Ai sẽ là những Hồng y đầu tiên của triều đại Đức Lêô XIV?

Triều đại Đức Giáo hoàng Lêô XIV đang dần định hình, và danh sách những vị được ngài lựa chọn làm Hồng y trong công nghị sắp tới có thể cho thấy rõ hơn hướng đi của vị Giáo hoàng đầu tiên đến từ Hoa Kỳ.

Cho đến nay, triều đại Đức Lêô XIV được đánh dấu bởi sự thận trọng và một mức độ liên tục đáng kể với các vị tiền nhiệm. Ngài chỉ thực hiện một số điều chỉnh tương đối nhỏ trong Giáo triều Rôma, không làm thay đổi căn bản khuôn khổ cải tổ đã được Đức Giáo hoàng Phanxicô đề ra.

Đức Lêô XIV cũng tiếp tục quan tâm đến tính hiệp hành, nhưng không đặt chủ đề này ở vị trí trung tâm trong diễn ngôn công khai như thời Đức Phanxicô. Đáng chú ý, trong nhiều trường hợp, ngài vẫn bổ nhiệm những nhân vật từng cộng tác gần gũi với vị Giáo hoàng tiền nhiệm.

Tuy nhiên, một dấu mốc quan trọng đang đến gần: công nghị tấn phong các Hồng y mới đầu tiên của triều đại Đức Lêô XIV.

Và khi ấy, những chiếc mũ đỏ được trao cho ai sẽ không đơn thuần là những bổ nhiệm nhân sự. Chúng có thể cho thấy Đức Lêô XIV muốn Giáo hội đi về đâu.

Một công nghị đặc biệt

Khi Đức Lêô XIV được bầu, có tới 133 Hồng y cử tri bước vào Nhà nguyện Sistina – con số cao nhất trong lịch sử.

Quy định do Đức Giáo hoàng Phaolô VI đặt ra giới hạn số Hồng y dưới 80 tuổi có quyền tham dự mật nghị ở mức 120 vị. Tuy nhiên, các Giáo hoàng vẫn có thể vượt qua con số này. Đức Gioan Phaolô II từng làm như vậy, vì biết rằng nhiều Hồng y trong số đó sắp bước sang tuổi 80.

Hiện nay, số Hồng y cử tri đã giảm xuống còn 116 vị. Vì thế, Đức Lêô XIV dường như không vội vàng phá vỡ giới hạn truyền thống.

Nhưng nếu chờ đến cuối năm 2027, sẽ có thêm 12 Hồng y bước sang tuổi 80 và mất quyền bầu Giáo hoàng. Khi ấy, số Hồng y cử tri chỉ còn khoảng 104 vị, mở ra khả năng Đức Lêô XIV bổ nhiệm tới 16 Hồng y cử tri mới mà chỉ tạm thời vượt quá con số 120.

Có những đồn đoán cho rằng công nghị phong Hồng y đầu tiên của triều đại Đức Lêô XIV có thể diễn ra vào tháng 2 năm 2027.

Những dấu hiệu từ các bổ nhiệm hiện nay

Nếu Đức Lêô XIV thực sự chuẩn bị một danh sách Hồng y mới, câu hỏi quan trọng là: ngài sẽ tìm kiếm những khuôn mặt như thế nào?

Một số quyết định ban đầu có thể cung cấp những manh mối.

Khác với truyền thống trước đây, Đức Phanxicô không luôn gắn tước Hồng y với những tổng giáo phận vốn theo truyền thống có Hồng y. Hiện nay, những giáo phận quan trọng như Milan, Paris hay Venezia đều không có Hồng y đứng đầu.

Đức Lêô XIV dường như có thể đi theo một hướng có tính hệ thống và thứ bậc rõ ràng hơn trong việc phân bổ tước Hồng y.

Một ví dụ đáng chú ý là Đức Hồng y Fabio Baggio. Trước đây, ngài giữ chức Thứ trưởng Bộ Phục vụ Phát triển Con người Toàn diện và sau đó được Đức Lêô XIV bổ nhiệm làm Quyền Tổng trưởng của Bộ này.

Việc bổ nhiệm ấy có thể cho thấy các chức vụ quan trọng trong Giáo triều một lần nữa sẽ được trao cho các Hồng y.

Nếu theo hướng này, hai cái tên đáng chú ý là Đức Tổng Giám mục Filippo Iannone, Tổng trưởng Bộ Giám mục, và Đức Tổng Giám mục Anthony Randazzo, Tổng trưởng Bộ Văn bản Lập pháp.

Việc những vị đang giữ các chức vụ chủ chốt trong Giáo triều được trao mũ Hồng y sẽ là một dấu hiệu cho thấy Đức Lêô XIV muốn xây dựng một cơ cấu Giáo hội rõ ràng hơn về trách nhiệm, thẩm quyền và phẩm trật.

