EWTN News giải thích: Giáo hội Công giáo dạy gì về UFO và sự sống ngoài hành tinh?

Ngày 8 tháng 5 vừa qua, chính phủ Hoa Kỳ bắt đầu công bố các hồ sơ liên quan đến những hiện tượng dị thường chưa xác định (UAP) – trước đây thường được gọi là UFO – làm dấy lên nhiều đồn đoán trên toàn quốc về khả năng tồn tại sự sống ngoài hành tinh và trí tuệ phi nhân loại. Nhưng Giáo hội Công giáo nói gì về vấn đề này?

Theo các chuyên gia, hiện “không có tín điều hay giáo huấn chính thức nào” của Giáo hội liên quan đến sự sống ngoài hành tinh. Dù vậy, nhiều học giả và triết gia Công giáo nổi tiếng đã đóng góp đáng kể cho cuộc thảo luận quanh đề tài kéo dài hàng thế kỷ này.

Trong nhiều thập niên, một số người tự nhận đã từng tiếp xúc với sinh vật ngoài hành tinh, hoặc chứng kiến tàu vũ trụ lạ. Tuy nhiên, các trải nghiệm ấy chưa từng được chứng minh hay xác nhận bởi các cơ quan khoa học hoặc chính phủ.

Có lẽ cũng dễ hiểu khi Giáo hội chưa từng đưa ra phán quyết dứt khoát về UFO hay các hiện tượng tương tự, bởi trong nhiều năm chúng thường bị xem như những câu chuyện bên lề mang màu sắc huyền bí.

Tuy nhiên, ông Luke Togni, giáo sư nghiên cứu tôn giáo tại Đại học Saint Mary ở Nova Scotia, Canada, cho rằng chính sự im lặng chính thức của Giáo hội cũng phần nào là một lập trường.

Ông nhận định:

“Có thể nói Giáo hội đã giữ thái độ im lặng đối với đề tài này. Nhưng đồng thời Giáo hội cũng cho phép người ta suy tư và thảo luận.”

Theo ông Togni, trong lịch sử Giáo hội từng có vài trường hợp hiếm hoi các vị lãnh đạo đề cập đến khả năng tồn tại sự sống ngoài Trái Đất.

Ông nhắc đến việc Đức Giáo hoàng Zachary thời Trung Cổ lên án giả thuyết cho rằng có con người sống trên “một thiên thể khác”, dù thực chất vấn đề khi ấy liên quan nhiều hơn đến việc liệu toàn thể nhân loại có xuất phát từ Adam hay không.

Tương tự, vào thế kỷ XV, Đức Piô II cũng phản đối một học thuyết nói về các “thế giới khác”, nhưng tranh luận chủ yếu vẫn xoay quanh việc Adam có phải là con người đầu tiên hay không.

Dẫu vậy, nhìn chung, nhất là trong thời hiện đại, việc suy tư về sự sống ngoài hành tinh chưa từng bị Giáo hội xem là sai lạc.

“Từ thời Phục Hưng cho đến thời hiện đại, đã xuất hiện rất nhiều suy đoán về sự sống ngoài hành tinh. Nhưng điều đó chưa bao giờ bị kết án,” ông Togni nói.

Các học giả Công giáo và câu hỏi về người ngoài hành tinh

Nhà thần học Công giáo Paul Thigpen, qua đời vào tháng Hai năm nay và là tác giả cuốn “Trí tuệ ngoài hành tinh và đức tin Công giáo: Chúng ta có cô độc trong vũ trụ với Thiên Chúa và các thiên thần không?”, từng nói với National Catholic Register năm 2022 rằng sau nhiều năm nghiên cứu, ông tin việc có trí tuệ ngoài hành tinh hoàn toàn không mâu thuẫn với đức tin Công giáo.

Ông giải thích:

“Một số nhà thần học Kitô giáo trước đây cho rằng ngoài con người và các thiên thần thì không thể có loài hữu thể có trí khôn nào khác. Nhưng lập luận của họ thường dựa trên những giả định triết học và khoa học cổ xưa đã được chứng minh là sai, chẳng hạn như quan niệm Trái Đất là trung tâm vũ trụ.”

Năm 2024, Viện McGrath về Đời sống Giáo hội thuộc Đại học Notre Dame công bố một bộ phim tài liệu khảo sát “ranh giới của niềm tin Công giáo” liên quan đến các giả thuyết về sự sống ngoài hành tinh.

Trong bộ phim ấy, giáo sư triết học Marie George của Đại học St. John cho rằng không thể nghĩ Thiên Chúa chỉ tạo dựng một “vũ trụ bé tí kiểu Ptolemy” như các nhà tư tưởng thời xưa từng hình dung.

Bà nói:

“Nếu Thiên Chúa tạo dựng vũ trụ, thì đó sẽ là một vũ trụ vô cùng huy hoàng… một điều kỳ diệu khiến người ta choáng ngợp.”

Trong chương trình The Lila Rose Show tháng 5 năm 2025, cha Robert Spitzer – Chủ tịch Trung tâm Magis, tổ chức chuyên nghiên cứu mối tương quan giữa khoa học và đức tin – cũng nhận định rằng nếu người ngoài hành tinh thực sự tồn tại, và nếu họ có ý thức, tự do ý chí và lương tâm, thì họ cũng “có linh hồn”.

Ngài nói:

“Nếu họ có linh hồn như chúng ta, thì họ cũng được tạo dựng theo hình ảnh và họa ảnh Thiên Chúa.”

Cha Spitzer đồng thời khẳng định điều đó không hề mâu thuẫn với Kinh Thánh.

