Thánh Phaolô Thánh Giá: Từ bỏ gia sản, trọn đời yêu mến Thập giá

Khi được thừa hưởng một gia sản lớn từ người chú là một linh mục, thánh Phaolô Thánh Giá có thể chọn cuộc sống sung túc và an nhàn. Thế nhưng, ngài đã từ bỏ tất cả, chỉ giữ lại một cuốn sách nguyện. Quyết định ấy diễn tả khát vọng sâu xa của ngài: không tìm kiếm của cải hay địa vị, nhưng muốn thuộc trọn về Đức Kitô chịu đóng đinh.

Từ bỏ gia sản để chọn Đức Kitô

Thánh Phaolô Thánh Giá (1694–1775) không nhận ra ơn gọi của mình ngay từ thuở thiếu thời. Có lúc ngài muốn gia nhập quân đội để chiến đấu bảo vệ Giáo hội, sẵn sàng hy sinh mạng sống. Nhưng sau khi nhập ngũ, ngài trở về nhà vì nhận ra qua giờ cầu nguyện trước Nhà Tạm rằng Thiên Chúa đang mời gọi mình đi theo một con đường khác.

Sau đó, người chú muốn thu xếp cho ngài kết hôn với một phụ nữ có của hồi môn đáng kể. Ngài đồng ý gặp mặt, nhưng không tiến tới hôn nhân vì không cảm thấy đó là ơn gọi Thiên Chúa dành cho mình.

Năm 23 tuổi, khi người chú qua đời, thánh Phaolô được hưởng một gia sản lớn. Ngài hoàn toàn có thể dùng số tài sản ấy để sống sung túc trong nhiều năm. Tuy nhiên, sau khi nghe đọc di chúc, ngài lặng lẽ trao lại toàn bộ gia sản cho vị đại diện có thẩm quyền của Giáo hội. Nhìn lên tượng Thánh giá, ngài thưa:

“Lạy Chúa chịu đóng đinh, con xin xác quyết rằng trong gia sản này, con không nhận lấy điều gì ngoài cuốn sách nguyện này. Vì chỉ mình Chúa, lạy Chúa, là đủ cho con.”

Khi ấy, ngài chưa là linh mục, cũng chưa bước vào chủng viện hay gia nhập một dòng tu. Cuốn sách nguyện chứa đựng các giờ kinh phụng vụ là vật duy nhất ngài giữ lại, như người bạn đồng hành trong hành trình tìm kiếm thánh ý Thiên Chúa.

Đức Kitô chịu đóng đinh là trung tâm đời sống

Lòng yêu mến cuộc Thương Khó của Đức Kitô đã in sâu trong tâm hồn thánh Phaolô từ những năm đầu đời. Ngài không chỉ chiêm ngắm Thập giá như dấu chỉ của đau khổ, nhưng còn nhận ra nơi đó tình yêu cứu độ mà Thiên Chúa dành cho nhân loại.

Càng trưởng thành, ngài càng khao khát hiến dâng cuộc đời cho Thiên Chúa, sống khó nghèo và đón nhận hy sinh để kết hợp mật thiết hơn với Chúa Giêsu. Trong cầu nguyện, ngài dần nhận ra lời mời gọi quy tụ những người cùng chí hướng để sống và loan truyền mầu nhiệm Thập giá.

Từ những xác tín ấy, ngài thành lập Dòng Thương Khó Chúa Giêsu, thường được gọi là Dòng Thương Khó. Linh đạo của hội dòng đặt trọng tâm nơi việc suy niệm cuộc Thương Khó của Đức Kitô, giúp các tín hữu nhận ra tình yêu Thiên Chúa được biểu lộ cách trọn vẹn nơi Thập giá.

Tinh thần khó nghèo cũng được thể hiện trong đời sống của các tu sĩ. Theo truyền thống ban đầu, họ mặc tu phục đơn sơ và đi dép hoặc chân trần, như dấu chỉ từ bỏ tiện nghi để bước theo Đức Kitô trong tinh thần khiêm nhường và hy sinh.

Bảy lời khuyên thiêng liêng của Thánh Phaolô Thánh Giá

Những trước tác và thư từ của thánh Phaolô Thánh Giá cho thấy một đời sống nội tâm sâu sắc, lấy tình yêu Đức Kitô chịu đóng đinh làm trung tâm. Những lời khuyên sau đây diễn tả phần nào linh đạo mà ngài đã sống và truyền lại cho các tín hữu.

1. Dành chỗ cho Chúa Giêsu trong tâm hồn

“Hãy xây dựng một nhà nguyện trong chính tâm hồn mình và đặt Chúa Giêsu trên bàn thờ của trái tim. Hãy thường xuyên trò chuyện với Người khi làm việc; hãy nói với Người về tình yêu thánh thiêng, những đau khổ của Người và những nỗi sầu bi của Đức Maria chí thánh.”

2. Để Thập giá nói với lòng mình

“Khi ở một mình trong phòng, hãy cầm lấy cây Thánh giá, kính cẩn hôn năm dấu thương của Chúa và xin Người giảng cho mình một bài. Rồi hãy lắng nghe những lời ban sự sống đời đời vang lên trong tâm hồn; hãy lắng nghe tiếng nói của mão gai, đinh sắt và Máu châu báu. Ôi, đó là một bài giảng hùng hồn biết bao!”

