HUYNH ĐOÀN GIÁO DÂN ĐA MINH Cầu nguyện – hiệp thông – học hành – sứ vụ
Trong khi Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump tuyên bố sẽ hỗ trợ những người đang biểu tình tại Iran (nhưng không nói rõ bằng cách nào), thì chính quyền Tehran thừa nhận khoảng 2.000 người thiệt mạng. Các nhà hoạt động nhân quyền cho rằng con số thực tế ít nhất cao gấp ba lần. Các án treo cổ đã bắt đầu được thi hành.
Erfan sẽ bị hành quyết bằng hình thức treo cổ trước tối thứ Tư. Anh là người đầu tiên trong làn sóng các nhà hoạt động Iran mới bị tuyên án tử hình sau các cuộc biểu tình. Erfan, 26 tuổi, thuộc sắc tộc Kurd, là con của một trong những cộng đồng thiểu số bị đàn áp lâu dài tại Iran. Anh bị bắt trong các cuộc biểu tình đang lan rộng trên cả nước.
Trong khi các đại lộ đẫm máu, hàng nghìn người đã thiệt mạng dưới các loạt đạn bắn ở cự ly gần của lực lượng an ninh.
Ít nhất ba nguồn khác nhau từ phía chính quyền Iran nói đến con số từ 2.000 đến 3.000 người chết, bao gồm cả một số nhân viên lực lượng đàn áp. Chính vì thế, nhiều nhà quan sát cho rằng số nạn nhân thực sự phải cao hơn đáng kể. Một số tổ chức nhân quyền Iran ước tính tổng số người thiệt mạng trên toàn quốc có thể lên tới 12.000 người.
Một quan chức cấp cao của Bộ Y tế Iran đã xác nhận với New York Times con số khoảng 3.000 người chết, nhưng quy trách nhiệm cho các “phần tử khủng bố” mà theo ông là đã kích động bạo loạn. Một quan chức khác cho biết ông đã xem một báo cáo nội bộ cũng nêu con số 3.000, và cảnh báo rằng thống kê này có thể còn tăng.
Theo Human Rights Activists News Agency, chỉ trong hai tuần, số nạn nhân đã cao gấp bốn lần so với tổng số người chết trong các cuộc biểu tình năm 2022 liên quan đến Mahsa Amini, cô gái bị cảnh sát sát hại vì không đội khăn trùm đầu Hồi giáo đúng quy định.
Chính quyền Iran đã công bố thống kê chính thức đầu tiên:
“Đã bắt giữ 297 phần tử côn đồ liên quan đến phá hoại tài sản công và cướp bóc tài sản tư nhân.”
Tuy nhiên, các con số này bị cho là thấp hơn rất nhiều so với thực tế.
Phản ứng quốc tế và thế cờ địa chính trị
Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump kêu gọi người dân Iran tiếp tục biểu tình, đồng thời cam kết rằng sự hỗ trợ của Mỹ ‘đang đến’. Trước đó, Washington đã công bố áp thuế 25% ngay lập tức đối với hàng nhập khẩu từ các quốc gia làm ăn thương mại với Iran. Liên minh châu Âu cũng đang chuẩn bị một gói trừng phạt mới.
Ngoại trưởng Hoa Kỳ Marco Rubio cho biết Washington đang xem xét các biện pháp phản ứng không mang tính quân sự.
Trong khi đó, Trung Quốc lên tiếng chỉ trích các biện pháp của Mỹ và tuyên bố sẽ bảo vệ lợi ích thương mại với Iran. Nga lên án điều mà họ gọi là “sự can thiệp bên ngoài mang tính lật đổ” vào chính trị Iran, và cho rằng các đe dọa tấn công quân sự mới của Mỹ là “hoàn toàn không thể chấp nhận”.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi nói với Al Jazeera rằng Tehran vẫn duy trì liên lạc với đặc phái viên Hoa Kỳ Steve Witkoff, và đang nghiên cứu các đề xuất từ Washington nhằm thoát khỏi cuộc khủng hoảng. Đặc phái viên này gần đây cũng đã gặp Reza Pahlavi, con trai của vị quốc vương Iran cuối cùng, hiện sống lưu vong và là một trong những tiếng nói nổi bật của phe đối lập phân tán.
Thực tế tại hiện trường: thông tin bị phong tỏa, nỗi sợ lan rộng
Các lời chứng từ trong nước chỉ lọt ra từng chút một, mô tả mức độ bạo lực từ thành phố này sang thành phố khác. Dù chính quyền có dấu hiệu mở lại một phần liên lạc điện thoại, Internet vẫn bị phong tỏa nghiêm ngặt. Áp lực tại các biên giới gia tăng nhằm ngăn chặn các thiết bị kết nối vệ tinh.
Tình báo Iran thông báo đã tịch thu một lô lớn thiết bị Starlink, công nghệ của công ty Elon Musk, với cáo buộc phục vụ “hoạt động gián điệp và phá hoại”.
Tại Cardiff (Vương quốc Anh), gia đình của Amir Ali Haydari, 17 tuổi, nhận được tin người thân của họ đã bị giết tại Kermanshah, vùng cao nguyên Kurdistan phía tây Iran. Khi đến nhà xác nhận thi thể, gia đình cho biết họ đã thấy khoảng 500 thi thể trong bệnh viện.
Tại Tehran, nhân chứng nói về sự hiện diện dày đặc của lực lượng an ninh, các tòa nhà chính phủ bị đốt cháy và nhiều máy ATM bị phá hủy. Grand Bazaar – khu chợ lịch sử của thủ đô – nơi các cuộc biểu tình bắt đầu hôm 28/12 do đồng tiền sụp giá và lạm phát vượt 40%, đã mở cửa trở lại một phần, reportedly sau khi giới tiểu thương bị buộc phải hoạt động.
Một chủ cửa hàng giấu tên nói:
“Người dân tự hỏi liệu Trump có chuẩn bị tấn công quân sự hay không.”
Nhưng ông không tin vào sự trợ giúp từ bên ngoài:
“Tôi không mong Trump hay bất cứ quốc gia nào thật sự quan tâm đến lợi ích của người Iran.”
Một tài xế taxi tại Tehran chia sẻ rằng nhiều người biểu tình đã mất hy vọng, nhưng giới trẻ vẫn tiếp tục xuống đường, bất chấp tất cả.
CHIA SẺ / SHARES:
