HUYNH ĐOÀN GIÁO DÂN ĐA MINH Cầu nguyện – hiệp thông – học hành – sứ vụ
Trong suốt những tháng sắp tới của Mùa Thường Niên, các tín hữu sẽ được lắng nghe Tin Mừng theo Thánh Matthêu. Qua các phép lạ, dụ ngôn, bài giảng và giáo huấn của Chúa Giêsu, vị thánh sử này đặc biệt nhấn mạnh đến việc Đức Kitô hoàn tất những lời hứa của Cựu Ước và thiết lập Vương quốc Thiên Chúa trong Giao Ước Mới.
Trong phụng vụ Chúa nhật, Hội Thánh công bố những đoạn quan trọng nhất của bốn sách Tin Mừng theo chu kỳ ba năm. Tin Mừng theo Thánh Gioan thường được đọc trong Mùa Chay và Mùa Phục Sinh, trong khi các Tin Mừng theo Thánh Matthêu, Thánh Máccô và Thánh Luca luân phiên xuất hiện trong Mùa Thường Niên.
Năm nay là năm phụng vụ tập trung vào Tin Mừng theo Thánh Matthêu. Sau một số Chúa nhật đầu năm giữa Mùa Giáng Sinh và Mùa Chay, Hội Thánh tiếp tục công bố Tin Mừng này từ nay cho đến cuối tháng Mười Một.
Thánh Augustinô từng viết:
“Tân Ước được ẩn giấu trong Cựu Ước, còn Cựu Ước được tỏ lộ trong Tân Ước.”
Câu nói ấy giúp chúng ta hiểu sâu hơn về cách Thánh Matthêu trình bày con người và sứ mạng của Chúa Giêsu.
Một Tin Mừng duy nhất với nhiều góc nhìn
Thực ra chỉ có một Tin Mừng duy nhất: Tin Mừng của Đức Giêsu Kitô.
Các thánh sử đã ghi chép cùng một Tin Mừng ấy cho những cộng đoàn khác nhau, với những nhu cầu mục vụ khác nhau. Vì thế, Hội Thánh không nói đến bốn Tin Mừng khác nhau, nhưng nói đến bốn cách trình bày khác nhau của cùng một Tin Mừng.
Có thể hình dung Tin Mừng như một viên kim cương được đưa ra trước ánh sáng. Khi xoay viên kim cương ấy, mỗi mặt phản chiếu ánh sáng theo một cách riêng và cho thấy những vẻ đẹp khác nhau.
Tin Mừng theo Thánh Matthêu chính là một trong những mặt sáng ấy.
Trong năm phụng vụ này, Hội Thánh mời gọi chúng ta chiêm ngắm Đức Kitô qua lăng kính của Thánh Matthêu và khám phá những chiều kích đặc biệt trong sứ điệp của ngài.
Bối cảnh xuyên suốt: Cuộc Thương Khó và sự hoàn tất các lời hứa
Nhiều học giả Kinh Thánh từng nhận xét rằng các sách Tin Mừng giống như những trình thuật về Cuộc Thương Khó có phần dẫn nhập rất dài.
Điều đó cũng đúng với Tin Mừng Matthêu.
Dù từ nay đến cuối tháng Mười Một chúng ta chưa nghe trực tiếp các bài đọc về Cuộc Thương Khó, nhưng biến cố Thập Giá vẫn là bối cảnh nền tảng cho toàn bộ sứ vụ của Chúa Giêsu.
Thánh Matthêu viết cho một cộng đoàn gồm nhiều Kitô hữu xuất thân từ Do Thái giáo. Vì thế, ngài đặc biệt nhấn mạnh rằng Đức Giêsu là Đấng hoàn tất toàn bộ Cựu Ước và thực hiện niềm hy vọng lâu đời của dân Chúa về sự phục hồi Vương quốc Thiên Chúa.
Qua Tin Mừng Matthêu, Chúa Giêsu dạy thế hệ Kitô hữu tiên khởi cũng như các tín hữu hôm nay rằng đứng dưới chân Thập Giá chính là chứng kiến sự hoàn thành của lời hứa ấy và học cách sống một đời sống mới.
Tháng Sáu: Khởi đầu sứ vụ
Trong các bài Tin Mừng hiện nay, chúng ta nghe kể về quyền năng Nước Trời được biểu lộ nơi Đức Giêsu.