3. Hướng lòng về vẻ đẹp thiên quốc

“Khi chiêm ngắm một phong cảnh tuyệt đẹp, hãy tự nhủ: ‘Thiên đàng còn đẹp hơn thế biết bao! Trên trời có những niềm vui đích thực và những hoan lạc thánh thiện!’”

4. Sống mầu nhiệm Thánh Thể trong tình yêu

“Lễ kính Thánh Thể là lễ của tình yêu. Ôi, tình yêu lớn lao biết bao, đức ái vô biên dường nào! Con thiêu thân bị ánh sáng thu hút và tự thiêu mình trong đó. Ước gì linh hồn bạn cũng tiến lại gần Ánh Sáng thần linh! Ước gì linh hồn được thiêu đốt trong ngọn lửa thánh ấy, nhất là trong tuần bát nhật trọng đại và dịu ngọt của lễ Mình Máu Thánh Chúa Kitô.”

5. Nhìn vẻ đẹp trần gian để hướng về thiên quốc

“Bầu trời đầy sao đẹp biết bao! Thế nhưng, đó mới chỉ là cánh cửa dẫn vào quê hương hạnh phúc mà một ngày kia tôi hy vọng được bước vào.”

6. Tìm nơi nương náu dưới bóng Thập giá

“Hỡi các linh hồn, hãy tìm nơi nương náu như những con chim bồ câu tinh tuyền dưới bóng Thánh giá. Tại đó, hãy than khóc trước cuộc Thương Khó của Đấng Lang Quân thần linh; hãy để những ngọn lửa tình yêu bừng lên từ trái tim và những dòng lệ tuôn trào, rồi biến chúng thành thứ dầu thơm quý giá để xức lên các thương tích của Đấng Cứu Độ.”

7. Sống mầu nhiệm Giáng Sinh trong tâm hồn mỗi ngày

“Hãy cử hành lễ Giáng Sinh mỗi ngày, thậm chí trong từng khoảnh khắc, nơi cung thánh nội tâm của mình. Hãy ở lại như một trẻ thơ trong vòng tay Chúa Cha trên trời, nơi bạn được tái sinh từng giây phút trong Ngôi Lời thần linh là Đức Giêsu Kitô.”

Khi lỗi lầm khiến tâm hồn nặng nề

Một lời khuyên khác của thánh Phaolô Thánh Giá đặc biệt dành cho những người đang nản lòng vì những yếu đuối và lỗi lầm của mình. Ngài nhắc nhở rằng người mới bước đi trên con đường phụng sự Thiên Chúa đôi khi dễ mất niềm tin khi vấp ngã. Điều quan trọng không phải là chìm đắm trong mặc cảm, nhưng là khiêm tốn trở về với lòng thương xót của Chúa.

Ngài dùng một hình ảnh mạnh mẽ để diễn tả lòng nhân lành vô biên của Thiên Chúa:

“Tất cả những lỗi lầm của bạn, khi so sánh với lòng nhân lành của Thiên Chúa, chẳng khác nào một mảnh chỉ rách bị ném vào biển lửa.”

Ngài giải thích rằng nếu cả đường chân trời trước mắt là một biển lửa, thì một mảnh chỉ rách khi bị ném vào đó cũng sẽ biến mất trong chốc lát. Cũng vậy, khi phạm lỗi, con người hãy khiêm nhường trước mặt Thiên Chúa, phó dâng lỗi lầm cho đại dương tình yêu của Người và đừng để sự ngờ vực lấn át lòng tín thác.

Lời khuyên này không có nghĩa là xem nhẹ tội lỗi hay bỏ qua việc hoán cải. Trái lại, thánh nhân mời gọi mỗi người nhìn nhận lỗi lầm với lòng khiêm nhường, tin tưởng vào lòng thương xót của Chúa và can đảm bắt đầu lại.

Chỉ mình Chúa là đủ

Cuộc đời thánh Phaolô Thánh Giá cho thấy việc từ bỏ gia sản không phải là mục đích tự thân, nhưng là cách ngài đáp lại lời mời gọi của Thiên Chúa. Ngài không biết ngay từ đầu con đường phía trước sẽ dẫn mình đến đâu, nhưng xác tín rằng điều quan trọng nhất là tìm kiếm và thực thi thánh ý Chúa.

Từ việc khước từ gia sản đến khi thành lập Dòng Thương Khó, ngài luôn đặt Đức Kitô chịu đóng đinh ở trung tâm đời sống. Những lời khuyên của ngài tiếp tục hướng các tín hữu đến việc cầu nguyện giữa đời thường, suy niệm cuộc Thương Khó, yêu mến Thánh Thể và tín thác vào lòng thương xót Thiên Chúa.

Đối với thánh nhân, của cải có thể mất đi, sức lực có thể suy tàn và con người có thể vấp ngã; nhưng tình yêu của Đức Kitô vẫn là nguồn sức mạnh để tâm hồn đứng lên và tiếp tục hành trình nên thánh. Lời xác tín “Chỉ mình Chúa là đủ cho con” vì thế không chỉ diễn tả quyết định từ bỏ gia sản của ngài, mà còn tóm lược cả một đời sống hoàn toàn thuộc về Thiên Chúa.

Ngài qua đời ngày 18 tháng 10 năm 1775, hưởng thọ 81 tuổi. Vì ngày 18 tháng 10 là lễ Thánh Luca Thánh sử, lễ kính Thánh Phaolô Thánh Giá được cử hành vào ngày 19 tháng 10.