Các Đức Giáo hoàng và Ngày Thế giới Truyền giáo

Ngày Thế giới Truyền giáo được Đức Piô XI thiết lập vào năm 1926 và được cử hành hằng năm vào Chúa nhật thứ ba của tháng 10. Năm 2026, Ngày Thế giới Truyền giáo được cử hành vào Chúa nhật 18 tháng 10. Đây là dịp để toàn thể Giáo Hội ý thức sâu sắc hơn về ơn gọi truyền giáo, cầu nguyện cho công cuộc loan báo Tin Mừng và nâng đỡ các Giáo Hội đang thực hiện sứ mạng truyền giáo.

Từ lời kêu gọi của Đức Piô XII trong thời kỳ chiến tranh cho đến các sứ điệp của Đức Phaolô VI, Thánh Gioan Phaolô II, Đức Bênêđictô XVI, Đức Phanxicô và Đức Thánh Cha Lêô XIV, sứ mạng truyền giáo của Giáo Hội luôn được soi sáng bởi những vấn đề cấp thiết của từng thời đại.

Trong các sứ điệp của các vị Giáo hoàng, sứ mạng truyền giáo luôn gắn liền với những vấn đề như hòa bình, tự do tôn giáo, tình yêu, sự phục vụ, đời sống Thánh Thể và sự hiệp nhất của Giáo Hội. Những lời giáo huấn ấy nhắc nhở rằng truyền giáo không phải là một hoạt động phụ thuộc vào hoàn cảnh, nhưng thuộc về chính bản chất và sứ mạng của Giáo Hội.

Đức Piô XII: Hòa bình là một sứ mạng của Giáo Hội

Ngày 19 tháng 10 năm 1940, trong bối cảnh thế giới đang chìm trong chiến tranh, Đức Piô XII nhấn mạnh sức mạnh của lời cầu nguyện và trách nhiệm truyền giáo của người Kitô hữu.

Ngài viết rằng cầu nguyện là vũ khí có thể mở lòng Thiên Chúa trước nỗi đau của nhân loại. Người tín hữu được mời gọi cầu nguyện cho những người loan báo Đức Kitô, cho những con chiên lạc xa đàn và cho những người đau khổ đang phải gánh chịu những thử thách nặng nề của thời đại.

Đức Piô XII trình bày hòa bình trước hết là sự bình an trong tâm hồn với Thiên Chúa, rồi đến sự bình an giữa anh chị em với nhau và giữa các dân tộc qua việc hòa giải và xây dựng một trật tự hài hòa.

Theo ngài, càng xa rời nền hòa bình ấy, nhân loại càng cần đến một sự dấn thân mạnh mẽ hơn cho lý tưởng truyền giáo của Giáo Hội. Bởi vì hòa bình trên thế giới cũng là một sứ mạng của Giáo Hội: trong sự bình ổn của trật tự nhân loại, Giáo Hội thực hiện sứ mạng đem các linh hồn về với Thiên Chúa, làm cho điều thiện của đức tin được lan rộng và chiến thắng sự dữ, hướng tới nền hòa bình vững bền của đời đời.

Đức Phaolô VI: Tự do tôn giáo không làm suy yếu sứ mạng truyền giáo

Ngày 25 tháng 5 năm 1969, Đức Phaolô VI nhấn mạnh mối liên hệ giữa tự do tôn giáo và bổn phận tông đồ của Giáo Hội.

Ngài lưu ý rằng có người cho rằng việc Công đồng Vaticanô II khẳng định quyền tự do tôn giáo có thể dẫn đến thái độ dửng dưng đối với chân lý tôn giáo, thậm chí khiến hoạt động truyền giáo trở nên không còn cần thiết.

Đức Phaolô VI bác bỏ cách hiểu này. Theo ngài, tự do tôn giáo mà Công đồng công bố nhằm bảo đảm tôn giáo được tự do trước sự can thiệp bất chính của quyền lực thế tục, đồng thời loại bỏ những hình thức độc quyền xã hội và chính trị sai trái trong lĩnh vực tôn giáo.