Người tuyển chọn nhóm Mười Hai Tông đồ và sai các ông lên đường tiếp tục sứ mạng tái lập Vương quốc mà Thiên Chúa đã hứa từ thời Cựu Ước.
Tuy nhiên, Chúa cũng cảnh báo rằng con đường ấy sẽ không dễ dàng.
Tháng Bảy: Nước Trời qua các dụ ngôn
Trong những tuần lễ tiếp theo, Chúa Giêsu dùng nhiều dụ ngôn để giảng dạy về Nước Trời.
Người đồng thời trấn an các môn đệ rằng Người sẽ luôn ở cùng họ trong sứ mạng được trao phó.
“Thầy ở cùng anh em mọi ngày cho đến tận thế.” (Mt 28,20)
Qua các dụ ngôn, Chúa giúp các môn đệ hiểu bản chất của Vương quốc Thiên Chúa và cách thức Nước Trời phát triển giữa thế gian.
Từ tháng Tám đến giữa tháng Chín: Xây dựng Hội Thánh
Trong giai đoạn này, Tin Mừng Matthêu cho thấy Chúa Giêsu ngày càng đối diện với sự chống đối từ các nhà lãnh đạo tôn giáo.
Đồng thời, Người cũng thiết lập Hội Thánh của mình.
Có một chi tiết mà các Kitô hữu thời nay dễ bỏ qua nhưng các tín hữu gốc Do Thái thời Thánh Matthêu chắc chắn hiểu rất rõ.
Trong Cựu Ước, khi vua thay đổi vị quan cai quản hoàng cung, người được bổ nhiệm sẽ nhận chìa khóa như dấu chỉ quyền bính thay mặt nhà vua.
Sách Isaia kể rằng vua đã trao quyền ấy cho ông Êliakim, người được đặt làm quản gia triều đình.
Chính trong bối cảnh ấy, Chúa Giêsu trao quyền đặc biệt cho Thánh Phêrô khi nói:
“Con là Phêrô, nghĩa là Tảng Đá, trên Tảng Đá này Thầy sẽ xây Hội Thánh của Thầy.” (Mt 16,18)
Đối với Thánh Matthêu, đây là dấu chỉ cho thấy Chúa Giêsu đang thiết lập Vương quốc mới và trao trách nhiệm lãnh đạo cho các Tông đồ nhằm gìn giữ đức tin của cộng đoàn.
Tuy nhiên, quyền bính ấy không tách rời Thập Giá. Các môn đệ vẫn được mời gọi bước theo con đường hy sinh của Thầy mình.
Từ cuối tháng Chín đến tháng Mười Một: Con đường tiến về Thập Giá
Nhịp độ của Tin Mừng dần trở nên khẩn trương hơn khi Chúa Giêsu và các môn đệ tiến gần đến Giêrusalem.
Những cuộc tranh luận với giới lãnh đạo tôn giáo ngày càng gay gắt.
Sự căng thẳng ấy liên tục gia tăng cho đến khi đạt tới cao điểm trong biến cố Cuộc Thương Khó mà Hội Thánh sẽ nghe lại vào Chúa nhật Lễ Lá.
Lời mời gọi dành cho người môn đệ hôm nay
Qua các câu chuyện, phép lạ, dụ ngôn, bài giảng và giáo huấn của Chúa Giêsu, Thánh Matthêu không ngừng nhấn mạnh rằng Đức Kitô là Đấng hoàn tất mọi lời hứa của Cựu Ước.
Người thiết lập Hội Thánh, trao sứ mạng cho các Tông đồ và tiếp tục hướng dẫn dân Chúa qua mọi thời đại.
Khi lắng nghe Tin Mừng Matthêu trong những tháng sắp tới, người tín hữu không chỉ học hỏi về lịch sử cứu độ, nhưng còn được mời gọi trả lời một câu hỏi căn bản:
Liệu chúng ta có nhận ra Đức Giêsu là Đấng Mêsia đã được hứa ban và sẵn sàng sống theo lời Người mời gọi hay không?
Đó chính là câu hỏi mà Thánh Matthêu đặt ra cho các Kitô hữu tiên khởi, và cũng là câu hỏi vẫn vang vọng nơi tâm hồn mỗi người môn đệ hôm nay.