Milan, Paris và những giáo phận lớn

Một câu hỏi khác liên quan đến những tổng giáo phận lớn của châu Âu.

Tại Milan, Đức Tổng Giám mục Mario Delpini đã tròn 75 tuổi nhưng, theo yêu cầu của Đức Lêô XIV, vẫn tiếp tục ở lại lãnh đạo tổng giáo phận lớn nhất châu Âu trong khi chờ người kế nhiệm.

Người kế nhiệm ngài nhiều khả năng sẽ được trao tước Hồng y.

Tại Paris, Đức Tổng Giám mục Laurent Ulrich cũng sẽ tròn 75 tuổi vào ngày 7 tháng 9. Vì vậy, cũng có khả năng người kế nhiệm ngài sẽ là vị được trao mũ đỏ.

Những quyết định này sẽ cho thấy Đức Lêô XIV có muốn khôi phục mối liên hệ truyền thống giữa các giáo phận quan trọng và Hồng y đoàn hay không.

Hoa Kỳ: một bài toán đặc biệt

Đáng chú ý hơn cả là tình hình tại Hoa Kỳ.

Đức Hồng y Blase Cupich, Tổng Giám mục Chicago – giáo phận quê hương của Đức Lêô XIV – đang tiến gần tuổi 80. Trước đây có suy đoán rằng Đức Lêô XIV muốn giữ ngài tại chức cho đến chuyến viếng thăm Hoa Kỳ của mình.

Nhưng nếu chuyến tông du chưa diễn ra trong thời gian gần, việc bổ nhiệm người kế nhiệm có thể không còn bị trì hoãn.

Một câu hỏi lập tức được đặt ra: người kế nhiệm Đức Hồng y Cupich có được trao mũ Hồng y hay không?

Một khuôn mặt khác cũng đáng chú ý là Đức Tổng Giám mục Ronald Hicks, Tổng Giám mục New York. Ngài có thể là một trong những ứng viên sáng giá cho Hồng y đoàn.

Truyền thống trước đây thường tránh việc trao mũ Hồng y cho vị kế nhiệm khi vị tiền nhiệm vẫn còn dưới 80 tuổi. Tuy nhiên, Đức Phanxicô từng phá vỡ quy tắc bất thành văn này.

Chẳng hạn, Đức Hồng y Francis Leo hiện là Tổng Giám mục Toronto trong khi vị tiền nhiệm của ngài, Đức Hồng y Christopher Collins, vẫn còn là Hồng y cử tri cho đến khi bước sang tuổi 80 vào đầu năm 2027.

Điều tương tự cũng có thể xảy ra tại Brussels, nơi Đức Tổng Giám mục Luc Terlinden hiện vẫn chưa phải là Hồng y, trong khi vị tiền nhiệm là Đức Hồng y Jozef De Kesel sẽ bước sang tuổi 80 vào năm tới.

Địa lý hay một hướng đi mới?

Vấn đề cuối cùng là liệu Đức Lêô XIV sẽ lựa chọn Hồng y theo tiêu chí địa lý, tức ưu tiên các giáo phận lớn và các khu vực chưa có đại diện, hay sẽ sử dụng việc bổ nhiệm Hồng y như một công cụ để định hình lại tư duy và hướng đi của Giáo hội.

Câu trả lời sẽ nằm không chỉ ở danh sách những người được trao mũ đỏ, mà còn ở chính hồ sơ của những con người ấy.

Họ sẽ là những mục tử từ các giáo phận lớn? Những người đang giữ những chức vụ quan trọng tại Giáo triều? Những khuôn mặt đại diện cho các vùng ngoại vi? Hay những người có khả năng tạo nên một cuộc đối thoại mới về những vấn đề đang gây tranh luận trong Giáo hội?

Bởi hiện nay, một số vấn đề vẫn còn gây nhiều tranh luận: vai trò của Thượng Hội đồng và tính hiệp hành, phụng vụ và cuộc đối thoại với thế giới truyền thống, vấn đề hòa bình trong học thuyết xã hội của Giáo hội, cũng như việc đón tiếp người di dân.

Việc bổ sung những thành viên mới vào Hồng y đoàn có thể tạo thêm sinh khí cho những cuộc thảo luận ấy, hoặc ít nhất làm thay đổi cách Giáo hội nhìn nhận các vấn đề.

Vì thế, công nghị phong Hồng y đầu tiên của Đức Lêô XIV sẽ không chỉ là một sự kiện nhân sự.

Đó có thể là một trong những khoảnh khắc đầu tiên cho thấy rõ nhất triều đại của ngài thực sự muốn thay đổi điều gì – và muốn thay đổi đến mức nào.

https://www.aciprensa.com/noticias/128049/quienes-serian-los-primeros-cardenales-del-pontificado-de-leon-xiv