theo đuổi quyền lực chính trị hay lợi ích kinh tế, nhưng phục vụ cho sứ mạng thiêng liêng của Giáo hội, đặc biệt là:

• Thăng tiến hòa bình,
• Bảo vệ nhân phẩm và tự do tôn giáo,
• Cổ võ đối thoại, hòa giải và công lý,
• Quan tâm đến người nghèo, người di cư và các nạn nhân chiến tranh.

Chính vì thế, dù lãnh thổ rất nhỏ, Tòa Thánh vẫn giữ một vị thế đặc biệt trong đời sống quốc tế, như một tiếng nói luân lý và lương tâm giữa cộng đồng các quốc gia.