HUYNH ĐOÀN GIÁO DÂN ĐA MINH Cầu nguyện – hiệp thông – học hành – sứ vụ
Ông Kim Yong-beom, cố vấn chính sách kinh tế của Tổng thống Hàn Quốc, đã đề xuất sử dụng phần thặng dư ngân sách phát sinh từ lợi nhuận khổng lồ của các tập đoàn công nghệ như Samsung và SK Hynix để phục vụ phúc lợi xã hội. Đề xuất này lấy cảm hứng từ quỹ tài sản quốc gia của Na Uy đối với nguồn thu dầu mỏ, nhưng cũng ngay lập tức làm dấy lên tranh luận dữ dội về vai trò của nhà nước trong nền kinh tế công nghệ cao.
Theo hãng tin AsiaNews, ông Kim Yong-beom — cố vấn chính sách kinh tế của Tổng thống Lee Jae Myung — đã đề xuất một “chính sách cổ tức quốc gia” nhằm tái phân phối một phần nguồn thuế khổng lồ mà Hàn Quốc thu được nhờ sự bùng nổ của ngành trí tuệ nhân tạo.
Đề xuất xuất hiện trong bối cảnh các tập đoàn công nghệ hàng đầu như Samsung Electronics và SK hynix đang đạt lợi nhuận chưa từng có nhờ nhu cầu toàn cầu đối với các loại chip AI tiên tiến.
Trong một bài đăng trên Facebook, ông Kim cho rằng thành quả của thời đại AI không chỉ là sản phẩm của doanh nghiệp tư nhân, nhưng còn là kết quả của hàng thập niên đầu tư tập thể và phát triển công nghiệp quốc gia.
Ông viết:
“Những thành quả của kỷ nguyên hạ tầng AI không phải chỉ do các công ty tạo ra, nhưng được xây dựng trên nền tảng công nghiệp mà toàn dân đã góp phần tạo dựng suốt năm mươi năm qua.”
Theo vị cố vấn này, một phần của cải được tạo ra cần phải được “hoàn trả một cách có cơ cấu cho mọi công dân”, bằng cách chuyển phần thặng dư ngân sách từ lợi nhuận đặc biệt của các tập đoàn công nghệ thành công cụ phục vụ phúc lợi và phát triển xã hội.
Ông đề cập nhiều hướng sử dụng nguồn quỹ này như hỗ trợ các doanh nghiệp khởi nghiệp của giới trẻ, củng cố hệ thống lương hưu, trợ cấp cơ bản cho khu vực nông thôn, hỗ trợ giới nghệ sĩ và các chương trình đào tạo giúp người lao động thích nghi với nền kinh tế AI.
Lấy cảm hứng từ mô hình Na Uy
Đề xuất của ông Kim phần nào được lấy cảm hứng từ mô hình quỹ tài sản quốc gia của Na Uy, được thành lập vào thập niên 1990 để phân phối nguồn thu dầu mỏ cho người dân.
Ông nhấn mạnh:
“Một phần những lợi ích ấy cần được hoàn trả có hệ thống cho toàn thể công dân. Đó là tính chính danh và nguyên tắc của mô hình chính trị mới.”
Phát biểu này xuất hiện giữa lúc tại Hàn Quốc đang có nhiều tranh luận về việc phân chia lợi nhuận của các tập đoàn công nghệ lớn.
Các công đoàn tại Samsung đã đe dọa đình công để yêu cầu mức thưởng cao hơn, tương tự khoản thưởng mà SK Hynix đã cam kết với nhân viên của mình. Đồng thời, trên mạng xã hội ngày càng xuất hiện nhiều ý kiến cho rằng lợi nhuận khổng lồ của các tập đoàn cần được chia sẻ rộng hơn cho xã hội, đặc biệt khi nhiều công ty đã nhận được ưu đãi và hỗ trợ từ nhà nước.
Từ nền kinh tế xuất khẩu sang “nền kinh tế độc quyền công nghệ”
Ông Kim cũng cho rằng Hàn Quốc đang chuyển đổi từ nền kinh tế truyền thống dựa trên xuất khẩu theo chu kỳ sang điều ông gọi là “nền kinh tế độc quyền công nghệ”.
Theo ông, khả năng sản xuất các linh kiện chiến lược như chất bán dẫn, pin và màn hình đã biến Hàn Quốc thành một mắt xích địa chính trị quan trọng.
“Đây không chỉ là vấn đề cạnh tranh công nghiệp. Trong thời đại mà chủ quyền chuỗi cung ứng trở thành yếu tố chiến lược quốc gia, các năng lực sản xuất này tương đương với đòn bẩy địa chính trị.”
Đề xuất này cũng phù hợp với tầm nhìn về một “xã hội cơ bản” mà chính quyền Tổng thống Lee Jae Myung đang cổ võ, với mục tiêu bảo đảm mức sống tối thiểu cho mọi công dân.
Ông Kim cảnh báo rằng lợi nhuận liên quan đến AI có nguy cơ làm gia tăng bất bình đẳng xã hội và phân cực kinh tế.
Thị trường phản ứng mạnh
Tuy nhiên, chỉ vài giờ sau khi phát biểu được công bố, phủ Tổng thống Hàn Quốc đã nhanh chóng tạo khoảng cách với đề xuất này và khẳng định đây chỉ là “ý kiến cá nhân”, chứ chưa phải chính sách chính thức của chính phủ.
Phản ứng của thị trường diễn ra gần như ngay lập tức.
Thị trường chứng khoán Hàn Quốc giảm hơn 5% trong ngày, trong khi cổ phiếu của Samsung Electronics và SK Hynix đồng loạt lao dốc trước khi hồi phục phần nào sau thông báo đính chính từ phủ Tổng thống.
https://www.asianews.it/notizie-it/Economista-di-Seoul:-‘Redistribuire-socialmente-i-profitti-dei-colossi-dell’AI’-65429.html
