“Cô Kathi”: 25 năm giữa lòng Triều Tiên

Suốt 25 năm đi lại và lưu trú tại Bình Nhưỡng, nhân viên cứu trợ người Thụy Sĩ Kathi Zellweger đã gặp gỡ những con người mà thế giới bên ngoài hầu như không biết đến: những phụ nữ, trẻ em, người nghèo, người đói, người khuyết tật và những người dân bình thường đang từng ngày tìm cách sống trong một xã hội khép kín.

Những trải nghiệm ấy được bà ghi lại trong cuốn sách Miss Kathi. Saving Lives in North Korea (Cô Kathi. Cứu sống người dân tại Triều Tiên), do nhà báo CNN Mike Chino đồng tác giả. Cuốn sách được Post Hill Press xuất bản tại Hoa Kỳ vào đầu tháng 9 năm 2026, kể lại một hành trình nhân đạo đặc biệt kéo dài từ năm 1995 đến 2019.

Bắt đầu từ nạn đói

Câu chuyện bắt đầu vào năm 1995, khi Kathi Zellweger đang làm việc cho Caritas Hồng Kông. Trong bối cảnh nạn đói nghiêm trọng khiến Triều Tiên rơi vào khủng hoảng, bà có cơ hội đến Hàn Quốc để tổ chức chuyến viện trợ đầu tiên, vận chuyển hàng tấn gạo đến Triều Tiên, dù phải đối diện với những nghi ngại từ một số chính phủ phương Tây.

Từ đó, những chuyến đi đến Bình Nhưỡng ngày càng trở nên thường xuyên. Trong khoảng thời gian từ năm 1995 đến 2019, bà đã thực hiện 75 chuyến đi và sống tại Bình Nhưỡng tổng cộng khoảng năm năm.

Ban đầu bà làm việc cho Caritas, sau đó cho Cơ quan Hợp tác Phát triển Thụy Sĩ (SDC), rồi thành lập và điều hành tổ chức phi chính phủ của riêng mình. Chuyến thăm cuối cùng của bà diễn ra vào tháng 12 năm 2019, không lâu trước khi Triều Tiên đóng cửa biên giới vì đại dịch COVID-19.

Theo Zellweger, bà không biết có ai khác từng có một quá trình tham gia hoạt động nhân đạo lâu dài và liên tục như vậy tại Triều Tiên.

Những gương mặt phía sau đất nước khép kín

Điều bà muốn kể lại không phải là một Triều Tiên được nhìn qua những hình ảnh tuyên truyền hay chỉ qua câu chuyện của những người đào thoát. Đó là Triều Tiên của những con người bình thường.

“Phần lớn người Triều Tiên không tham gia hoạt động ngoại giao cũng không tìm cách trốn khỏi đất nước, cho dù hoàn cảnh của họ có khốn khó đến đâu”, bà viết.

Họ là những con người sinh ra tại Triều Tiên và cố gắng sinh tồn bằng mọi cách có thể. Trong số họ, Zellweger đặc biệt quan tâm đến những người dễ bị tổn thương nhất: phụ nữ, trẻ em, người nghèo, người đói và người khuyết tật.

Chính những con người ấy đã trở thành trung tâm trong công việc của bà và cũng là những nhân vật chính trong cuốn sách.

Với 380 trang, Miss Kathi không chỉ ghi lại những câu chuyện cá nhân mà còn kể về cách một nhân viên cứu trợ phải làm việc với các quan chức Triều Tiên để thực hiện những dự án hợp tác. Bà cũng mô tả đời sống của cộng đồng nhỏ bé gồm các nhân viên nước ngoài từng sống và làm việc tại Bình Nhưỡng trong giai đoạn đó.

Những cánh cửa từng được mở

Một phần đáng chú ý trong hồi ký là những biến cố lịch sử mà Zellweger từng chứng kiến. Trong đó có hai chuyến thăm Triều Tiên vào năm 2000 và 2002 của Đức ông Celestino Migliore, đặc phái viên của Tòa Thánh.

Trong các chuyến thăm ấy, ngài được phép cử hành Thánh lễ tại Nhà thờ Chính tòa Changchung, nhà thờ duy nhất ở Bình Nhưỡng.

Đối với Zellweger, những năm tháng ấy là một giai đoạn tương đối thuận lợi cho hoạt động hợp tác quốc tế. Tuy nhiên, bà cũng ý thức rõ rằng cánh cửa ấy hiện đã khép lại.

Sau thất bại của các cuộc đàm phán hạt nhân tại Hà Nội năm 2019, quan hệ giữa Triều Tiên với Hoa Kỳ và Hàn Quốc tiếp tục căng thẳng. Bình Nhưỡng cũng ngày càng củng cố quan hệ với Moskva.

Dù vậy, những trải nghiệm trong 25 năm khiến Zellweger không mất hy vọng.

Niềm hy vọng nơi con người

Điều khiến bà tin tưởng không chỉ là những thay đổi có thể xảy ra ở cấp độ chính trị, mà còn là những gì bà đã nhìn thấy nơi người dân Triều Tiên.

Bà cho biết nhiều người Triều Tiên, trong đó có cả những người sau này giữ các chức vụ cấp trung và cấp cao, đã có cơ hội hiểu biết về hệ thống giáo dục, y tế, thương mại, thị trường, nông nghiệp

https://www.asianews.it/en/east-asia/north-korea/miss-kathi-and-the-hidden-face-of-north-korea