Tự do tôn giáo không làm suy yếu bổn phận truyền giáo của Giáo Hội. Trái lại, tự do lương tâm tạo nên những điều kiện xã hội và dân sự để hoạt động truyền giáo có thể được thực hiện cách thích hợp, trong khi Giáo Hội vẫn trung thành loan báo sứ điệp cứu độ.

Đức Phaolô VI nhấn mạnh rằng đây là lập trường căn bản thuộc truyền thống của Giáo Hội, đồng thời đã được Công đồng canh tân và làm sáng tỏ.

Thánh Gioan Phaolô II: Sứ mạng không dựa vào sức riêng của con người

Ngày 11 tháng 6 năm 2000, Thánh Gioan Phaolô II nhấn mạnh rằng toàn bộ sứ mạng của Giáo Hội, cách riêng sứ mạng đến với muôn dân, cần đến những tông đồ sẵn sàng kiên trì đến cùng, trung thành với sứ mạng đã lãnh nhận và bước theo con đường của Đức Kitô: con đường nghèo khó, vâng phục, phục vụ và hy sinh cho đến chết.

Ngài mời gọi các Kitô hữu noi gương những chứng nhân đức tin, để việc loan báo Đức Kitô trở thành trách nhiệm của mọi Kitô hữu.

Thánh Gioan Phaolô II nhìn nhận rằng giữa sức lực hạn hẹp của con người và sự lớn lao của sứ mạng truyền giáo luôn có một khoảng cách rất lớn. Người được sai đi có thể cảm thấy mình bất xứng trước nhiệm vụ ấy. Tuy nhiên, người Kitô hữu không đơn độc, bởi “khả năng của chúng tôi là do Thiên Chúa” và chính Người làm cho chúng ta trở thành những thừa tác viên của Giao Ước mới.

Đức Kitô không bỏ rơi những người Người kêu gọi phục vụ. Người đã trao cho các môn đệ sứ mạng làm cho muôn dân trở thành môn đệ và hứa ở cùng Giáo Hội “mọi ngày cho đến tận thế”.

Sự hiện diện liên lỉ của Chúa trong Giáo Hội, đặc biệt qua Lời Chúa và các Bí tích, là bảo đảm cho hiệu quả của sứ mạng Giáo Hội.

Thánh Gioan Phaolô II cũng nhấn mạnh rằng sứ mạng hôm nay được thực hiện qua những người đã cảm nghiệm ơn cứu độ ngay trong sự mong manh và yếu đuối của chính mình. Họ làm chứng cho anh chị em mình, ý thức rằng tất cả đều được mời gọi đạt tới sự sống viên mãn.

Sau hai ngàn năm kể từ khi sứ mạng của Giáo Hội bắt đầu, vẫn còn những vùng rộng lớn về địa lý, văn hóa, con người và xã hội chưa được Đức Kitô và Tin Mừng của Người chạm đến. Những ai đã cảm nghiệm niềm vui gặp gỡ Đức Kitô không thể giữ niềm vui ấy cho riêng mình, nhưng phải để niềm vui ấy lan tỏa đến những người khác.

Đức Bênêđictô XVI: Hoa trái của truyền giáo là tìm kiếm lợi ích của tha nhân

Ngày 29 tháng 4 năm 2006, Đức Bênêđictô XVI nhắc lại rằng tình yêu huynh đệ mà Chúa Giêsu trao cho các môn đệ bắt nguồn từ tình yêu của Chúa Cha.

Theo ngài, yêu thương theo cách của Thiên Chúa có nghĩa là sống trong Thiên Chúa và nhờ Thiên Chúa. Thiên Chúa là “ngôi nhà” đầu tiên của con người; chỉ những ai sống trong Người mới có thể được đốt cháy bởi ngọn lửa bác ái thần linh và trở thành những người có khả năng làm cho thế giới bừng cháy tình yêu.

