Hàn Quốc trước thềm Đại hội Giới trẻ Thế giới 2027: Bức tranh tôn giáo giữa truyền thống và hiện đại

Mặc dù hơn một nửa người dân Hàn Quốc cho biết không theo tôn giáo nào, đời sống tâm linh vẫn hiện diện sâu sắc trong xã hội. Trong khi Phật giáo đối diện với tình trạng suy giảm tín đồ, di sản Nho giáo tiếp tục định hình các giá trị văn hóa, còn những phong trào tôn giáo mới gây ra nhiều tranh luận. Kitô giáo vẫn giữ vị trí đáng kể, nhưng các cộng đồng tôn giáo đang phải đối diện với thách đố ngày càng lớn trong việc đồng hành với thế hệ trẻ.

Trong khuôn khổ loạt bài “Hướng tới Seoul” chuẩn bị cho Đại hội Giới trẻ Thế giới năm 2027, AsiaNews tìm hiểu đời sống tôn giáo tại Hàn Quốc, một xã hội đang chuyển mình giữa truyền thống và hiện đại, giữa những giá trị cộng đồng và khát vọng khẳng định bản thân của mỗi cá nhân.

Các số liệu về đời sống tôn giáo

Những khảo sát công bố năm 2025 cho thấy tỷ lệ người Hàn Quốc không theo tôn giáo nào vẫn ở mức cao. Tuy nhiên, tỷ lệ tín đồ của từng tôn giáo có sự khác biệt tùy theo phương pháp và phạm vi khảo sát.

Theo Hankook Research, dựa trên tổng hợp 22 cuộc khảo sát được thực hiện trong năm 2025, có 51% người trưởng thành không theo tôn giáo nào. Tin Lành chiếm 20%, Phật giáo 16%, Công giáo 11% và các tôn giáo khác khoảng 1%.

Trong khi đó, khảo sát của Gallup Korea năm 2025, công bố ngày 26 tháng 3 năm 2026, ghi nhận 60% người trưởng thành không theo tôn giáo nào. Tin Lành chiếm 18%, Phật giáo 16% và Công giáo 6%.

Sự khác biệt giữa hai kết quả cho thấy không nên xem các tỷ lệ này là những con số thống nhất cho toàn bộ dân số. Dù vậy, cả hai khảo sát đều xác nhận rằng người không theo tôn giáo chiếm tỷ lệ lớn trong xã hội Hàn Quốc.

Đáng chú ý, theo Hankook Research, 72% người trong độ tuổi 18–29 cho biết không theo tôn giáo nào. Gallup Korea cũng ghi nhận xu hướng tương tự khi chỉ 24% người ở độ tuổi 20 cho biết có tôn giáo. Những con số này phản ánh khoảng cách đáng kể giữa các thế hệ và đặt ra thách đố đối với các cộng đồng tôn giáo trong việc truyền đạt đức tin cho người trẻ.

Nho giáo và tín ngưỡng truyền thống vẫn hiện diện

Tình trạng nhiều người không còn gắn bó với các tổ chức tôn giáo không có nghĩa là đời sống tâm linh đã biến mất. Mối tương quan của người Hàn Quốc với tôn giáo phức tạp hơn những con số thống kê.

Một bộ phận người dân tiếp cận các thực hành tôn giáo theo hướng thực dụng, tìm kiếm sự trợ giúp để giải quyết những nhu cầu cá nhân. Vì thế, có những người dù thuộc một tôn giáo vẫn tìm đến các hình thức tín ngưỡng khác khi cho rằng điều đó có ích cho mình.

Một trong những yếu tố góp phần định hình cách tiếp cận này là di sản Nho giáo, học thuyết đạo đức từng giữ vai trò tư tưởng chính thức dưới triều đại Joseon từ năm 1392 đến năm 1910.

Ngày nay, Hàn Quốc không phải là quốc gia Nho giáo theo nghĩa một tôn giáo chính thức. Tuy nhiên, những giá trị Nho giáo vẫn ảnh hưởng sâu sắc đến văn hóa, đời sống gia đình, cách ứng xử với quyền bính và quan niệm về trách nhiệm đối với cộng đồng.

Điều này thể hiện rõ trong sự coi trọng giáo dục, thành tích học tập và những bổn phận gia đình. Ngay cả khi thế hệ trẻ ngày càng đề cao tự do cá nhân, di sản Nho giáo vẫn tiếp tục tác động đến cách họ nhìn nhận bản thân và xã hội.

Bên cạnh đó, tín ngưỡng pháp sư truyền thống vẫn tồn tại trong xã hội Hàn Quốc hiện đại. Các pháp sư, phần lớn là phụ nữ và được gọi là mudang, được xem như những người trung gian giữa thế giới con người và thế giới siêu nhiên. Những nghi lễ và điệu múa của họ vẫn xuất hiện trong nhiều sinh hoạt cộng đồng, thu hút sự quan tâm của người dân.