Không có giáo lý chính thức về UFO

Bà Diana Pasulka, giáo sư nghiên cứu tôn giáo tại Đại học North Carolina Wilmington và cũng xuất hiện trong bộ phim tài liệu của Viện McGrath, nói với EWTN News rằng Giáo hội “chưa từng tuyên bố UFO là thật, giả hay bất kỳ điều gì khác”.

Bà nhấn mạnh:

“Trong lịch sử cũng như thời hiện đại, nhiều nhân vật Công giáo nổi bật từng đưa ra ý kiến về người ngoài hành tinh, nhưng không thể xem đó là tín lý hay tín điều chính thức.”

Theo bà, các Giáo phụ như thánh Athanasiô và thánh Basiliô Cả đã biết đến các tranh luận liên quan đến “đa thế giới”, nhưng các ngài không đưa ra bất kỳ phán quyết nào về việc những thế giới ấy có sinh vật ngoài hành tinh hay không.

Về sau, một số nhân vật nổi bật trong Giáo hội đã nói trực tiếp hơn về vấn đề này.

Bà Pasulka nhắc đến thánh Albertô Cả, vị tu sĩ Đa Minh thế kỷ XIII, người từng gọi câu hỏi “chỉ có một thế giới hay nhiều thế giới” là vấn đề “cao quý và kỳ diệu”.

Cùng thời ấy, Đức Giám mục Étienne Tempier ở Paris cũng nhìn nhận rằng Thiên Chúa hoàn toàn có thể tạo dựng nhiều thế giới nếu Người muốn, dù chính ngài tin Trái Đất là thế giới duy nhất.

Đến thế kỷ XV, Đức Hồng y Nicholas thành Cusa phản bác quan điểm cho rằng “quá nhiều vì sao và vùng trời không có cư dân”, và cho rằng ở mọi miền đều có các hữu thể cư ngụ với bản tính khác nhau nhưng đều xuất phát từ Thiên Chúa.

Giáo hội có che giấu UFO không?

Cả ông Togni lẫn bà Pasulka đều bác bỏ các thuyết âm mưu cho rằng Vatican đang che giấu bằng chứng về người ngoài hành tinh hay tàu vũ trụ lạ.

Trong một bài viết gần đây trên Substack, bà Pasulka viết:

“Tôi đã dành phần lớn sự nghiệp để nghiên cứu lịch sử Công giáo và từng làm việc trong kho lưu trữ của Đài Thiên văn Vatican. Tôi chưa từng thấy một chiếc UFO rơi nào ở đó, và tôi không tin Vatican đang che giấu điều gì như thế.”

Ông Togni cho biết nhiều năm qua người ta vẫn đồn đoán về vụ “tai nạn Magenta”, một câu chuyện cho rằng có UFO rơi tại Ý năm 1933 và Vatican đã giúp che giấu.

Ông cười và nói:

“Mọi thứ đôi khi bị thổi phồng quá mức.”

Ông thừa nhận không có nhiều bằng chứng cho thấy Vatican đang cất giữ hồ sơ bí mật về người ngoài hành tinh, dù điều đó “không có nghĩa là tại đó chưa từng có những cuộc thảo luận nội bộ về đề tài này”.

Thận trọng trước các huyền thoại UFO

Giáo sư triết học James Madden của Đại học Benedictine, người đã viết nhiều về hiện tượng UAP, cảnh báo rằng không nên mặc nhiên cho rằng các hiện tượng trên không đều đến từ người ngoài hành tinh.

Ông nói:

“Có nhiều cách giải thích khác mà không phủ nhận trải nghiệm của những người cho rằng họ đã chứng kiến điều gì đó.”

Theo ông, vấn đề này cần được nghiên cứu bằng “những công cụ khoa học, triết học và thậm chí thần học tinh vi nhất”.

Là một tín hữu Công giáo thực hành đức tin, ông Madden cho biết ông sẽ “không hề ngạc nhiên” nếu có các loài hữu thể thông minh khác trong vũ trụ, và điều đó cũng “không gây khó khăn cho thần học Công giáo”.

Tuy nhiên, ông cảnh báo rằng sự cởi mở truyền thống của người Công giáo đối với thế giới siêu nhiên đôi khi có thể khiến họ dễ bị cuốn theo các huyền thoại UFO, ngay cả khi những điều ấy không có cơ sở.

“Khi ai đó đã quen tin vào những điều mà xã hội cho là ‘kỳ quặc’, họ có thể dễ xem những niềm tin ‘kỳ quặc’ khác đang dần trở nên phổ biến như một sự xác nhận. Điều đó có thể khiến người Công giáo chấp nhận một số tuyên bố mà chưa thực sự kiểm chứng hay phân tích đầy đủ.”

Về phần mình, ông Togni cho rằng khả năng tồn tại sự sống thông minh ngoài Trái Đất “không phải là điều bất khả”, dù ông thú nhận có lẽ mình nghĩ vậy “vì từng là một đứa trẻ mê khoa học viễn tưởng”.

Ông cũng nhìn nhận rằng thật không dễ để Giáo hội bước vào cuộc đối thoại này cách quân bình và cởi mở.

“Giáo hội nên nói rằng: đây là điều người ta đang suy nghĩ và nghiên cứu.”

Theo ông, trước sự quan tâm ngày càng lớn của công chúng, “sẽ còn có thêm rất nhiều cuộc trò chuyện về đề tài này trong tương lai”.

https://www.ewtnnews.com/world/us/ewtn-news-explains-what-does-the-catholic-church-teach-about-uap-and-alien-life