Thánh Bartolo Longo: Tông đồ Kinh Mân Côi và người con của Gia đình Đa Minh

Ngày 5 tháng 10 là lễ kính Thánh Bartolo Longo. Năm 2026 mang một ý nghĩa đặc biệt: đây là lễ kính đầu tiên của ngài sau khi được Đức Thánh Cha Lêô XIV tuyên phong hiển thánh ngày 19 tháng 10 năm 2025, đồng thời cũng là dịp kỷ niệm 100 năm ngày ngài qua đời.

Thánh Bartolo Longo sinh ngày 10 tháng 2 năm 1841 tại Latiano, miền nam nước Ý, và qua đời tại Pompeii ngày 5 tháng 10 năm 1926, hưởng thọ 85 tuổi. Ngài được Giáo Hội đặc biệt nhớ đến với tư cách là người sáng lập Đền thánh Đức Mẹ Mân Côi Pompeii và là một giáo dân Đa Minh đã dành trọn cuộc đời cho việc truyền bá Kinh Mân Côi, phục vụ người nghèo và chăm lo cho trẻ em có hoàn cảnh khó khăn.

Một giáo dân Đa Minh được biến đổi nhờ ân sủng

Năm 1863, Bartolo Longo đến Napoli để hoàn tất việc học luật. Trong thời gian học đại học, ngài bị cuốn vào những tư tưởng chống Kitô giáo và những thực hành huyền bí, khiến ngài ngày càng xa rời đức tin Công giáo.

Cuộc đời ngài bắt đầu thay đổi nhờ những người đã giúp ngài tìm lại con đường đức tin, đặc biệt là linh mục Đa Minh Alberto Radente, O.P. Cha Radente đã giúp Bartolo Longo đối diện với cuộc khủng hoảng tinh thần và đức tin, đồng thời hướng dẫn ngài trở về với Giáo Hội.

Sau cuộc hoán cải, Bartolo Longo không chỉ trở lại với đời sống Công giáo mà còn gắn bó sâu sắc với Gia đình Đa Minh. Năm 1871, ngài gia nhập Dòng Ba Đa Minh, tức thành phần giáo dân của Dòng Anh Em Giảng Thuyết.

Đây là một điểm đặc biệt quan trọng trong cuộc đời Thánh Bartolo Longo: ngài không phải là một tu sĩ Đa Minh, nhưng là một giáo dân Đa Minh, sống ơn gọi của mình giữa đời và thực hiện sứ mạng tông đồ trong những hoàn cảnh cụ thể của xã hội.

Tên gọi gắn liền với Kinh Mân Côi

Trong hành trình gắn bó với Dòng Đa Minh, Bartolo Longo được đặt tên là “Rosario”, nghĩa là “Mân Côi”. Tên gọi ấy về sau trở nên đặc biệt phù hợp với sứ mạng mà ngài đã dành trọn cuộc đời để thực hiện.

Năm 1872, khi đến thung lũng Pompeii để quản lý tài sản của nữ bá tước Marianna Farnararo De Fusco, Bartolo Longo nhận thấy nơi đây có rất nhiều người nghèo, ít được học hành và đời sống đức tin rất sa sút.

Trong hoàn cảnh ấy, ngài cảm nhận một lời mời gọi mạnh mẽ phải đem Kinh Mân Côi trở lại với người dân.

Bartolo Longo bắt đầu dạy giáo lý, tổ chức các giờ cầu nguyện và cổ võ việc lần chuỗi Mân Côi. Ngài xác tín rằng việc truyền bá Kinh Mân Côi không chỉ giúp người tín hữu yêu mến Đức Maria, nhưng còn dẫn họ đến với chính Đức Kitô qua việc suy niệm các mầu nhiệm trong cuộc đời Người.

Từ một vùng đất nghèo nàn và bị bỏ quên, Pompeii dần trở thành một trung tâm hành hương lớn kính Đức Mẹ Mân Côi.

Từ Kinh Mân Côi đến Đền thánh Pompeii

Ngày 13 tháng 11 năm 1875, bức ảnh Đức Mẹ Mân Côi được đưa đến Pompeii. Lòng sùng kính Đức Mẹ nhanh chóng lan rộng, và những khoản đóng góp từ Napoli cũng như nhiều nơi khác bắt đầu được gửi về để xây dựng một ngôi thánh đường mới.

Ngày 8 tháng 5 năm 1876, viên đá đầu tiên của Đền thánh được đặt.

Bartolo Longo cũng cổ võ việc cầu nguyện Kinh Mân Côi bằng nhiều sáng kiến. Ngài đặc biệt khuyến khích việc thực hành “Mười lăm ngày thứ Bảy kính Đức Mẹ Mân Côi”, qua đó giúp các tín hữu suy niệm sâu hơn về các mầu nhiệm của Đức Kitô cùng với Đức Maria.

Năm 1884, ngài thành lập tờ báo Kinh Mân Côi và Pompeii Mới, góp phần phổ biến lòng sùng kính Đức Mẹ và những hoạt động tông đồ của mình.

Chung quanh Đền thánh dần hình thành một cộng đồng mới với nhiều công trình phục vụ đời sống xã hội. Vì thế, sứ mạng của Bartolo Longo không dừng lại ở việc cổ võ một hình thức đạo đức, nhưng mở rộng sang việc giáo dục, truyền giáo, xây dựng cộng đoàn và phục vụ người nghèo.

