Ai là người khai sinh Đàng Thánh Giá?

Philip Kosloski – 19/02/2026

Trong nhiều thế kỷ, một trong những việc đạo đức bình dân phổ biến và bền vững nhất chính là Đàng Thánh Giá (còn gọi là Đường Thánh Giá, hay theo tiếng Latinh là Via Crucis). Lòng đạo đức này gồm một số “chặng” giúp tín hữu bước theo dấu chân Chúa Giêsu Kitô trong cuộc Thương Khó và sự chết của Người.

Nguồn gốc Đàng Thánh Giá từ đâu?

Theo một truyền thống cổ xưa, Đức Trinh Nữ Maria hằng ngày đến viếng những nơi gắn liền với cuộc khổ nạn, cái chết và sự Phục Sinh của Chúa Giêsu sau khi Người lên Trời. Nhiều truyền thống khác cũng kể rằng Đức Mẹ đã theo Chúa trên đường lên Núi Sọ.

Tuy nhiên, khi thực hành điều này, Đức Mẹ không thiết lập một hình thức đạo đức có cấu trúc với các lời nguyện và các “chặng” như ngày nay. Mẹ chỉ đơn sơ sống lại trong tâm hồn những biến cố trọng đại của cuộc Thương Khó và “ghi nhớ trong lòng” hy tế cao cả của Con mình.

Có thể nhiều tín hữu khác đã noi gương Đức Mẹ, bước lại con đường Chúa đi để lưu giữ ký ức thánh thiêng ấy trong tâm hồn.

Những “đền thánh Thương Khó” đầu tiên

Theo Bách khoa toàn thư Công Giáo, mãi đến vài thế kỷ sau, người ta mới thấy xuất hiện những hình thức tương tự Đàng Thánh Giá. Ngay từ thế kỷ V, Thánh Petroniô, Giám mục Bologna, đã cho xây dựng một quần thể nhà nguyện tượng trưng cho các địa điểm quan trọng tại Giêrusalem. Những công trình này có thể được xem là mầm mống của Đàng Thánh Giá sau này. Tuy nhiên, trước thế kỷ XV, chưa thể nói đã có một Đàng Thánh Giá theo nghĩa hiện đại.

Dòng Phanxicô tại Thánh Địa

Vào thời Trung Cổ, Thánh Địa trở nên bất ổn, khiến các tín hữu hành hương khó có thể đến viếng các nơi Thương Khó của Chúa. Vì thế, các tu sĩ Phanxicô và nhiều cộng đoàn khác tại châu Âu bắt đầu dựng nên các nhà nguyện và đền thánh mô phỏng các địa điểm tại Giêrusalem.

Đặc biệt, Chân phước Álvaro of Córdoba đã phổ biến lòng đạo đức này tại châu Âu, khởi đầu tại Córdoba, bằng cách xây dựng những nhà nguyện nhỏ tương tự các chặng Đàng Thánh Giá ngày nay.

Một khách hành hương người Anh thế kỷ XV, William Wey, được ghi nhận là người phổ biến thuật ngữ “các chặng”, khi mô tả cách người hành hương dừng lại từng nơi để suy niệm cuộc Thương Khó của Chúa.

Sự chuẩn nhận của Tòa Thánh

Đến thế kỷ XVII, các tu sĩ Phanxicô mong muốn thiết lập các “chặng” ngay trong lòng nhà thờ và xin phép Tòa Thánh. Đồng thời, các ngài cũng mong các tín hữu được hưởng những ân xá tương tự như khi hành hương Giêrusalem.

Đức Thánh Cha Innocent XI đã chấp thuận thỉnh nguyện này, mở đường cho việc phổ biến Đàng Thánh Giá trong các nhà thờ như chúng ta biết ngày nay.

Vì thế, không thể nói có một cá nhân duy nhất “phát minh” ra Đàng Thánh Giá. Lòng đạo đức này được hình thành dần dần qua nhiều thế kỷ, nhờ sự suy niệm của Đức Mẹ và bao tâm hồn thánh thiện khác, đặc biệt là các tu sĩ Phanxicô.

Đàng Thánh Giá là một truyền thống lớn lên cách tự nhiên trong đời sống Hội Thánh — một con đường giúp các tín hữu bước theo Chúa Kitô, chiêm ngắm tình yêu cứu độ được biểu lộ trọn vẹn trên Thập Giá.