Đức Bênêđictô XVI cho thấy đây chính là sứ mạng của Giáo Hội trong mọi thời đại. Nhiệt tâm truyền giáo đích thực, vốn là nhiệm vụ căn bản của cộng đoàn Giáo Hội, luôn gắn liền với lòng trung thành với tình yêu Thiên Chúa. Điều này đúng với từng Kitô hữu, từng cộng đoàn địa phương, từng Giáo Hội địa phương và toàn thể Dân Chúa.

Ý thức về cùng một sứ mạng giúp các môn đệ quảng đại dấn thân vào những công việc thăng tiến con người cả về mặt nhân bản lẫn tinh thần. Chính tình yêu là linh hồn của mọi hoạt động truyền giáo, là động lực thúc đẩy sứ mạng và cũng là tiêu chuẩn để phân định điều gì cần làm, điều gì cần thay đổi.

Trở thành nhà truyền giáo có nghĩa là yêu mến Thiên Chúa bằng toàn thể con người, thậm chí sẵn sàng hiến dâng mạng sống vì Người nếu cần. Trong mọi thời đại, đã có biết bao linh mục, tu sĩ nam nữ và giáo dân làm chứng cách cao cả cho tình yêu dành cho Thiên Chúa qua việc tử đạo.

Trở thành nhà truyền giáo cũng có nghĩa là cúi xuống trước những nhu cầu của mọi người như người Samari nhân hậu, đặc biệt quan tâm đến những người nghèo khổ và thiếu thốn nhất. Người yêu bằng trái tim của Đức Kitô không tìm kiếm lợi ích riêng, nhưng chỉ tìm vinh quang Chúa Cha và điều thiện ích cho tha nhân.

Đức Bênêđictô XVI kết luận rằng đây chính là bí quyết làm cho hoạt động truyền giáo sinh nhiều hoa trái, vượt qua biên giới và văn hóa, đến với các dân tộc và lan rộng tới tận cùng trái đất.

Đức Phanxicô: Truyền giáo hướng đến bàn tiệc Thánh Thể

Ngày 25 tháng 1 năm 2024, Đức Phanxicô nhắc lại rằng nơi các Kitô hữu tiên khởi, nhiệt tâm truyền giáo mang một chiều kích cánh chung rất mạnh mẽ. Họ cảm nhận tính cấp bách của việc loan báo Tin Mừng.

Theo Đức Phanxicô, ngày nay Giáo Hội cũng cần duy trì viễn tượng này. Viễn tượng cánh chung giúp chúng ta loan báo Tin Mừng với niềm vui của những người biết rằng “Chúa đã gần đến”, đồng thời sống trong niềm hy vọng hướng về đích điểm, nơi tất cả chúng ta sẽ được ở cùng Đức Kitô trong tiệc cưới của Nước Thiên Chúa.

Trong khi thế giới đưa ra nhiều “bàn tiệc” của chủ nghĩa tiêu thụ, sự tiện nghi ích kỷ, việc tích lũy của cải và chủ nghĩa cá nhân, Tin Mừng lại mời gọi mọi người đến dự bàn tiệc của Thiên Chúa, một bàn tiệc được đánh dấu bằng niềm vui, sự chia sẻ, công lý và tình huynh đệ trong sự hiệp thông với Thiên Chúa và với nhau.

Sự sống viên mãn mà Đức Kitô ban tặng đã được đón nhận trước ngay hôm nay nơi bàn tiệc Thánh Thể, được Giáo Hội cử hành theo lệnh truyền của Chúa để tưởng niệm Người.

Lời mời gọi hướng đến bàn tiệc cánh chung mà Giáo Hội trao cho mọi người trong sứ mạng loan báo Tin Mừng gắn liền cách nội tại với lời mời gọi đến bàn tiệc Thánh Thể, nơi Chúa nuôi dưỡng chúng ta bằng Lời Người và bằng Mình Máu Người.