Lòng yêu mến Đức Maria được thể hiện bằng việc phục vụ

Năm 1887, Bartolo Longo thành lập một cơ sở dành cho các trẻ em gái mồ côi. Sau đó, ngài tiếp tục mở rộng hoạt động bác ái dành cho trẻ em và thanh thiếu niên.

Năm 1892, ngài đặt viên đá đầu tiên cho Nhà dành cho con cái các tù nhân. Công trình này nhằm giúp những trẻ em có cha mẹ đang bị giam giữ, để các em không bị bỏ rơi vì hoàn cảnh gia đình.

Những người con gái của các tù nhân cũng được đón nhận tại Pompeii và được các nữ tu thuộc Dòng Các Nữ tử Rất Thánh Mân Côi Pompeii chăm sóc.

Như vậy, nơi Bartolo Longo, lòng yêu mến Đức Maria và Kinh Mân Côi luôn gắn liền với tình yêu dành cho những người nghèo khổ, những trẻ em bị bỏ rơi và những người dễ bị xã hội lãng quên.

Đối với ngài, cầu nguyện không thể tách rời khỏi việc phục vụ. Kinh Mân Côi phải dẫn người tín hữu đến một cuộc sống được biến đổi bởi Tin Mừng và được thể hiện qua tình yêu cụ thể dành cho tha nhân.

Tông đồ Kinh Mân Côi

Bartolo Longo được Giáo Hội đặc biệt ghi nhớ với danh hiệu “Tông đồ Kinh Mân Côi”.

Thánh Gioan Phaolô II từng nhắc đến Bartolo Longo trong Tông thư Kinh Mân Côi của Đức Trinh Nữ Maria, đặc biệt liên quan đến việc ngài cổ võ thực hành “Mười lăm ngày thứ Bảy kính Đức Mẹ Mân Côi”.

Đối với Bartolo Longo, Kinh Mân Côi không phải là việc đọc kinh theo thói quen hay lặp lại những lời kinh cách máy móc. Đây là một con đường giúp người tín hữu chiêm ngắm Đức Kitô cùng với Đức Maria.

Chính ở điểm này, sứ mạng của ngài mang đậm linh đạo Đa Minh: chiêm niệm và trao ban cho người khác hoa trái của sự chiêm niệm.

Kinh Mân Côi vừa là lời cầu nguyện, vừa là phương thế giáo lý, vừa là con đường giúp người tín hữu bước vào các mầu nhiệm của Tin Mừng.

Hai giáo dân Đa Minh được tuyên phong hiển thánh

Ngày 19 tháng 10 năm 2025, Đức Thánh Cha Lêô XIV đã tuyên phong hiển thánh cho Bartolo Longo cùng với Pier Giorgio Frassati.

Đây là một dấu mốc đặc biệt đối với Gia đình Đa Minh, bởi cả hai vị đều là những giáo dân thuộc Dòng Ba Đa Minh.

Thánh Bartolo Longo và Thánh Pier Giorgio Frassati cho thấy ơn gọi Đa Minh không chỉ được sống trong các tu viện hay nơi những người đã khấn dòng. Linh đạo Đa Minh cũng được thể hiện cách mạnh mẽ nơi những giáo dân sống giữa đời, trong gia đình, nghề nghiệp và xã hội.

Mỗi người theo cách riêng đã biến đức tin thành một đời sống tông đồ cụ thể: Bartolo Longo qua Kinh Mân Côi, việc truyền giáo và các công trình bác ái; Pier Giorgio Frassati qua đời sống cầu nguyện, tình bạn, phục vụ người nghèo và dấn thân giữa xã hội.

Một chứng tá đặc biệt cho Huynh đoàn Đa Minh

Đối với Huynh đoàn Đa Minh hôm nay, Thánh Bartolo Longo là một mẫu gương đặc biệt gần gũi.

Ngài là một giáo dân đã được ơn hoán cải, được nâng đỡ bởi một linh mục Đa Minh, gia nhập Dòng Ba Đa Minh và sau đó dành cả cuộc đời để thực hiện một sứ mạng mà ngài xác tín là Thiên Chúa trao phó.

Cuộc đời ngài cho thấy người giáo dân Đa Minh có thể sống ơn gọi của mình ngay giữa lòng thế giới: cầu nguyện, học hỏi, chiêm niệm, loan báo Tin Mừng và phục vụ tha nhân.

Đặc biệt, Thánh Bartolo Longo cho thấy lòng yêu mến Kinh Mân Côi không thể tách khỏi việc sống Tin Mừng. Lần chuỗi phải dẫn đến việc gặp gỡ Đức Kitô; lòng yêu mến Đức Maria phải đưa chúng ta đến gần hơn với Con của Mẹ; và đời sống cầu nguyện phải sinh hoa trái nơi việc phục vụ con người.

Vì thế, nơi Thánh Bartolo Longo, Huynh đoàn Đa Minh có thể nhận ra một con đường rất cụ thể của ơn gọi giáo dân: chiêm niệm các mầu nhiệm Đức Kitô, yêu mến Đức Maria, trung thành với Kinh Mân Côi, sống tình huynh đệ và đem hoa trái của sự chiêm niệm đến cho tha nhân.

Từ một người từng xa rời đức tin, Bartolo Longo đã trở thành một giáo dân Đa Minh, một người phục vụ người nghèo và một Tông đồ Kinh Mân Côi. Cuộc đời ngài là chứng tá rằng ân sủng Thiên Chúa có thể biến đổi một con người, để rồi chính cuộc đời ấy trở thành khí cụ đưa nhiều người trở về với Thiên Chúa.