Các phong trào tôn giáo mới và những tranh luận xã hội

Hàn Quốc cũng chứng kiến sự phát triển của nhiều phong trào tôn giáo mới. Một số kết hợp những yếu tố của Phật giáo, Đạo giáo và Nho giáo; những nhóm khác tiếp nhận và diễn giải lại các yếu tố Kitô giáo theo những cách riêng.

Một số tổ chức bị chỉ trích vì hoạt động truyền đạo quyết liệt, đòi hỏi sự trung thành cao độ của thành viên hoặc tìm cách tác động đến đời sống chính trị. Những hoạt động này đã làm nảy sinh nhiều tranh luận về ranh giới giữa quyền tự do tôn giáo và trách nhiệm trước pháp luật.

Trong số các tổ chức gây chú ý có Hội Thánh Shincheonji của Chúa Giêsu và Giáo hội Thống Nhất, do ông Sun Myung Moon thành lập năm 1954. Những tổ chức này đã trở thành tâm điểm của các tranh cãi chính trị và những cuộc điều tra liên quan đến cáo buộc can thiệp vào hoạt động chính trị.

Các đề xuất giải thể những tổ chức tôn giáo bị cho là tìm cách chi phối chính trị cũng gây tranh luận về tính hợp hiến. Trong khi đó, một số tiếng nói đối lập cảnh báo rằng việc xử lý các tổ chức tôn giáo phải tôn trọng những nguyên tắc dân chủ và quyền tự do tín ngưỡng.

Hiến pháp Hàn Quốc bảo đảm quyền tự do tôn giáo. Tuy nhiên, những tranh cãi nói trên cho thấy xã hội vẫn phải tìm cách dung hòa quyền tự do của các cộng đồng tôn giáo với yêu cầu bảo vệ lợi ích chung.

Trong đại dịch COVID-19, Hội Thánh Shincheonji từng trở thành tâm điểm tranh cãi liên quan đến việc tổ chức các buổi tụ họp trong bối cảnh dịch bệnh lây lan. Sự kiện này làm nổi bật những căng thẳng giữa hoạt động tôn giáo, trách nhiệm cộng đồng và các biện pháp bảo vệ sức khỏe công cộng.

Giáo hội Công giáo tại Hàn Quốc

Công giáo bén rễ tại Hàn Quốc từ thế kỷ XVIII, ban đầu nhờ những giáo dân tiếp cận các tác phẩm của linh mục Dòng Tên Matteo Ricci. Trong các tác phẩm này, cha trình bày những nền tảng của Kitô giáo thông qua cuộc đối thoại với tư tưởng Nho giáo.

Đức tin Công giáo sau đó được củng cố nhờ chứng tá của các vị tử đạo trong những cuộc bách hại khốc liệt dưới triều đại Joseon, kéo dài trong phần lớn thế kỷ XIX.

Đặc biệt, trong các thập niên 1970 và 1980, Giáo hội Công giáo phát triển mạnh mẽ nhờ những đóng góp trong việc bảo vệ nhân quyền, tự do và dân chủ giữa thời kỳ chế độ độc tài quân sự. Từ một cộng đồng tương đối nhỏ, Công giáo đã trở thành một thành phần quan trọng trong đời sống xã hội Hàn Quốc.

Tuy nhiên, các số liệu hiện nay cho thấy quy mô cộng đồng Công giáo khác nhau tùy theo nguồn khảo sát. Hankook Research ghi nhận tỷ lệ người Công giáo là 11% trong năm 2025, trong khi Gallup Korea ghi nhận 6%. Vì vậy, khi sử dụng số liệu, cần nêu rõ nguồn thay vì xem một tỷ lệ duy nhất là kết quả thống nhất.

Dù vẫn là một cộng đồng năng động, Giáo hội Công giáo Hàn Quốc đang phải đối diện với những thách đố mới. Tình trạng người trẻ không gắn bó với các tổ chức tôn giáo, cùng với sự thay đổi trong quan niệm sống và các mối quan hệ xã hội, đặt ra nhu cầu đổi mới cách đồng hành và truyền đạt đức tin.

Trong bối cảnh Seoul chuẩn bị đăng cai Đại hội Giới trẻ Thế giới vào tháng 8 năm 2027, những thay đổi trong đời sống tôn giáo Hàn Quốc mang ý nghĩa đặc biệt đối với sứ mạng loan báo Tin Mừng. Đây vừa là cơ hội để Giáo hội gặp gỡ người trẻ, vừa là dịp suy tư về cách trình bày đức tin sao cho có thể chạm đến những thao thức của con người trong xã hội hiện đại.