Đức Phanxicô nhắc lại giáo huấn của Đức Bênêđictô XVI rằng mỗi cử hành Thánh Thể là một sự thể hiện cách bí tích việc quy tụ Dân Chúa trong thời cánh chung. Đối với chúng ta, bàn tiệc Thánh Thể là sự nếm hưởng trước bàn tiệc cuối cùng đã được các ngôn sứ loan báo và Tân Ước mô tả như “tiệc cưới của Con Chiên”.

Vì thế, mọi tín hữu được mời gọi sống mỗi Thánh lễ cách sâu xa hơn, đặc biệt ý thức chiều kích cánh chung và truyền giáo của Thánh Thể.

Đức Thánh Cha Lêô XIV: Hiệp nhất là điều kiện của sứ mạng

Ngày 25 tháng 1 năm 2026, Đức Thánh Cha Lêô XIV nhấn mạnh rằng trách nhiệm truyền giáo căn bản của Giáo Hội là canh tân và duy trì sự hiệp nhất thiêng liêng cũng như tình huynh đệ giữa các thành viên của mình.

Trong nhiều hoàn cảnh, Giáo Hội phải đối diện với những xung đột, phân cực, hiểu lầm và thiếu lòng tin lẫn nhau. Khi những điều này xuất hiện ngay trong các cộng đoàn, chúng làm suy yếu chứng tá của Giáo Hội.

Sứ mạng loan báo Tin Mừng mà Đức Kitô trao cho các môn đệ trước hết đòi hỏi những tâm hồn được hòa giải và khao khát hiệp thông. Vì thế, Đức Thánh Cha Lêô XIV kêu gọi tăng cường những nỗ lực đại kết với tất cả các Giáo Hội Kitô giáo.

Theo Đức Thánh Cha, sự hiệp nhất truyền giáo không thể được hiểu là sự đồng nhất. Trái lại, đó là sự hội tụ của những đặc sủng khác nhau hướng về cùng một mục đích: làm cho tình yêu của Đức Kitô trở nên hữu hình và mời gọi mọi người gặp gỡ Người.

Công cuộc loan báo Tin Mừng đạt được hiệu quả khi các cộng đoàn địa phương cộng tác với nhau, đồng thời những khác biệt về văn hóa, đời sống thiêng liêng và phụng vụ được thể hiện cách trọn vẹn và hài hòa trong cùng một đức tin.

Đức Thánh Cha Lêô XIV mời gọi mọi tổ chức trong Giáo Hội củng cố ý thức về sự hiệp thông truyền giáo trong Giáo Hội, đồng thời phát triển những cách thức sáng tạo và cụ thể để cộng tác với nhau vì sứ mạng và trong chính sứ mạng ấy.

Nếu sự hiệp nhất là điều kiện của sứ mạng, thì tình yêu chính là bản chất của sứ mạng. Tin Mừng mà chúng ta được sai đi loan báo cho thế giới không phải là một lý tưởng trừu tượng, nhưng là Tin Mừng về tình yêu trung tín của Thiên Chúa, tình yêu đã trở nên xác phàm nơi dung mạo và cuộc đời của Đức Giêsu Kitô.

Qua những sứ điệp của các vị Giáo hoàng trong suốt một thế kỷ, Ngày Thế giới Truyền giáo nhắc nhở toàn thể Giáo Hội rằng sứ mạng không thuộc về một nhóm người riêng biệt, nhưng là trách nhiệm của mọi Kitô hữu. Từ hòa bình, tự do tôn giáo, sự hy sinh và bác ái, đến Thánh Thể và sự hiệp nhất, tất cả đều quy hướng về một sứ mạng duy nhất: đưa con người đến gặp gỡ Đức Kitô và làm cho tình yêu của Người được nhận biết giữa lòng thế giới.