AI thúc đẩy kinh tế Đài Loan tăng trưởng 10,7%, khoảng cách châu Á gia tăng

Đài Bắc (AsiaNews/Thông tấn xã) – Sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo (AI) đang thúc đẩy kinh tế Đài Loan tăng trưởng vượt trội. Theo dự báo mới nhất của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), tổng sản phẩm quốc nội (GDP) thực tế của Đài Loan có thể tăng 10,7% trong năm 2026, mức cao nhất thế giới theo dự báo này.

Trong khi nhu cầu về phần cứng phục vụ AI và đầu tư vào các trung tâm dữ liệu đang tạo động lực tăng trưởng cho nhiều nền kinh tế châu Á, những lo ngại về cơ hội việc làm cho người trẻ và nguy cơ các quốc gia chậm ứng dụng công nghệ bị tụt hậu vẫn ngày càng gia tăng.

Đài Loan dẫn đầu dự báo tăng trưởng kinh tế

Ngày 12 tháng 10, IMF công bố báo cáo Triển vọng Kinh tế Thế giới tại kỳ họp thường niên ở Bangkok, nâng dự báo tăng trưởng kinh tế Đài Loan trong năm 2026 từ 5,2% hồi tháng 4 lên 10,7%. Theo dự báo mới, Đài Loan là nền kinh tế duy nhất trên thế giới được kỳ vọng đạt mức tăng trưởng hai chữ số trong năm nay.

Mức tăng trưởng dự kiến của Đài Loan vượt xa nhiều nền kinh tế khác trong khu vực châu Á – Thái Bình Dương: Singapore được dự báo tăng 5%, Hồng Kông 3,8%, Hàn Quốc 3,3% và Nhật Bản 0,7%. Trong khi đó, kinh tế Trung Quốc có thể tăng 4,5%, còn Hoa Kỳ được dự báo tăng 2,3%.

Tuy nhiên, dự báo của IMF vẫn thấp hơn mức 11,05% mà Tổng cục Ngân sách, Kế toán và Thống kê Đài Loan đưa ra hồi tháng 8 năm 2026.

Động lực chính của đà tăng trưởng này là nhu cầu ngày càng lớn đối với các linh kiện thiết yếu phục vụ phát triển AI.

Đài Loan và Hàn Quốc hiện giữ vai trò quan trọng trong sản xuất phần cứng máy tính dùng để huấn luyện và vận hành các mô hình AI. Theo IMF, hai nền kinh tế này chiếm tổng cộng 62% giá trị thương mại ròng toàn cầu về phần cứng máy tính liên quan đến AI.

Tác động của sự phát triển này còn lan sang những nền kinh tế khác trong khu vực. Báo cáo IMF nhận định rằng, nhờ cấu trúc chuỗi cung ứng phục vụ xuất khẩu công nghệ của Đài Loan và Hàn Quốc, một số quốc gia xuất khẩu nguyên liệu và các trung tâm sản xuất khác tại Đông Á cũng có thể hưởng lợi từ sự phát triển của ngành công nghiệp AI.

Đối với Đài Loan, IMF dự báo chỉ số giá tiêu dùng tăng 2% trong năm 2026, cao hơn mức 1,5% được dự báo hồi tháng 4. Trong khi đó, tỷ lệ thất nghiệp được dự báo tương đối ổn định ở mức 3,4%.

AI và xung đột làm thay đổi kinh tế toàn cầu

IMF nhận định xung đột địa chính trị và sự phát triển công nghệ đang trở thành hai động lực lớn làm thay đổi nền kinh tế thế giới.

Tuy nhiên, lợi ích từ làn sóng đầu tư vào AI không được phân bổ đồng đều. Một số nền kinh tế phát triển đang hưởng lợi từ sự bùng nổ công nghệ, trong khi những quốc gia nghèo hơn, phụ thuộc vào nhập khẩu năng lượng, phải đối mặt với chi phí gia tăng, phần lớn liên quan đến cuộc chiến tại Iran.

Theo dự báo mới của IMF, kinh tế Ấn Độ có thể tăng trưởng 7% trong năm 2026, cao hơn 0,6 điểm phần trăm so với dự báo hồi tháng 7. Động lực chính đến từ nhu cầu trong nước mạnh mẽ và lĩnh vực dịch vụ. Tuy nhiên, Ấn Độ vẫn đối mặt với những thách thức cơ cấu, đặc biệt là tạo việc làm cho người trẻ và tình trạng đầu tư tư nhân còn yếu.

Trong khi đó, kinh tế Trung Quốc được dự báo tăng trưởng 4,5% trong năm 2026, thấp hơn mức tăng trưởng 5% của năm 2025. IMF cho rằng triển vọng của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới đang chịu sức ép từ giá dầu toàn cầu tăng cao và những bất ổn trên trường quốc tế.

Vì thế, dù được hưởng lợi từ nhu cầu công nghệ phục vụ AI, Trung Quốc vẫn phải đối mặt với môi trường kinh tế kém thuận lợi hơn Đài Loan.

Đầu tư trung tâm dữ liệu chưa bảo đảm lợi ích cho toàn xã hội

Đối với năm nền kinh tế lớn của ASEAN gồm Indonesia, Malaysia, Philippines, Singapore và Thái Lan, IMF dự báo tổng mức tăng trưởng đạt 4,4% trong năm 2026, tăng so với mức 4,1% được dự báo trước đó. Động lực đáng kể đến từ các khoản đầu tư vào trung tâm dữ liệu.

Tuy nhiên, những trung tâm này đòi hỏi lượng điện năng, nước và cơ sở hạ tầng phù hợp. Bản thân việc xây dựng trung tâm dữ liệu không bảo đảm rằng lợi ích kinh tế sẽ được phân bổ rộng rãi cho toàn dân.

Trong một nghiên cứu công bố hồi tháng 8 năm 2026, IMF cảnh báo nguy cơ các nền kinh tế có nguồn vốn dồi dào nhanh chóng ứng dụng AI, trong khi những quốc gia chưa có đủ điều kiện chuẩn bị có thể bị bỏ lại phía sau. Điều này có nguy cơ làm gia tăng khoảng cách phát triển giữa các quốc gia.

Theo nghiên cứu, những nền kinh tế có lợi thế ban đầu có thể tiếp tục tích lũy vốn và củng cố vị thế dẫn đầu. Ngược lại, các quốc gia chậm bắt kịp có nguy cơ ngày càng tụt hậu trong cuộc đua công nghệ.

Thách thức việc làm tại các quốc gia châu Á

Tác động của AI còn liên quan đến sự khác biệt về cơ cấu dân số giữa các quốc gia châu Á.

Đối với những nền kinh tế có dân số già và lực lượng lao động suy giảm, như Nhật Bản và Hàn Quốc, AI có thể giúp duy trì năng suất ngay cả khi số lượng người lao động giảm.

Ngược lại, tại những quốc gia có dân số trẻ như Ấn Độ và Philippines, thách thức đặt ra là bảo đảm công nghệ mới tạo thêm cơ hội việc làm, thay vì thu hẹp triển vọng nghề nghiệp của lực lượng lao động ngày càng đông.

Vì thế, dù AI đang mở ra động lực tăng trưởng mới cho châu Á, lợi ích của công nghệ sẽ phụ thuộc vào khả năng chuẩn bị của từng quốc gia, từ đầu tư cơ sở hạ tầng, nâng cao kỹ năng lao động đến tạo điều kiện để người dân cùng hưởng thành quả phát triển.

https://www.asianews.it/en/east-asia/taiwan/ai-behind-taiwan-s-10-per-cent-growth-but-gaps-widen-in-asia